ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ «ΕΛΛΗΝΑΣ ΑΓΡΟΤΗΣ»
Τα στοιχεία του προέδρου του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία, Ανδρέα Στοϊμενίδη, παρουσιάζουν μια δραματική εικόνα.
«Ανθρωποθυσίες» στο αγρόκτημα, αφού τα τελευταία τέσσερα χρόνια έχουν χαθεί 162 άνθρωποι.
Tα πρώτα στοιχεία δείχνουν ότι τα εργατικά δυστυχήματα στην Ελλάδα το 2025 ήταν και πάλι αρκετά, καθώς 201 συνάνθρωποί μας έχασαν τη ζωή τους, ενώ άλλοι 332 τραυματίστηκαν πολύ σοβαρά. Αυτό προκύπτει από τα στοιχεία που δίνει στη δημοσιότητα ο Δρ Ανδρέας Στοϊμενίδης, γραμματέας Υγείας και Ασφάλειας στην Εργασία της ΓΣΕΕ, πρόεδρος της ΟΣΕΤΕΕ και πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία, τονίζοντας ότι μόνο στον πρωτογενή τομέα 48 εργάτες έχασαν τη ζωή τους το 2025.
ΤΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΤΡΙΜΜΗ
[email protected]
«Είχαμε εντοπίσει το ζήτημα των αγροτικών δυστυχημάτων από το 2019, με μια ημερίδα που είχαμε κάνει στην Καστοριά. Από τότε έχουμε καταγράψει 32 απώλειες στον αγροτικό τομέα το 2022, 44 το 2023, 38 το 2024 και 48 το 2025. Μιλάμε για ρεκόρ των τελευταίων ετών δηλαδή το 2025, εκ των οποίων 2 κτηνοτρόφοι, 3 αλιεργάτες και 7 δασεργάτες» σημειώνει στον «Ε.Α.» ο κ. Στοϊμενίδης, τονίζοντας ότι και στον πρωτογενή τομέα δυστυχώς δεν δηλώνονται όλα τα ατυχήματα και τα δυστυχήματα, όσον αφορά εργάτες τουλάχιστον. «Εχοντας εξετάσει προηγούμενες καταγραφές από την ΕΛ.ΣΤΑΤ., στον πρωτογενή τομέα έχουμε διαπιστώσει ότι κυμαίνεται η καταγραφή από έναν έως τρεις νεκρούς από εργατικά δυστυχήματα και η διαφορά με τα 48 είναι πολύ μεγάλη» περιγράφει, επισημαίνοντας ότι από το 2022 έως και το 2024 ο αγροτικός κλάδος είχε τις περισσότερες απώλειες στους χώρους εργασίας σε σχέση με άλλους, ενώ φέτος οριακά κατατάσσεται δεύτερος μετά τον κατασκευαστικό.
«Με τον τυπικό όρο του εργατικού δυστυχήματος θα έπρεπε να αναφερόμαστε μόνο στους εργάτες. Ομως, θεωρούμε ότι πρέπει να φωτίσουμε αυτή την ανθρωποθυσία στο αγρόκτημα, καθώς δεν μπορεί σε μια ευρωπαϊκή χώρα τα τελευταία τέσσερα χρόνια να έχουν χαθεί 162 άνθρωποι στο αγρόκτημα και καμιά Αρχή να μην καταγράφει, να μην εξετάζει, να μη διερευνά, να μην αναλύει, να μην παίρνει μέτρα και να μην ασκεί πολιτικές για μέτρα προστασίας αυτών των φαινομένων» επισημαίνει, υποστηρίζοντας ότι ο αγροτικός κλάδος, όσον αφορά τα θέματα ασφάλειας αλλά και υγείας στην εργασία, είναι ένα… μαύρο κουτί. Κι αυτό γιατί, πέρα από τα καθαρά εργατικά ατυχήματα και δυστυχήματα, υπάρχει και το ζήτημα των επαγγελματικών ασθενειών, που προκύπτουν από την άσκηση της εργατικής και επαγγελματικής δραστηριότητας, αλλά καταγράφονται απλά ως παθολογικά περιστατικά, όπως και οι θάνατοι που προκύπτουν από αυτές.
Τα θύματα ανά κλάδο
Σύμφωνα με τον κ. Στοϊμενίδη, τα στοιχεία δείχνουν ότι το 2025 χάθηκαν:
-50 άνθρωποι στον κατασκευαστικό κλάδο
-48 άνθρωποι στον πρωτογενή τομέα
-15 άνθρωποι στην κατηγορία «Ξενοδοχεία – Τουρισμός»
-17 άνθρωποι στην κατηγορία των οδηγών
-11 άνθρωποι στην κατηγορία «Ναυπηγεία – Θάλασσα – Λιμάνια»
-7 άνθρωποι στον κλάδο των διανομέων.
