Από την εφημερίδα Έλληνας Αγρότης που κυκλοφορεί
Η συμπεριφορά του ΕΛΓΑ σχετικά με το πρόγραμμα χαλαζικής προστασίας δείχνει αδιαφορία, η οποία δεν αιτιολογείται
ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ ΜΟΥΡΑΤΙΔΗ
Υστερα από 2 άγονους διαγωνισμούς, ολοκληρώθηκε, η προσωρινή ανάθεση της χαλαζικής προστασίας (1+1 έτος) στην εταιρία ΓΕΝΙΚΩΝ ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ 3Δ, παρά το γεγονός ότι αυτή διαθέτει δεκαετίες εμπειρίας στον τομέα και είναι η μόνη που κάθε φορά έκανε ό,τι καλύτερο μπορούσε για να καλύψει τις παράλογες απαιτήσεις των αρμοδίων που έθεταν τους όρους του διαγωνισμού.
«Σχεδόν 6 χρόνια προσπαθούμε να κάνουμε μια συνάντηση με τον Ανδρέα Λυκουρέντζο, νυν πρόεδρο του ΕΛΓΑ, όχι για το θέμα του διαγωνισμού, αλλά για να τον ενημερώσουμε για υπηρεσίες που προσφέρουν οι αεροψεκασμοί και θα μπορούσαν να είχαν δώσει λύσεις σε προβλήματα ανομβρίας, ακόμα και να είχαν περιορίσει τη ζημιά που προκάλεσε ο Daniel» λέει ο Δημήτρης Σκεπαστιανός, ένας εκ των ιδρυτών της 3Δ. Τα λόγια του δεν μας προκάλεσαν έκπληξη, καθώς και εμείς προσπαθήσαμε να επικοινωνήσουμε μαζί του για να ενημερωθούμε σχετικά με τα 9,6 εκατομμύρια ευρώ που έχει λάβει ο ΕΛΓΑ για χαλαζική προστασία, από τον Φεβρουάριο του 2024, τα οποία μέχρι πρότινος παρέμεναν αναξιοποίητα, αλλά επέλεξε να αφήσει τα ερωτήματά μας αναπάντητα….
Οταν η συζήτηση με τον Δημήτρη Σκεπαστιανό φτάνει στο θέμα των ραντάρ καιρού, τα οποία δίνουν τη δυνατότητα πρόβλεψης σε πραγματικό χρόνο για την έλευση νεφών που είναι πιθανό να προκαλέσουν χαλάζι, μας εξηγεί: «Τα ραντάρ που είχε αποκτήσει με διαγωνισμό ο ΟΓΑ και στη συνέχεια παραδόθηκαν για διαχείριση στην Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία, πέρα από το γεγονός ότι πλέον σχεδόν δεν λειτουργούν, όπως άλλωστε τα περισσότερα ραντάρ καιρού της ΕΜΥ, είχαν εξαρχής τοποθετηθεί σε λάθος σημείο, για να εξυπηρετήσουν περισσότερο ανάγκες της Αεροπορίας και λιγότερο έως καθόλου των αγροτών».
Το αποτέλεσμα είναι η εταιρία να χρησιμοποιεί τα δικά της ραντάρ για να κάνει σωστά τη δουλειά της, δεδομένου ότι, αν η αποτελεσματικότητα δεν είναι η αναμενόμενη, υπάρχουν ρήτρες που ξεκινούν από τα 5.000 και φτάνουν τα 20.000 ευρώ. Αυτός είναι άλλωστε ένας από τους λόγους που στον τελευταίο διαγωνισμό η δεύτερη εταιρία που είχε κατεβάσει πρόταση δεν πήγε στην πρόσκληση για διαπραγμάτευση.
Ωστόσο, το πιο σημαντικό ερώτημα αφορά την ίδια την ύπαρξη της χαλαζικής προστασίας. Είναι ένα εργαλείο που το κράτος θέλει να έχει στη φαρέτρα του; Ή μήπως η προστασία του πρωτογενή τομέα από το χαλάζι, που θεωρείται μια από τις πιο επικίνδυνες φυσικές καταστροφές, με ολικές συχνά απώλειες για την παραγωγή, έχει σταματήσει να είναι πρώτης προτεραιότητας; Με το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών να επιβαρύνεται ήδη σημαντικά με εισαγόμενα αγροτικά προϊόντα, μια ακόμα υποβάθμιση στην παραγωγή του αγροτικού τομέα θα μπορούσε να σημαίνει μεγαλύτερη εξάρτηση της Ελλάδας κυρίως από τρίτες χώρες, τη στιγμή που η πολιτική της Ε.Ε. είναι αντίθετη.
