Τα κρούσματα του εξαιρετικά μολυσματικού αφθώδους πυρετού που συνεχίζουν να εντοπίζονται σε Ουγγαρία και Σλοβακία έχουν πυροδοτήσει θεωρίες και στις δύο χώρες ότι θα μπορούσαν να σχετίζονται με βιοτρομοκρατία – χωρίς ωστόσο να παρουσιάζονται στοιχεία που να υποστηρίζουν αυτό το ενδεχόμενο.
Οι αρχές της Ουγγαρία εντόπισαν το πρώτο κρούσμα αφθώδους πυρετού στις αρχές Μαρτίου σε κτηνοτροφική μονάδα κοντά στα σύνορα με τη Σλοβακία. Ήταν το πρώτο ξέσπασμα της νόσου στη χώρα εδώ και 50 χρόνια.
Έκτοτε, έχουν εντοπιστεί κρούσματα σε τρεις ακόμη φάρμες στην Ουγγαρία και άλλες έξι στη Σλοβακία, με αποτέλεσμα οι αρχές και στις δύο χώρες να ξεκινήσουν προγράμματα εμβολιασμού των κοπαδιών προκειμένου να αποτρέψουν την περαιτέρω εξάπλωση της νόσου και να αποφύγουν τη θανάτωση ζώων.
Η κυβέρνηση στη Σλοβακία κήρυξε τη χώρα σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, επέβαλε περιορισμούς στα σύνορα και συνέστησε κέντρο παρακολούθησης επανδρωμένο με στελέχη της αστυνομίας, της πυροσβεστικής και του στρατού.
Ωστόσο, ο ιολόγος Γίρι Τσέρνι του Πανεπιστημίου Επιστημών Ζωής της Πράγας επισημαίνει ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις βιοτρομοκρατίας. «Σύμφωνα με όσα γνωρίζω επί του παρόντος δεν υπάρχουν στοιχεία που να στηρίζουν ένα τέτοιο ενδεχόμενο», δήλωσε χαρακτηριστικά.
«Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να αγνοήσουμε την πιθανότητα εναλλακτικών εξηγήσεων, αλλά ότι αυτές θα πρέπει μάλλον να διερευνηθούν προσεκτικά και όχι να κάνουμε υποθέσεις χωρίς στοιχεία. Δεν σημαίνει ότι μια βιοτρομοκρατική επίθεση αποτελεί πιθανή εξήγηση», πρόσθεσε ο ιολόγος.
Ο αφθώδης πυρετός αποτελεί μια εξαιρετικά μεταδοτική ασθένεια των οπληφόρων μηρυκαστικών ζώων όπως οι αγελάδες, τα γουρούνια, τα πρόβατα και οι κατσίκες. Σπανίως οδηγεί στον θάνατο των ζώων, ωστόσο προκαλεί πυρετό, απώλεια όρεξης και φουσκάλες στις οπλές και το στόμα τους και απαιτείται η θανάτωση ολόκληρου του κοπαδιού καθώς και η ανάπτυξη ζωνών αποκλεισμού προκειμένου να αποφευχθεί η εξάπλωσή του.
Η νόσος μπορεί να έχει καταστροφικές επιπτώσεις για την κτηνοτροφία. Υπενθυμίζεται ότι ένα ξέσπασμα της νόσου στο Ηνωμένο Βασίλειο το 2011 προκάλεσε κτηνοτροφική και τουριστική κρίση που κόστισε στη χώρα περισσότερα από 15 δισ. ευρώ. Οι αρχές αναγκάστηκαν να θανατώσουν περισσότερα από 6 εκατομμύρια ζώα προκειμένου να εξαλείψουν τη νόσο.
Η Γερμανία ανέφερε επίσης ένα ξέσπασμα της νόσου τον Ιανουάριο, το οποίο όμως περιορίστηκε.
Ο Τσέρνι πρόσθεσε ότι ο ιός πιθανότατα μεταδόθηκε τυχαία και το ξέσπασμα της νόσου σε Ουγγαρία και Σλοβακία θα πρέπει να αντιμετωπιστεί ως τέτοιο, μέχρι να αποδειχθεί το αντίθετο.