H ευρωπαϊκή πραγματικότητα
Μόλις στα μέσα του περασμένου Δεκέμβριου (2025), η Eurostat αναφέρθηκε επισήμως, με τα οριστικά δεδομένα, στα αγροτικά δυστυχήματα και ατυχήματα που καταγράφονται για το 2023, με τον πρωτογενή τομέα να έχει σημαντικό ποσοστό και στις δύο κατηγορίες.
Συγκεκριμένα, το 2023 καταγράφηκαν στην Ε.Ε. 3.298 εργατικά δυστυχήματα και 2,82 εκατομμύρια εργατικά ατυχήματα. Από αυτά, τα 349 (ποσοστό 10,6%) σημειώθηκαν σε αγροτικές, ιχθυοκαλλιεργητικές και δασικές ζώνες. Παράλληλα, το 64,6% αυτών των δυστυχημάτων στη γεωργία σημειώθηκε σε αγροτικές, κτηνοτροφικές, ιχθυοκαλλιεργητικές και δασικές ζώνες.
Η γενική εικόνα των συμβάντων
Το υψηλότερο ποσοστό δυστυχημάτων στην Ε.Ε. σημειώθηκε σε δημόσιους χώρους (25%, 825), ακολουθούμενο από βιομηχανικούς χώρους (19,8%, 654), εργοτάξια, υπαίθρια λατομεία ή ορυχεία (16,9%, 556) και αγροτικές, ιχθυοκαλλιεργητικές και δασικές ζώνες (10,6%, 349).
Τα στοιχεία δείχνουν ότι το 58,5% όλων των θανατηφόρων περιστατικών στον τομέα των μεταφορών και της αποθήκευσης και το 36,3% στο λιανικό και χονδρικό εμπόριο συνέβησαν σε δημόσιους χώρους. Αντίθετα, στη μεταποίηση το 50,9% όλων των ατυχημάτων του κλάδου έλαβε χώρα σε βιομηχανικούς χώρους, το 64,6% των ατυχημάτων στη γεωργία σημειώθηκε σε αγροτικές, κτηνοτροφικές, ιχθυοκαλλιεργητικές και δασικές ζώνες, και το 51,6% των ατυχημάτων στον κατασκευαστικό τομέα συνέβη σε εργοτάξια. Οσον αφορά τα μη θανατηφόρα εργατικά ατυχήματα στην Ε.Ε., το 2023 το 4,8% συνέβη σε αγροτικές, ιχθυοκαλλιεργητικές και δασικές ζώνες.
ΚΑΝΕΝΑΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ
Η σημασία των «επαγγελματικών» ασθενειών
Οι άνθρωποι της υπαίθρου εκτίθενται σε μεγάλο αριθμό επικίνδυνων βιολογικών, χημικών και φυσικών παραγόντων
Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία περιγράφει μια ζοφερή πραγματικότητα σε αρκετούς κλάδους, αν όχι σε όλους, και προφανώς και στον αγροτικό-παραγωγικό τομέα, καθώς σημειώνει ότι δεν γίνεται ουσιαστικά κανένας έλεγχος.
«Δεν γίνεται κανένας προληπτικός έλεγχος πουθενά, δεν γίνεται καμιά επιθεώρηση από την αρμόδια Ανεξάρτητη Αρχή Επιθεώρησης Εργασίας και δεν γίνεται καμία καταγραφή. Γι’ αυτό καταλήγουμε σε αριθμούς καταγεγραμμένους 1 έως 3, ενώ, για παράδειγμα, στην Κύπρο ο αγροτικός κλάδος αντιμετωπίζεται όπως όλοι οι άλλοι κλάδοι της οικονομίας – γίνονται προληπτικοί έλεγχοι, τηρούνται τα μέτρα, το πλαίσιο, υπάρχει νομοθεσία και βέβαια καταγράφονται και οι περιπτώσεις των εργατικών δυστυχημάτων και των επαγγελματικών ασθενειών» σημειώνει, για να επισημάνει ότι ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός για την Υγεία και την Ασφάλεια στην Εργασία και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας μεσοσταθμίζουν σε 2000 με 2.500 τους ανθρώπους που χάνουν τη ζωή τους από επαγγελματικές ασθένειες.
