Το 420 π.Χ. οι Αθηναίοι θέσπισαν νόμο για την προστασία του ποταμού Ιλισού – Ο αρχαίος Ρωμαίος συγγραφέας και φιλόσοφος Πλίνιος ο Πρεσβύτερος ανησυχούσε για τον τρόπο που οι άνθρωποι κακοποιούσαν τη φύση
Οι αρχαίοι Ελληνες και Ρωμαίοι πριν από χιλιάδες χρόνια είχαν την προστασία του περιβάλλοντος σε βασική προτεραιότητα. Δημοσιεύματα των τελευταίων ημερών, σε μια προσπάθεια να αποδείξουν το τραγικό που έρχεται λόγω της κλιματικής κρίσης, επικαλούνται γραπτές πηγές, σύμφωνα με τις οποίες υπάρχουν πολλές αναφορές στο περιβάλλον και στις βλάβες που υφίσταται, όπως η ρύπανση του εδάφους που καλλιεργούμε, ο αέρας που αναπνέουμε και το νερό που πίνουμε.
Ο αρχαίος Ρωμαίος συγγραφέας και φιλόσοφος Πλίνιος ο Πρεσβύτερος, ο οποίος έζησε τον 1ο αιώνα μ.Χ., ανησυχούσε για τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι κακοποιούσαν τη φύση. Στο έργο του «Φυσική Ιστορία» έγραψε: «Μολύνουμε τα ποτάμια και τα στοιχεία της φύσης, και τον ίδιο τον αέρα, που είναι το κύριο στήριγμα της ζωής, τον μετατρέπουμε σε μέσο για την καταστροφή της ζωής». Θεωρούσε τον πλανήτη κάτι που η ανθρωπότητα οφείλει να προστατεύει και όχι να βλάπτει, επειδή οφείλουμε την ύπαρξή μας στη μητέρα Γη. «Είναι ευχάριστο καθήκον μου πρώτα απ’ όλα να υπερασπιστώ τον σκοπό της Γης και να την υποστηρίξω ως γονέα όλων των πραγμάτων».
Οι αρχαίοι Ελληνες και οι Ρωμαίοι εισήγαγαν διάφορα μέτρα για την πρόληψη και τη μείωση της περιβαλλοντικής βλάβης. Το 420 π.Χ., για παράδειγμα, οι Αθηναίοι θέσπισαν νόμο για την προστασία του ποταμού Ιλισού: «Απαγορεύεται το μούλιασμα των δερμάτων των ζώων και η βυρσοδεψία στον Ιλισό, πάνω από το Ιερό του Ηρακλή. Απαγορεύεται η ρίψη των υπολειμμάτων του πλυσίματος στον ποταμό». Αλλα μέτρα για τη μείωση της ρύπανσης περιελάμβαναν την απαγόρευση της δημόσιας αφόδευσης και ούρησης. Η απαγόρευση του πλυσίματος των ρούχων και της ρίψης σκουπιδιών στα ποτάμια ήταν επίσης συνήθης. Αλλά είναι απίθανο το κοινό να τηρούσε πάντα αυτούς τους περιορισμούς. Ορισμένοι ηγεμόνες προσπάθησαν επίσης να κάνουν δημόσια έργα, όπως η κατασκευή υπονόμων και υδραγωγείων, για να απομακρύνουν τη ρύπανση.
Κάποια στιγμή, στα τέλη του 1ου ή στις αρχές του 2ου αιώνα μ.Χ., ο Ρωμαίος αριστοκράτης και δικηγόρος Πλίνιος ο Νεότερος έγραψε μια επιστολή προς τον αυτοκράτορα Τραϊανό, ο οποίος κυβερνούσε το 98-117 μ.Χ. Διαμαρτυρήθηκε για ένα ζήτημα δημόσιας υγείας στην πόλη Αμαστρις, στη σημερινή Τουρκία: «Ανάμεσα στα κύρια χαρακτηριστικά της Αμάστριδος, κύριε, είναι ένας μακρύς δρόμος μεγάλης ομορφιάς. Σε όλο το μήκος του, όμως, τρέχει κάτι που ονομάζουν ρυάκι, αλλά στην πραγματικότητα είναι ένας βρόμικος υπόνομος. Η υγεία και η εμφάνιση της πόλης θα ωφεληθούν αν καλυφθεί, και με την άδειά σας αυτό θα γίνει». Ο αυτοκράτορας αποδέχτηκε την πρόταση. Αν έρθουμε στο σήμερα, οι ηγέτες δεν δέχονται της εισηγήσεις επιστημόνων και πολιτών στο όνομα της ανάπτυξης, η οποία συμπίπτει με το κέρδος των λίγων…