«Ο ιός μπορεί να μεταφερθεί από μολυσμένα παπούτσια, ρούχα, εξοπλισμό ή ακόμα και από τα φτερά των αποδημητικών πουλιών. Παρόμοιες περιπτώσεις ακούσιας εμφάνισης (της νόσου) έχουν επιβεβαιωθεί στο παρελθόν», δήλωσε ο Τσέρνι στο Politico.
«Κατασκευασμένη επίθεση»
Ο επικεφαλής του υπουργικού συμβουλίου του Ούγγρου πρωθυπουργού Βίκτορ Όρμπαν, Γκέργκελι Γκούλιας, ήταν ο πρώτος αξιωματούχος που υποστήριξε, την περασμένη Πέμπτη, ότι τα κρούσματα μπορεί να αποτελούν βιολογική επίθεση.
«Στην παρούσα φάση, δεν μπορεί να αποκλειστεί ότι ο ιός δεν είναι αποτέλεσμα φυσικής προέλευσης, ενδεχομένως να πρόκειται να τεχνητά κατασκευασμένο ιό», ανέφερε ο Γκούλιας σε συνέντευξη Τύπου, προσθέτοντας ότι οι υποψίες βασίζονται σε προφορικές πληροφορίες που ελήφθησαν από ξένο εργαστήριο του οποίου τα ευρήματα δεν έχουν ακόμη αποδειχθεί.
Ο Γκούλιας επέμεινε ότι οι ειδικοί πρέπει να διερευνήσουν κάθε πιθανότητα για «κατασκευασμένη επίθεση».
Ο υπουργός Γεωργίας της Σλοβακίας, Ρίχαρντ Τακάτς, πήρε τη σκυτάλη την Παρασκευή, λέγοντας σε συνέντευξη στο YouTume ότι η Σλοβακία εξετάζει επίσης αυτό το ενδεχόμενο.
«Υπάρχουν διάφορες εικασίες, διάφορα ερωτήματα που θέτουμε εμείς εδώ στη Σλοβακία. Τα ίδια ερωτήματα τίθενται και από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή», δήλωσε ο Τακάτς.
«Μπορώ να επιβεβαιώσω ότι σε επίσημα έγγραφα μετά από συναντήσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η βιοτρομοκρατία αναφέρεται ως ένα από τα πιθανά σενάρια. Ότι ο ιός μπορεί να μεταφέρθηκε εδώ σκόπιμα. Αποτελεί αντικείμενο έρευνας που βρίσκεται σε εξέλιξη», τόνισε.
Η Κομισιόν αρνήθηκε να σχολιάσει τον ισχυρισμό του Τακάτς, περιοριζόμενη να τονίσει μόνο ότι εργάζεται προκειμένου να διαπιστώσει την προέλευση του ιού.
«Ουδέν σχόλιο επ’ αυτού. Η Επιτροπή συνεργάζεται στενά με τα κράτη μέλη για να προσπαθήσει να εντοπίσει την προέλευση της επιδημίας. Η απομόνωση του ιού και η αλληλουχία γονιδιώματος βρίσκονται σε εξέλιξη στο εργαστήριο αναφοράς της ΕΕ και μπορεί να βοηθήσουν στην αποσαφήνιση της προέλευσης. Δεν μπορούμε να κάνουμε εικασίες ούτε για τον χρόνο ούτε για το αποτέλεσμα αυτής της εργασίας», δήλωσε εκπρόσωπος της Επιτροπής στο Politico.
Ορισμένες χώρες πάντως, λαμβάνουν ήδη προληπτικά μέτρα, από τη γειτονική Αυστρία και την Τσεχική Δημοκρατία που εντείνουν τους συνοριακούς ελέγχους, μέχρι το Ηνωμένο Βασίλειο που απαγορεύει τις προσωπικές εισαγωγές κρέατος και γαλακτοκομικών προϊόντων από την ΕΕ.
