Μιλά στον «Ε.Α.» ο Αυστριακός ερευνητής Franz Handler για τις τεχνολογίες στο χωράφι αλλά και τις γκρίνιες των Ευρωπαίων παραγωγών
Ο Franz Handler εργάζεται στο HBLFA Francisco Josephinum, ένα εκπαιδευτικό κέντρο για την αγροτική παραγωγή και ερευνητικό ινστιτούτο ταυτόχρονα, το οποίο παρέχει υπηρεσίες στους Αυστριακούς αγρότες. Ιδρύθηκε πριν από έναν αιώνα και βρίσκεται στη μικρή πόλη Wieselburg.
- Του Θανάση Αντωνίου
Στο ινστιτούτο αυτό, ο Handler πειραματίζεται στη χρήση ρομπότ στην καλλιέργεια ζαχαρότευτλων, και στην Αθήνα ανακοίνωσε κάποια από τα πρώτα συμπεράσματα των ερευνών του, ενθαρρυντικά για όσους αγρότες σκοπεύουν να αυτοματοποιήσουν την παραγωγή τους.
Κύριε Handler, πώς κινούνται οι τεχνολογίες στον αγροτικό τομέα αυτό το διάστημα;
Αν μιλάμε για τη ρομποτική τεχνολογία, οι εξελίξεις είναι ραγδαίες. Εμείς ασχολούμαστε με την ανάπτυξη ρομποτικής τεχνολογίας στην καλλιέργεια ζαχαροκάλαμου και ζαχαρότευτλων, και την παραγωγή λαχανικών. Αυτό που μπορούμε να παρατηρήσουμε, τουλάχιστον για τα χωράφια των ζαχαροκάλαμων, είναι ότι η ρομποτική τεχνολογία είναι ήδη απολύτως λειτουργική και βιώσιμη.
Είναι γνωστό ότι οι περισσότεροι αγρότες, στις περισσότερες χώρες της Ε.Ε., είναι μέσης ηλικίας ή και μεγαλύτεροι. Πώς αντιμετωπίζεται αυτό το ζήτημα;
Είναι εύκολες η υιοθέτηση νέων τεχνολογιών και η προσαρμογή σε μια ρομποτική γεωργία, εάν ο αγρότης είναι διατεθειμένος να μάθει. Υπάρχει διαθέσιμη τεχνολογία, υπάρχει και τεχνογνωσία. Η αλήθεια είναι ότι χρειάζονται επενδύσεις για τη διάχυση της τεχνολογίας, σε κάποιες περιπτώσεις αξίας άνω των 100.000 ευρώ, για να μπορέσει η τεχνολογία αυτή να παραγάγει για τον αγρότη.
Μπορεί όμως ο μέσος Αυστριακός αγρότης να αντέξει μια τέτοια επένδυση;
Ο μέσος Αυστριακός αγρότης δεν μπορεί να καλύψει μια τέτοια επένδυση γιατί είναι πολύ μικρός για τέτοια ποσά επένδυσης. Πρέπει λοιπόν να αξιοποιήσει άλλες δυνατότητες, όπως είναι οι συνεταιρισμοί.
Υπάρχει συνεταιριστικό κίνημα στην Αυστρία;
Υπάρχει, αλλά δεν είναι τόσο ισχυρό όσο σε άλλες χώρες. Ο αριθμός των συνεταιρισμένων παραγωγών κυμαίνεται από το 50% μέχρι το 60% του συνόλου. Είναι απολύτως βέβαιο ότι οι αγρότες θα χρειαστούν τη στήριξη της Πολιτείας.
Γιατί υπάρχει αυτή η αναστάτωση στον αγροτικό κόσμο της Ευρώπης; Γιατί όλες αυτές οι διαμαρτυρίες φέτος;
Υπάρχει η ανάγκη για αγροτική παραγωγή προκειμένου να υπάρχει επάρκεια. Την ίδια στιγμή όμως υπάρχει ολοένα μεγαλύτερη ανάγκη η παραγωγή να μην επιβαρύνει το περιβάλλον. Αυτός είναι, προς το παρόν, ο στόχος της Ευρωπαϊκής Ενωσης.