Η επαγγελματική ασθένεια στον πρωτογενή τομέα είναι ένας κλάδος στον οποίο οι εργάτες και οι συντελεστές του εκτίθενται σε μεγάλο αριθμό επικίνδυνων βιολογικών, χημικών και φυσικών παραγόντων. Ομως, η απουσία καταγραφής οδηγεί τον κ. Στοϊμενίδη να κάνει λόγο για «μαύρο κουτί».
«Θεωρώ ότι πρέπει, πρώτον, να καταγράψουμε, να μελετήσουμε το φαινόμενο και σχετικά γρήγορα. Εχουμε πολλούς θανάτους στη δουλειά, με τους κινδύνους που αντιμετωπίζονται, και να πάμε άμεσα σε μέτρα εκπαίδευσης των αγροτών και των εργατών στα θέματα υγείας και ασφάλειας στην εργασία, γιατί οι κίνδυνοι είναι τεράστιοι και είναι πιθανό να πλήττουν και με πολύ έντονο τρόπο αγροτικές περιοχές» σημειώνει, τονίζοντας ότι σε όλα αυτά η Ελλάδα παραμένει πολύ πίσω.
Προβληματισμός για το σύνολο της κοινωνίας
Η εκπαίδευση βέβαια στην ασφάλεια δεν θα βοηθήσει προφανώς μόνο τους εργάτες γης, αλιείας και δασοκομίας. Χαρακτηριστικά, ο κ. Στοϊμενίδης εξηγεί: «Η υγεία και η ασφάλεια στην εργασία συνδέονται με την υγεία και την ασφάλεια στην κοινωνία: π.χ. στα Τέμπη, όπου ήταν το μεγαλύτερο εργατικό δυστύχημα στη χώρα τα τελευταία χρόνια, δεν αφορούσε καθαρά εργάτες του σιδηροδρόμου – αφορά και τομείς όπως ο κατασκευαστικός, που έχει να κάνει με κατασκευαστικά έργα στον κλειστό αστικό ιστό, αφορά μεγάλες βιομηχανίες σε σχέση με τους χημικούς παράγοντες που υπάρχουν και με αέρια απόβλητα που ελευθερώνονται, και συσχετίζεται και ο αγροτικός κλάδος, και με την κοινωνία».
Όσο μεγαλύτερος είναι ο κίνδυνος χημικών παραγόντων για τους αγρότες, κατ’ αναλογία αυξάνεται και ο κίνδυνος αυτά τα χημικά να περάσουν στον ευρύ πληθυσμό, μέσω του περιβάλλοντος και της διατροφής μεταξύ άλλων, με καταστροφικές συνέπειες για τη δημόσια υγεία.
Ωστόσο, αυτά τα δεδομένα απομένει να οριστικοποιηθούν, με τον αστερίσκο ότι δεν δηλώνονται όλα επισήμως και δεν καταγράφονται. Μπορεί την ίδια στιγμή η ελληνική Πολιτεία να… πανηγυρίζει ότι ο αριθμός των εργατικών (και αγροτικών προφανώς) ατυχημάτων είναι μικρός όσον αφορά την ευρωπαϊκή κατάταξη, ωστόσο η υποκαταγραφή δεν δίνει την πλήρη εικόνα ούτε στους εγχώριους ούτε στους ευρωπαϊκούς φορείς, και αυτό πρέπει να προβληματίσει όλες τις εμπλεκόμενες πλευρές – όπως και κάθε εργαζόμενο, εργάτη ή ιδιοκτήτη γης, την οποία ο ίδιος δουλεύει, πρέπει να απασχολήσει η απουσία μέτρων ασφαλείας…
Σε αναμονή των τελικών στοιχείων στα τέλη Φεβρουαρίου
Τα τελικά στοιχεία θα ανακοινωθούν στα τέλη Φεβρουαρίου, όταν θα ολοκληρωθούν η διασταύρωση των περιστατικών και η διερεύνηση υποθέσεων που δεν έχουν δει το φως της δημοσιότητας ή δεν έχουν καταγραφεί έως σήμερα.
«Η κλιμάκωση ήταν κάτι που προβλέψαμε από το 2022, ενώ είχαμε εκτιμήσει από τον Μάρτιο του 2025 το σπάσιμο του ορίου των 200 θανάτων για το 2025. Δυστυχώς, ο πρόσφατος εργασιακός νόμος, αντί να αντιμετωπίζει το φαινόμενο αυτό, εισάγει ρυθμίσεις που κάνουν τον εργασιακό βίο στη χώρα μας ακόμα πιο αφόρητο» σημειώνει ο κ. Στοϊμενίδης για τη συνολική εικόνα, περιμένοντας την πλήρη αποκρυστάλλωσή της.
