Απλήρωτοι από τις 15/10/2024 παραμένουν μέχρι και σήμερα οι Ελαιουργικοί Φορείς, οι οποίοι είναι δικαιούχοι και συμμετέχουν στο σχετικό ευρωπαϊκό πρόγραμμα, με τους παραγωγούς τόσο ατομικά όσο και σε ομάδες να βρίσκονται σε οικονομικό αδιέξοδο.
Το θέμα έφερε στο κοινοβούλιο ο Ανεξάρτητος Βουλευτής Φθιώτιδας, Γιάννης Σαρακιώτης, ο οποίος αναδεικνύοντας το πρόβλημα ζητά συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για τη λύση του.
Αναλυτικά το κείμενο της ερώτησης:
Κατά τα τελευταία έτη, ο ελαιοκομικός κλάδος δέχεται διαδοχικά πλήγματα εξαιτίας της απουσίας βούλησης από πλευράς της Κυβέρνησης να συνδράμει ουσιαστικά στην επίλυση των μείζονων προβλημάτων, που αντιμετωπίζουν οι ελαιοπαραγωγοί. Μία ακόμη περίπτωση προκλητικής κυβερνητικής αδιαφορίας αφορά τα συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα των Οργανώσεων Ελαιουργικών Φορέων (Ο.Ε.Φ.). Τα εν λόγω προγράμματα συνιστούν, όχι απλώς ένα εργαλείο στήριξης, αλλά το βασικό πυλώνα ανάπτυξης και εκσυγχρονισμού του ελαιοκομικού τομέα μέσω παροχής εξοπλισμού, καθώς και επιστημονικών και τεχνικών υπηρεσιών υποστήριξης, ενώ η χρηματοδότησή τους προέρχεται από την ανακατανομή των
άμεσων ενισχύσεων των ελαιοπαραγωγών.
Το 2023, το ως άνω πρόγραμμα δεν προκηρύχθηκε, με συνέπεια την απώλεια
ενωσιακών πόρων ύψους 6 εκατ. ευρώ και επιπλέον την επιβολή ανάλογου
προστίμου. Το 2024, η πρόσκληση δημοσιεύτηκε στις 15/07/2024 (Υπουργική Απόφαση υπ’ αριθμ. 1506/206003) με προθεσμία υποβολής μόλις στις 02/08/2024. Μετά το πέρας της διαδικασίας, το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ενέκρινε ποσά, τα οποία και κοινοποίησε στις Ο.Ε.Φ. με την Υπουργική Απόφαση υπ’ αριθμ. 2706.309905/11-10-2024. Οι Ο.Ε.Φ., με τη σειρά τους, είχαν στη διάθεσή τους 2 ημερολογιακές ημέρες (!!!) για να αποδεχθούν τα εγκεκριμένα προγράμματα, ενώ ο Ο.Π.Ε.Κ.Ε.Π.Ε. όφειλε – βάσει ενωσιακής οδηγίας – να καταβάλει τις προκαταβολές έως τις 15/10/2024! Κατά τη διαδικασία αξιολόγησης των προγραμμάτων, οι ασφυκτικές προθεσμίες και η προχειρότητα από πλευράς του Υπουργείου κατέληξαν στην έγκριση ποσοστών χαμηλότερων από τα ελάχιστα προβλεπόμενα.
Υπ’ αυτούς τους όρους, οι οργανώσεις παραγωγών προχώρησαν στην εκτέλεση των προγραμμάτων λαμβάνοντας εξοπλισμό και εξοφλώντας δαπάνες για τα έτη 2024 και 2025 μέσω των προκαταβολών, που έλαβαν από τον Ο.Π.Ε.Κ.Ε.Π.Ε., καθώς και σε αρκετές
περιπτώσεις, μέσω ιδίων πόρων. Είναι χαρακτηριστικό ότι, για τα έτη 2024 και 2025, ο Ο.Π.Ε.Κ.Ε.Π.Ε. χορήγησε προκαταβολές ύψους έως 80% σε όσους προσκόμισαν εγγυητικές επιστολές για την προκαταβολή.