Επιτυγχάνεται αυτός ο στόχος;
Τι να σας πω… Η επιτυχία των κοινοτικών πολιτικών εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το «πνεύμα» του ίδιου του αγρότη, από το κατά πόσο δηλαδή θα ενστερνιστεί αυτούς τους στόχους. Στη βιολογική γεωργία, για παράδειγμα, η οποία αυξάνεται σταδιακά στην Ευρώπη, βρισκόμαστε ένα βήμα μπροστά στην πορεία επίτευξης των στόχων, οι συμβατικές καλλιέργειες όμως αντιμετωπίζουν πολλά προβλήματα. Εκεί πρέπει να μειωθεί η ένταση της παραγωγής, κι αυτό σημαίνει απώλεια εισοδήματος.
Υπάρχει πρόβλημα εργατικού δυναμικού στην Αυστρία;
Ναι, έχουμε κι εμείς το ίδιο πρόβλημα, ειδικά στις καλλιέργειες φρούτων και λαχανικών, και απασχολούμε εργάτες κυρίως από τη Ρουμανία, την Ουκρανία, και τώρα πια εργαζομένους από την Απω Ανατολή. Είναι μια λύση που αυτή τη στιγμή φαίνεται πως λειτουργεί.
Είναι αποδοτικά ή όχι;
Ο Αυστριακός ερευνητής, στη εισήγησή του, παρουσίασε ένα σύστημα ρομποτικής σποράς και κλαδέματος ζαχαρότευτλων το οποίο συγκρίθηκε με τον συνηθισμένο τρόπο καλλιέργειας με τη χρήση εργατών γης. Σύμφωνα με τον ίδιο, ο ρυθμός εργασίας (άρα και απόδοσης) του ρομπότ εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το μέγεθος του χωραφιού. Το μικρό μέγεθος γεωργικής εκμετάλλευσης οδηγεί σε φθίνουσα απόδοση του χωραφιού. Ο ρυθμός εργασίας μειώνεται σχετικά απότομα, ειδικά σε εκμεταλλεύσεις μικρότερες από 3 εκτάρια.
Οπως είναι φυσικό, η αύξηση του πλάτους (και μήκους) της εργασίας των ρομπότ και η αύξηση της ταχύτητας εργασίας στο χωράφι, καθώς και η μείωση του χρόνου περιστροφής τους (μέσα στο χωράφι) αποτελούν προϋποθέσεις για τη βελτίωση του ρυθμού εργασίας του ρομπότ. Δεν είναι, όμως, όλα θετικά στη χρήση των ρομπότ… Ακόμη και σε αγρούς μεγαλύτερους από 10 εκτάρια, ο απαιτούμενος χρόνος εργασίας τους ανά εκτάριο αρχίζει να αυξάνεται, καθώς οι αποστάσεις που διανύονται πεζή στον αγρό για τον έλεγχο της τροχοπέδησης αυξάνονται όσο μεγαλώνει το μέγεθος του αγρού.
Εργάτες και… μηχανές
«Η διαθεσιμότητα εργατών που θα δουλέψουν στον αγροτικό τομέα μειώνεται συνεχώς, ενώ την ίδια στιγμή ένας παραγωγικός εργάτης γης στην Αυστρία κοστίζει πάρα πολύ» μας είπε ο κ. Handler και πρόσθεσε: «Πολύ σύντομα θα είναι πιο συμφέρον οικονομικά να χρησιμοποιείς ρομπότ στην καλλιέργεια και τη συγκομιδή, από ό,τι εργαζομένους από ξένες χώρες. Προσέξτε, όμως: τα ρομπότ μπορούν να αντικαταστήσουν κάποιους από τους εργαζομένους στις καλλιέργειες, όχι όλους. Για παράδειγμα, στην καλλιέργεια ζαχαροκάλαμου, τα ρομποτικά συστήματα μπορούν να μειώσουν την παραγωγή κατά το ήμισυ, ίσως και κατά τα 2/3 του συνηθισμένου χρόνου εργασίας».
