Από την εφημερίδα Έλληνας Αγρότης που κυκλοφορεί
Η μεγάλη μείωση νεαρού σε ηλικία εργατικού δυναμικού στο αγροτικό επάγγελμα προκαλεί ζήτημα διαδοχής στις γεωργικές και κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις
Του ΛΕΥΤΕΡΗ ΖΑΒΛΙΑΡΗ
zavliaris@gmail.com
Την ώρα που αρκετοί αγρότες σε όλη τη χώρα ψάχνουν εργάτες γης για το μάζεμα του ελαιοκάρπου, χωρίς να καταφέρνουν να βρουν, μετρούν άλλη μια απώλεια. Ενώ πριν από μερικά χρόνια θεωρούνταν αυτονόητο ότι ο μέσος Ελληνας αγρότης θα έχει βοήθεια από τα μέλη της οικογένειάς του, ειδικά από τα παιδιά του, αυτό δεν συμβαίνει. Και αυτό γιατί οι νέοι εγκαταλείπουν σταθερά την ύπαιθρο, μη θέλοντας να ακολουθήσουν το επάγγελμα του γεωργού ή του κτηνοτρόφου όπως οι γονείς τους.
Οι λόγοι είναι πολλοί. Αρχικά, οι νέοι της επαρχίας φεύγουν σωρηδόν για σπουδές πάνω σε αντικείμενο άσχετο με τον αγροτικό επάγγελμα. Ακόμα, η έλλειψη κινήτρων και αποδόσεων από τις καλλιέργειες ή τις κτηνοτροφικές μονάδες ωθεί αρκετούς νέους να στραφούν σε εργασία μισθωτού σε αστικό κέντρο, για να μην έρθουν αντιμέτωποι με τα βάσανα των γονιών τους.
«Υπάρχουν παιδιά αγροτών που το καλοκαίρι, όπου οι δουλειές είναι πάρα πολλές σε ένα χωράφι, έχουν ήδη φύγει για σεζόν σε ξενοδοχείο ή εστιατόριο σε νησί» εξηγεί στον «Ε.Α.» ο Βαγγέλης Μίλης, γεωπόνος και αγρότης από τη Νάουσα Ημαθίας. Οπως λέει, δεν είναι λίγοι οι αγρότες που με τις οικονομίες που έχουν κάνει όλα αυτά τα χρόνια ωθούν οι ίδιοι τα παιδιά τους να φύγουν για σπουδές ή ακόμα και για εργασία στο εξωτερικό, αφήνοντας μια για πάντα την Ελλάδα και τη ζωή στην ύπαιθρο.
Αυτό φυσικά δημιουργεί ένα πρόβλημα που θα βρούμε μπροστά μας τα επόμενα χρόνια. Η φυγή των νέων σε πόλεις και εξωτερικό δημιουργεί θέμα διαδοχής. «Εάν συνεχίσουμε έτσι, θα οδηγηθούμε σε δύο αποτελέσματα. Το ένα θα είναι να σταματούν να καλλιεργούνται εκτάσεις ελλείψει διαδόχου, οδηγώντας σε μείωση παραγωγής, και το δεύτερο είναι ότι οι εκτάσεις που θα μένουν ορφανές θα εξαγοράζονται από άλλους, δημιουργώντας ξανά το φαινόμενο του μεγαλογαιοκτήμονα που είχαμε μέχρι τις αρχές του 20ού αιώνα» λέει ο κ. Μίλης.
Τι λένε οι αριθμοί
Τα στατιστικά στοιχεία αποτυπώνουν επακριβώς την κατάσταση που επικρατεί με το ηλικιακό στο αγροτικό επάγγελμα. Οπως αναφέρει η Eurostat, οι αγρότες κάτω των 40 ετών στην Ελλάδα αντιπροσωπεύουν το 8,3% του συνολικού αγροτικού πληθυσμού. Την ίδια ώρα, το 65% των διαχειριστών αγροτικών εκμεταλλεύσεων είναι ηλικίας τουλάχιστον 55 ετών, ενώ, από αυτούς, το 37,1% έχει ξεπεράσει τα 65 έτη.
Ενα άλλο χαρακτηριστικό είναι οι αιτήσεις για το πρόγραμμα Νέων Αγροτών της Ελλάδας, οι οποίες από 17.488 το 2021 έπεσαν στις 6.446 το 2025, κάτι που δείχνει τη μεγάλη μείωση ενδιαφέροντος των νέων για το αγροτικό επάγγελμα.
Λίγες οι παροχές στα χωριά
«Εάν ένας νέος αγρότης πρέπει να κάνει 30 χιλιόμετρα τη μέρα για να πάει σε ένα ΚΔΑΠ τα παιδιά του, ώστε να δουλέψει στο χωράφι του, είναι πιθανό να διαλέξει την πόλη για να έχει καλύτερες παροχές». Με αυτή τη φράση, η καθηγήτρια Αγροτικής Κοινωνιολογίας του ΑΠΘ Μαρία Παρταλίδου εξηγεί στον «Ε.Α.» την κατάσταση στην ελληνική ύπαιθρο. Οπως λέει, «οι νέοι δεν είναι διατεθειμένοι να ζήσουν με τις δυσκολίες και τις ελλείψεις των γονιών τους, στρέφοντας το βλέμμα στην αστική ζωή. Αλλά και αυτοί που μένουν πίσω αντιδρούν για την ανυπαρξία της Πολιτείας». Οπως λέει στον «Ε.Α.» η Ειρήνη Μαυρίδου, νεαρή κτηνοτρόφος και μητέρα τριών παιδιών από τον Λοφίσκο Θεσσαλονίκης, «είναι υψηλό το κόστος παραγωγής, το κράτος δεν βοηθά, οι επιδοτήσεις κόβονται συνεχώς και με τη διαχείριση της ευλογιάς δεν υπάρχει εμπιστοσύνη ώστε να συνεχίσει ένας νέος το επάγγελμα».