Κατόπιν των προαναφερθέντων, τον Ιούλιο του 2025, η ελεγκτική υπηρεσία του Ο.Π.Ε.Κ.Ε.Π.Ε. διαπίστωσε ότι, σχεδόν στο σύνολο των έως τότε εγκεκριμένων προγραμμάτων, τα ποσοστά ορισμένων παρεμβάσεων υπολείπονταν των ελάχιστων ποσοστών, τα οποία προέβλεπε η πρόσκληση. Ως εκ τούτου, καταλογίστηκαν ως παράνομα και δεν εκκαθαρίστηκαν.
Όσον αφορά το τρέχον έτος, οι Ο.Ε.Φ. έχουν ήδη υποβάλει αιτήσεις λήψης της ενωσιακής και της εθνικής προκαταβολής, οι οποίες θα έπρεπε να είχαν εξεταστεί και να έχουν καταβληθεί προκαταβολές έως τις 31/03/2026. Όμως, η κωλυσιεργία του αρμοδίου Υπουργείου, κατά τη διαδικασία χορήγησης των αναγκαίων εγκρίσεων, έχει οδηγήσει σε νέες καθυστερήσεις και στη διόγκωση των οικονομικών προβλημάτων των Ο.Ε.Φ..
Επειδή ο ελαιοκομικός τομέας στην Ελλάδα περιλαμβάνει χιλιάδες επαγγελματίες – παραγωγούς, οργανώσεις παραγωγών, γεωτεχνικούς, εμπόρους, προμηθευτές και επιχειρήσεις μηχανολογικού εξοπλισμού – που στηρίζονται άμεσα και έμμεσα στα εν λόγω προγράμματα και παρ’ όλα αυτά, αντιμετωπίζονται συλλήβδην ως υπόλογοι, σε ένα περιβάλλον γενικευμένης καχυποψίας.
Επειδή τα συσσωρευμένα προβλήματα των ελαιοπαραγωγών οδηγούν έναν ολόκληρο κλάδο, ιδιαίτερα κρίσιμο για την εθνική οικονομία, σε μαρασμό. Επειδή στην προμετωπίδα της Περιφερειακής Ανάπτυξης οφείλει να βρίσκεται ο πρωτογενής τομέας. Επειδή οι παραγωγοί ελιάς και ελαιολάδου καλούνται να επωμιστούν βάρη εξαιτίας σφαλμάτων του αρμοδίου Υπουργείου για τα οποία δε φέρουν ουδεμία ευθύνη.
Ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός:
1. Ποιες πρωτοβουλίες σκοπεύει να αναλάβει για την άρση του αδιεξόδου με την πλήρη καταβολή των εγκεκριμένων ενισχύσεων των ετών 2024 και 2025 για τα υλοποιημένα προγράμματα και τις δράσεις τους;
2. Πώς προτίθεται να προστατεύσει τις Οργανώσεις Παραγωγών από οικονομικές επιβαρύνσεις, για τις οποίες δε φέρουν ευθύνη;
3. Ποια προβλέπεται να είναι η πορεία εκτέλεσης των εν λόγω προγραμμάτων για το τρέχον έτος, καθώς και ποιος είναι ο ακριβής σχεδιασμός για τα επόμενα;
4. Για ποιους λόγους, τρία χρόνια μετά την έναρξη της τρέχουσας προγραμματικής περιόδου, δεν έχει διασφαλιστεί η ομαλή λειτουργία των προγραμμάτων, αλλά αντιθέτως επικρατεί γενικευμένη αβεβαιότητα;
5. Πώς προτίθεται το Υπουργείο να ενισχύσει τα συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα των Οργανώσεων Παραγωγών ελιάς και ελαιολάδου στην επερχόμενη Κ.Α.Π.;