Το είπε και το έκανε ο υπουργός
Υπογράφτηκε η ανάθεση της χαλαζικής προστασίας, με τον ΕΛΓΑ να υπογράφει συμφωνία για προσωρινό ανάδοχο την περίοδο 2025-2026. Συγκεκριμένα, ύστερα από ανοιχτό διαγωνισμό, το έργο ανατέθηκε στην εταιρεία ΓΕΝΙΚΩΝ ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ 3Δ Α.Ε. με έδρα στη Θεσσαλονίκη.
Το Εθνικό Πρόγραμμα Χαλαζικής Προστασίας εφαρμόζεται από τον ΕΛΓΑ σε αγροτικές περιοχές της βόρειας και της κεντρικής Ελλάδας, με σκοπό την πρόληψη των ζημιών για την προστασία των καλλιεργειών από το χαλάζι. Είναι ένα πρόγραμμα, ύψους 4,6 εκατ. ευρώ ανά έτος, σποράς των νεφών με χρήση αεροπλάνων, που στοχεύει στον περιορισμό των χαλαζοπτώσεων και των ζημιών που προκαλούν στην αγροτική παραγωγή. Εως το 2024 η εφαρμογή του προγράμματος γινόταν σε δύο περιοχές, συνολικής έκτασης 5.200.000 στρεμμάτων.
Στη φετινή περίοδο, η κάλυψη επεκτείνεται κατά 1.000.000 στρέμματα, στο πλαίσιο των επιχειρησιακών δυνατοτήτων των υφιστάμενων τεχνολογικών υποδομών, καλύπτοντας αναλυτικά την περιοχή προστασίας της κεντρικής Μακεδονίας, που περιλαμβάνει τμήματα των Π.Ε. Πέλλας, Ημαθίας, Πιερίας, Θεσσαλονίκης, Κιλκίς και συνολική καλυπτόμενη έκταση ίση με 3.620.000 στρέμματα [η επέκταση αφορά τμήματα της Π.Ε. Πέλλας (Δήμος Εδεσσας και Δήμος Αλμωπίας) και της Π.Ε. Πιερίας (Δήμος Δίου-Ολύμπου)], και την περιοχή προστασίας της κεντρικής Ελλάδας, που περιλαμβάνει τμήματα των Π.Ε Λάρισας, Καρδίτσας, Τρικάλων, Μαγνησίας, Φθιώτιδας και συνολική καλυπτόμενη έκταση ίση με 2.580.000 στρέμματα [η επέκταση αφορά τμήματα της Π.Ε. Λάρισας (Δήμος Τυρνάβου)].
Εκτός χαλαζικής η Δράμα
Για μια ακόμα φορά, ο νομός Δράμας, με σημαντικές καλλιεργούμενες εκτάσεις -μεγάλο μέρος αυτών, αμπελοκαλλιέργειες υψηλής αξίας- μένει εκτός χαλαζικής προστασίας. Σε πρόσφατη συνάντηση που είχαμε με οινοποιούς στην περιοχή, είχαν εκφράσει τη βεβαιότητα ότι το κράτος έχει δει το πρόβλημά και θα φροντίσει για την προστασία των καλλιεργειών τους. Αξίζει να αναφέρουμε ότι στην περιοχή υπάρχει το παλαιότατο έθιμο του χαλαζία, που προστατεύει τους αγρότες από το χαλάζι.
Καμιά σχέση με το παρελθόν
Η χαλαζόπτωση πριν από δύο χρόνια στη Σαντορίνη και πρόσφατα στην Κρήτη δείχνει ότι τα μετεωρολογικά μοντέλα του παρελθόντος είναι μάλλον απαρχαιωμένα για τη χαλαζική προστασία. Επομένως, αν οι φορείς ενδιαφέρονται, θα πρέπει να υπάρχει μια ριζική αλλαγή στην πρόβλεψη αυτού του καταστροφικού φυσικού φαινομένου. Ποιος θα μπορούσε να είναι ο ρόλος της ΕΜΥ σε αυτόν τον σχεδιασμό, δεδομένου ότι πρόκειται να προμηθευτεί νέα ραντάρ καιρού; Μέχρι στιγμής δεν έχουμε καταφέρει να βρούμε τους αρμοδίους που θα δώσουν απαντήσεις.
