Λίγο πριν τη συνάντηση των Υπουργών Γεωργίας κρατών μελών της Ε.Ε., σήμερα Δευτέρα 17/11, η Ένωση με σημείωμά της φέρνει σημαντικές αλλαγές τόσο στο προφίλ και την επιλογή όσων παίρνουν επιδοτήσεις, αλλά και στις ίδιες τις ενισχύσεις, με τη συνδεδεμένη και την εξισωτική να είναι σε πρώτο πλάνο.
Η πιο σημαντική αλλαγή που περιέχεται στο σημείωμα της Ε.Ε. είναι ότι ο προσανατολισμός των επιδοτήσεων πηγαίνει σιγά σιγά αποκλειστικά προς τους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες, καθώς η οδηγία προβλέπει ότι είναι στη διακριτική ευχέρεια του κάθε κράτους το ποιον θα θεωρεί «ενεργό αγρότη». Αυτή ακριβώς η ρύθμιση ανοίγει το παράθυρο από το οποίο μπορεί να πεταχτούν εκτός χρηματοδότησης όσοι δεν έχουν ως κύρια δραστηριότητα τον πρωτογενή τομέα.
Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά στο σημείωμα της Ε.Ε. «τα κράτη µέλη θα πρέπει να διασφαλίσουν ότι η εισοδηµατική στήριξη που βασίζεται στην έκταση κατευθύνεται κατά προτεραιότητα προς τους γεωργούς που ασκούν γεωργική δραστηριότητα και συµβάλλουν ενεργά στην επισιτιστική ασφάλεια, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι η στήριξη συµµορφώνεται µε τους κανόνες του ΠΟΕ. Μικροί γεωργοί, των οποίων η κύρια δραστηριότητα δεν είναι η γεωργία, αλλά οι οποίοι ασκούν τουλάχιστον ένα ελάχιστο επίπεδο γεωργικής δραστηριότητας, θα θεωρούνται επίσης γεωργοί, εφόσον τα κράτη µέλη το αποφασίσουν».
Μεγάλη αλλαγή στην εξισωτική
Στο σημείωμα της Ε.Ε. γίνεται ξεκάθαρα λόγος για καθιέρωση ανώτατου πλαφόν στο 2% στις εκτάσεις για εξισωτικές αποζημιώσεις που δίνονται είτε μετά από φυσικές καταστροφές είτε λόγω φυσικού μειονεκτήματος συγκεκριμένων περιοχών, θέτοντας ασφυκτικούς περιορισμούς στη χρήση κοινοτικών κονδυλίων για αυτό το σκοπό.
Στο σχετικό μέρος του σημειώματος γράφεται ότι «τα κράτη µέλη θα πρέπει να παρέχουν υποστήριξη για να αντισταθµίσουν τους αγρότες για φυσικούς ή άλλους περιοχικούς περιορισµούς. Τα κράτη µέλη θα µπορούν επίσης να προσθέτουν νέες περιοχές µε ειδικούς περιορισµούς στα Εθνικά και Περιφερειακά Σχέδια Συνεργασίας, αλλά οι νεοκαθορισµένες αυτές περιοχές δεν µπορούν να αποτελούν πάνω από το 2% της χρησιµοποιούµενης γεωργικής τους έκτασης».
Τι αλλάζει στις συνδεδεμένες
Η Ε.Ε. επιχειρεί να περιορίσει την επίδραση των συνδεδεμένων ενισχύσεων, λέγοντας ότι η πρέπει να επηρεάζουν όλο και λιγότερο την εσωτερική αγορά, καλύπτοντας σε τελική ανάλυση μόνο μερικές από τις ανάγκες, ενώ για τα αγροτικά ζώα, παραγωγικά και μη γίνεται σύσταση στα κράτη – μέλη να λαμβάνουν υπόψη τους περιβαλλοντικούς παράγοντες και ιδίως περιοχές που είναι ευάλωτες σε νιτρικά.
Τέλος, μια από τις σημαντικές αλλαγές που προκύπτουν από τις παρατηρήσεις της Ε.Ε. που δίνονται ως κατευθύνσεις στα κράτη – μέλη, μπορεί να διατεθεί επιπλέον το 5% των συνδεδεμένων ενισχύσεων για με μοναδική προϋπόθεση να πηγαίνει το ποσό σε καλλιέργεια πρωτεϊνούχων, όπως είναι δηλαδή τα κτηνοτροφικά ψυχανθή.
Σύμφωνα με το σημείωμα «τα κράτη µέλη πρέπει να παρέχουν συνδεδεµένη ενίσχυση εισοδήµατος σε αγρότες συγκεκριµένων γεωργικών τοµέων και προϊόντων ή σε συγκεκριµένους τύπους γεωργίας που αντιµετωπίζουν δυσκολίες και έχουν σηµασία για κοινωνικοοικονοµικούς ή περιβαλλοντικούς λόγους. Η συνδεδεµένη υποστήριξη πρέπει να καλύπτει επιπλέον ανάγκες εισοδήµατος µε βάση αντικειµενικά και µη διακριτικά κριτήρια. Ο αντίκτυπος στην εσωτερική αγορά πρέπει να είναι ελάχιστος.
Όπως ισχύει σήµερα, η υποστήριξη που παρέχεται ανά ζώο θα περιορίζεται σε βοοειδή και µοσχάρια, γάλα και γαλακτοκοµικά προϊόντα, κρέας προβάτων και αιγών, µέλι και µεταξοσκώληκες. Στους τοµείς εκτροφής ζώων, τα κράτη µέλη θα πρέπει να λαµβάνουν υπόψη τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις, µεταξύ άλλων καθορίζοντας µέγιστη πυκνότητα ζώων στις περιοχές ευάλωτες σε νιτρικά. Η υποστήριξη που παρέχεται ανά εκτάριο µπορεί να περιλαµβάνει ενίσχυση για ενεργειακές καλλιέργειες και χορτονοµές.
Τα κράτη µέλη µπορούν να διαθέσουν για συνδεδεµένη ενίσχυση εισοδήµατος έως και το 20% των ποσών των ευρωπαϊκών κονδυλίων που αφιερώνουν για φθίνουσα ενίσχυση µε βάση την έκταση, δράσεις αγροπεριβάλλοντος και κλίµατος, µικρούς αγρότες και ειδικές πληρωµές για καλλιέργεια βαµβακιού. Μπορεί να προστεθούν επιπλέον 5 ποσοστιαίες µονάδες συνδεδεµένης ενίσχυσης αν αυτή κατευθύνεται σε πρωτεϊνούχες καλλιέργειες, αγρότες που συνδυάζουν παραγωγή φυτών και ζώων ή γεωργικές περιοχές σε κίνδυνο εγκατάλειψης, ιδίως σε περιοχές που συνορεύουν µε Ρωσία, Λευκορωσία και Ουκρανία».
