Την Τετάρτη 5/2 -κι έπειτα από τρεις αναβολές- αναμένεται από το ΣτΕ η έκδοση απόφασης για τις προσφυγές εναντίον του Προεδρικού Διατάγματος το οποίο θεσμοθετεί την Περιοχή Οργανωμένης Ανάπτυξης Υδατοκαλλιεργειών (Π.Ο.Α.Υ.) στις Εχινάδες Νήσους και την Αιτωλοακαρνανία.
Μάλιστα η εν λόγω περιοχή που θεσμοθετείται είναι μια από τις μεγαλύτερες ιχθυοκαλλιεργητικές ζώνες της Ελλάδας και έχει συνολική έκταση 22.765 στρέμματα.
Στο ΣτΕ έχουν προσφύγει ο Δήμος Ξηρομέρου, η τοπική Επιτροπή Αγώνα, αλλά και 255 κάτοικοι και φορείς της περιοχής, ενώ ξεχωριστές προσφυγές έχουν καταθέσει η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας, η Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας, η Περιφερειακή Ένωση Δήμων Δυτικής Ελλάδας και κάτοικοι του Καλάμου.
Το Προεδρικό Διάταγμα για δημιουργία Π.Ο.Α.Υ. εκδόθηκε έπειτα από έγκριση της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, η οποία έχει συνταχθεί από επενδυτές και έχει την έγκριση των συναρμόδιων Υπουργείων. Μάλιστα η διαχείριση της Π.Ο.Α.Υ. ανατίθεται σε έναν φορέα που ονομάζεται «ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΧΙΝΑΔΩΝ ΝΗΣΩΝ ΚΑΙ ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ» και αποτελείται από επιχειρηματίες ιχθυοκαλλιεργητές, αλλά και το Επιμελητήριο της Αιτωλοακαρνανίας.
Οι αλλαγές που επιφέρει η δημιουργία νέας Π.Ο.Α.Υ.:
- Έκταση που δεσμεύεται για ιχθυοκαλλιέργειες: Από 1.080 στρέμματα σήμερα σε 15.263 στρέμματα.
- Έκταση για υδρανάπαυση: Από μηδενική σήμερα, σε 7.501 στρέμματα.
- Σύνολο δεσμευμένης θαλάσσιας ζώνης: 22.765 στρέμματα – αύξηση 2.006%.
- Παραγωγή ψαριών: Από 20.136 τόνους ετησίως σήμερα σε 52.694 τόνους – αύξηση 161,6%.
Μάλιστα στο Π.Δ. προβλέπεται και η χρήση χερσαίων εγκαταστάσεων οι οποίες θα υποστηρίζουν την εγκατάσταση, με τον ορισμό αυτών των περιοχών να μην είναι σαφής, γεγονός που αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο του αποκλεισμού των πολιτών από τις παραλίες, αλλά και άλλες εκτάσεις της περιοχής.
Σημαντικές οικονομικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις:
Αν επικυρωθεί το εν λόγω Π.Δ. θα επέλθουν σημαντικές περιβαλλοντικές και οικονομικές επιπτώσεις καθώς θα μιλάμε για μια συνολική αλλαγή πολιτικής στον τομέα των ιχθυοκαλλιεργειών, αλλά και του παράκτιου και θαλάσσιου περιβάλλοντος.
Με την εμπορευματοποίηση δημόσιας γης και θάλασσας, οι παράκτιες και θαλάσσιες εκτάσεις περνούν αποκλειστικά στον έλεγχο των εταιρειών ιχθυοκαλλιέργειας, δημιουργώντας μια ιδιωτικοποιημένη ζώνη, ενώ η έλλειψη χαρτογράφησης των λιβαδιών Ποσειδωνίας, η οποία προστατεύεται από την ευρωπαϊκή νομοθεσία, καθιστά άγνωστο τον πραγματικό αντίκτυπο της επέκτασης των ιχθυοκαλλιεργειών.
Οι βασικές ενστάσεις της προσφυγής στο ΣτΕ είναι:
- Έλλειψη ανεξάρτητης περιβαλλοντικής εκτίμησης – Η μελέτη εκπονήθηκε από τους ίδιους τους επενδυτές.
- Παραβίαση της αρχής της χωροταξικής ισορροπίας – Αγνοούνται οι επιπτώσεις στις ζώνες Natura 2000 και στον παράκτιο τουρισμό.
- Προβληματικό νομικό πλαίσιο – Ο χωροταξικός σχεδιασμός των υδατοκαλλιεργειών βασίζεται σε ξεπερασμένο θεσμικό πλαίσιο του 2011.
- Υποβάθμιση της τοπικής οικονομίας – Περιορισμός των παραδοσιακών επαγγελμάτων και του παράκτιου τουρισμού, ο οποίος αποτελεί βασικό οικονομικό πυλώνα για τις τοπικές κοινωνίες.
- Δημόσιοι χώροι υπό ιδιωτικό έλεγχο – Ουσιαστικά, οι παραλίες και οι θάλασσες της περιοχής μετατρέπονται σε ιδιωτική ζώνη επιχειρηματικών συμφερόντων.
Πρόκειται για μια κρίσιμη απόφαση που θα καθορίσει το μέλλον όχι μόνο των ιχθυοκαλλιεργειών αλλά ενδεχομένως και του περιβάλλοντος συνολικά, καθώς αν το Π.Δ. επικυρωθεί τίθεται εν αμφιβόλω η ελεύθερη πρόσβαση των πολιτών σε παράκτιες και θαλάσσιες περιοχές, ενώ το τοπικό περιβάλλον μπαίνει κάτω από τη «μπότα» της βιομηχανικής εκμετάλλευσης.
