ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ «ΕΛΛΗΝΑΣ ΑΓΡΟΤΗΣ»
Η τσιπούρα και το λαβράκι εξακολουθούν να αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της παραγωγής.
Μια ιδιαίτερα σημαντική επιτυχία για το σύνολο του οικοσυστήματος αλιείας και υδατοκαλλιέργειας της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης αποτελεί η έγκριση και η ένταξη της πράξης «Δράσεις Καινοτομίας και Εξωστρέφειας για την Προώθηση και Εμπορία Προϊόντων Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειας στην Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης», στο Πρόγραμμα «Αλιεία, Υδατοκαλλιέργεια και Θάλασσα (ΠΑΛΥΘ) 2021-2027».
Του Χάρη Μπερτίδη
[email protected]
Σε ένα περιβάλλον υψηλών απαιτήσεων και ισχυρού ανταγωνισμού, η Περιφέρεια ΑΜΘ κατόρθωσε να εξασφαλίσει την έγκριση και τη χρηματοδότηση της πρότασής της από το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειας, με συνολική δημόσια δαπάνη 455.500 ευρώ και χρονικό ορίζοντα υλοποίησης τριών ετών.
Δυναμικός κλάδος
Ο τομέας των υδατοκαλλιεργειών αποτελεί έναν από τους πλέον δυναμικούς κλάδους της ελληνικής πρωτογενούς παραγωγής και, ταυτόχρονα, έναν από τους πιο εξαγωγικούς. Η Ελλάδα συγκαταλέγεται σταθερά στις κορυφαίες δυνάμεις της Ευρώπης στην εκτροφή μεσογειακών ειδών, ενώ τα τελευταία χρόνια καταγράφεται αυξανόμενο ενδιαφέρον και για γλυκά νερά, ιδιαίτερα σε περιοχές της Βόρειας Ελλάδας. Η Μακεδονία και η Θράκη, με πλούσιους υδάτινους πόρους, εκτεταμένα ποτάμια συστήματα, λίμνες και παράκτιες ζώνες, διαθέτουν όλες τις προϋποθέσεις για περαιτέρω ανάπτυξη του κλάδου. Το 2026 αναμένεται να αποτελέσει έτος-ορόσημο, καθώς νέες επενδύσεις, τεχνολογίες και ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία δημιουργούν ένα περιβάλλον αυξημένων ευκαιριών αλλά και απαιτήσεων.
Οι υδατοκαλλιέργειες στη Βόρεια Ελλάδα χωρίζονται ουσιαστικά σε δύο μεγάλες κατηγορίες: θαλάσσιες και γλυκού νερού. Και οι δύο παρουσιάζουν ιδιαίτερη δυναμική, με διαφορετικά πλεονεκτήματα και προκλήσεις. Στις θαλάσσιες υδατοκαλλιέργειες, η τσιπούρα και το λαβράκι εξακολουθούν να αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της παραγωγής. Η ζήτηση στις αγορές της Ευρώπης παραμένει υψηλή, ενώ η ελληνική προέλευση θεωρείται συνώνυμο ποιότητας.
Για το 2025, οι εκτιμήσεις δείχνουν σταθεροποίηση της παραγωγής, αλλά με αυξημένη έμφαση στη βελτίωση της ποιότητας και τη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος. Οι μονάδες που θα επενδύσουν σε σύγχρονες ιχθυοτροφές, συστήματα παρακολούθησης της ποιότητας νερού και αυτοματισμούς στη διαχείριση των κλωβών αναμένεται να έχουν σημαντικό πλεονέκτημα. Παράλληλα, η πιστοποίηση προϊόντων και η ιχνηλασιμότητα αποτελούν πλέον βασικές προϋποθέσεις για πρόσβαση στις μεγάλες αγορές.
Νέες τεχνολογίες και υψηλή εμπορική αξία
Η τεχνολογία αναμένεται να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο το 2026. Συστήματα τηλεμετρίας, αισθητήρες ποιότητας νερού, αυτόματες ταΐστρες και λογισμικά διαχείρισης παραγωγής δίνουν τη δυνατότητα για καλύτερο έλεγχο, μείωση απωλειών και αύξηση αποδοτικότητας. Οι μονάδες που θα υιοθετήσουν τέτοιες λύσεις θα είναι πιο ανθεκτικές στις προκλήσεις της αγοράς.
Σωστή χωροθέτηση μονάδων
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά και η βιωσιμότητα. Οι ευρωπαϊκές πολιτικές δίνουν πλέον έμφαση σε φιλικές προς το περιβάλλον πρακτικές, στον περιορισμό της ρύπανσης και στην υπεύθυνη χρήση πόρων. Για τις υδατοκαλλιέργειες της Μακεδονίας και της Θράκης, αυτό μεταφράζεται σε ανάγκη για σωστή χωροθέτηση μονάδων, έλεγχο αποβλήτων και χρήση πιστοποιημένων ιχθυοτροφών. Το χρηματοδοτικό πλαίσιο εμφανίζεται ενισχυμένο, μέσω προγραμμάτων του νέου ΕΣΠΑ και του Ταμείου Ανάκαμψης. Οι επενδύσεις σε εκσυγχρονισμό, ψηφιοποίηση και μεταποίηση μπορούν να επιδοτηθούν σε σημαντικό βαθμό, μειώνοντας το ρίσκο για τους παραγωγούς. Ιδιαίτερη προοπτική παρουσιάζει και η ανάπτυξη νέων θαλάσσιων ειδών, όπως ο κρανιός και το φαγκρί. Πρόκειται για είδη με υψηλή εμπορική αξία, τα οποία μπορούν να διαφοροποιήσουν το προϊόν και να ενισχύσουν την κερδοφορία.
Αύξηση παραγωγής σε κρανιούς και φαγκριά
Για το 2026, αρκετές πιλοτικές μονάδες στη Βόρεια Ελλάδα αναμένεται να αυξήσουν την παραγωγή τους σε κρανιούς και φαγκριά, αξιοποιώντας την εμπειρία που έχει αποκτηθεί τα τελευταία χρόνια. Το 2026 διαμορφώνεται σε έτος κατά το οποίο οι υδατοκαλλιέργειες στη Μακεδονία και τη Θράκη μπορούν να περάσουν σε νέο επίπεδο. Με σωστό σχεδιασμό, επενδύσεις και αξιοποίηση των διαθέσιμων εργαλείων, ο κλάδος μπορεί να αποτελέσει βασικό μοχλό ανάπτυξης για την Περιφέρεια και σταθερή πηγή εισοδήματος για χιλιάδες οικογένειες.
Οι υδατοκαλλιέργειες δεν είναι πλέον απλώς ένας συμπληρωματικός κλάδος – είναι ένας από τους πυλώνες του αγροδιατροφικού μέλλοντος της Βόρειας Ελλάδας, που διαθέτει το βασικότερο πλεονέκτημα: νερό, ανθρώπους με εμπειρία και παράδοση στον πρωτογενή τομέα. Αν αυτά αξιοποιηθούν σωστά, οι υδατοκαλλιέργειες μπορούν να αποτελέσουν έναν από τους πιο αξιόπιστους πυλώνες της αγροτικής οικονομίας.
