ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ «ΕΛΛΗΝΑΣ ΑΓΡΟΤΗΣ»
Οι διαπραγματευτές σε πετρέλαιο, LNG, σιτηρά και λιπάσματα παρακολουθούν στενά αν η υπογραφή της συμφωνίας ΗΠΑ – Ιράν θα οδηγήσει πράγματι στην επαναλειτουργία της ναυσιπλοΐας.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ επισημοποίησε μια προσωρινή ειρηνευτική συμφωνία με το Ιράν, στρέφοντας την προσοχή στην προγραμματισμένη επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και σε μια εκτεταμένη περίοδο διαπραγματεύσεων 60 ημερών σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.
Ο Τραμπ υπέγραψε το μνημόνιο κατανόησης στο Ανάκτορο των Βερσαλλιών, κοντά στο Παρίσι, στο τέλος συνόδου κορυφής του G7. Τον συνόδευαν πολιτικοί και επιχειρηματικοί ηγέτες, μεταξύ των οποίων ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν και ο διευθύνων σύμβουλος της Blackstone Inc. Στιβ Σβάρτσμαν, οι οποίοι χειροκρότησαν την υπογραφή της συμφωνίας.
Τραμπ: «Το πετρέλαιο πέφτει»
«Το πετρέλαιο πέφτει» δήλωσε αμέσως ο Τραμπ, υπογραμμίζοντας τον λόγο για τον οποίο επεδίωξε τον τερματισμό της σύγκρουσης με το Ιράν, η οποία ξεκίνησε παράλληλα με το Ισραήλ στα τέλη Φεβρουαρίου. Η σύγκρουση και το κλείσιμο αυτού του κρίσιμου θαλάσσιου διαδρόμου προκάλεσαν εκτίναξη των τιμών της ενέργειας και σοβαρές διαταραχές σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή. Ο Τραμπ δήλωσε ότι μια περαιτέρω στρατιωτική κλιμάκωση «θα μπορούσε να είχε προκαλέσει διεθνή ύφεση».
Οι ανησυχίες αυτές τον οδήγησαν να αποδεχθεί μια συμφωνία η οποία, σύμφωνα με πιο σκληροπυρηνικούς συμμάχους των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο θέμα του Ιράν, περιλαμβάνει υπερβολικές υποχωρήσεις όσον αφορά την άρση κυρώσεων και την πιθανή αποδέσμευση δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων σε περιουσιακά στοιχεία. Πολλοί θεωρούν ότι η συμφωνία δεν διαφέρει ουσιαστικά από την πυρηνική συμφωνία του 2015 επί προεδρίας Ομπάμα, την οποία ο Τραμπ είχε κάποτε χαρακτηρίσει ως «τη χειρότερη που έγινε ποτέ». Παρότι η θαλάσσια κυκλοφορία δεν είχε αποκατασταθεί πλήρως στα Στενά του Ορμούζ, υπάρχουν ενδείξεις επανεκκίνησης της ναυσιπλοΐας. Αρκετά στελέχη της ναυτιλιακής και της πετρελαϊκής βιομηχανίας δήλωσαν ότι εξακολουθούν να χρειάζονται μεγαλύτερη επιχειρησιακή σαφήνεια, συμπεριλαμβανομένης της επιβεβαίωσης ότι τα στενά είναι απαλλαγμένα από νάρκες και του κατά πόσο θα απαιτείται άδεια από το Ιράν για τη διέλευση πλοίων.
Το μνημόνιο κατανόησης
Σύμφωνα με το μνημόνιο κατανόησης που δημοσιοποίησε ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν, το Ιράν θα επιτρέψει τη δωρεάν διέλευση εμπορικών πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ για διάστημα 60 ημερών. Η κυκλοφορία αναμένεται να αποκατασταθεί πλήρως εντός 30 ημερών, λαμβάνοντας υπόψη τεχνικά και στρατιωτικά εμπόδια, καθώς και επιχειρήσεις εκκαθάρισης ναρκών που θα πραγματοποιήσει το ίδιο το Ιράν. Το Ιράν θα διαπραγματευθεί επίσης με το Ομάν σχετικά με τη μελλοντική διοίκηση και τις ναυτιλιακές υπηρεσίες των Στενών του Ορμούζ, σύμφωνα με το ισχύον Διεθνές Δίκαιο και τα κυριαρχικά δικαιώματα των παράκτιων κρατών του Περσικού Κόλπου. «Οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ευρώπη και οι αραβικές χώρες του Κόλπου απέκλεισαν κάθε ενδεχόμενο να επιβάλει το Ιράν τέλη διέλευσης στα πλοία, καθώς η περιοχή θεωρείται ευρέως ως διεθνή ύδατα».
Οι ροές των σιτηρών
Οι διαπραγματευτές (traders) σε πετρέλαιο, LNG, σιτηρά και λιπάσματα θα παρακολουθούν στενά αν η υπογραφή της συμφωνίας θα οδηγήσει πράγματι στην επαναλειτουργία της ναυσιπλοΐας μέσω των Στενών του Ορμούζ. Η εκ νέου λειτουργία του περάσματος θα μπορούσε να προκαλέσει ταχεία αποκατάσταση των εισαγωγών σιτηρών από τις χώρες του Περσικού Κόλπου, έπειτα από μήνες εξάρτησης από μεγαλύτερες και λιγότερο αποδοτικές διαδρομές. Ο αποκλεισμός άλλαξε σημαντικά τις περιφερειακές ροές σιτηρών, αναγκάζοντας τους εισαγωγείς να χρησιμοποιούν λιμάνια εκτός του Στενού, τα οποία συχνά δεν διαθέτουν την κατάλληλη υποδομή για τέτοιου είδους φορτία. Ακόμη και αν η δραστηριότητα επανεκκινήσει, όμως, η μεγάλη συσσώρευση πλοίων θα μπορούσε να δημιουργήσει βραχυπρόθεσμα σημεία συμφόρησης στις εφοδιαστικές αλυσίδες και στα λιμενικά συστήματα. «Υπάρχουν πολλά ζητήματα logistics που πρέπει να διευθετηθούν» δήλωσε η Louisa Follis, διευθύντρια Ανάλυσης Ξηρού Χύδην Φορτίου στην Clarksons. «Πιστεύω ότι θα εξακολουθήσει να υπάρχει σημαντική αναποτελεσματικότητα στην αγορά».