ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ «ΕΛΛΗΝΑΣ ΑΓΡΟΤΗΣ»
Ανοίγει παράθυρο συνταξιοδότησης για όσους χρωστούν πάνω από 10.000 ευρώ – Βασικές προϋπόθέσεις, η συνέπεια στις τρέχουσες εισφορές και η τακτοποίηση των νεότερων οφειλών.
Του Γιάννη Τσατσάκη
Johny_ts@hotmail.com
Παράθυρο συνταξιοδότησης για αγρότες με χρέη στον ΕΦΚΑ από απλήρωτες εισφορές ανοίγει η νέα ρύθμιση των 72 δόσεων, που αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή μέσα στο δεύτερο δεκαπενθήμερο του Ιουνίου. Το νέο πλαίσιο δίνει τη δυνατότητα στον ασφαλισμένο να διευθετήσει σε τριπλάσιο χρονικό διάστημα και με σαφώς χαμηλότερη μηνιαία επιβάρυνση -σε σύγκριση με το υφιστάμενο σχήμα των 24 δόσεων- ληξιπρόθεσμες οφειλές που δημιουργήθηκαν πριν από το 2024. Απαραίτητη προϋπόθεση βέβαια είναι να μη δημιουργεί καινούργια ληξιπρόθεσμα χρέη, δηλαδή να καταβάλλει κανονικά τις τρέχουσες ασφαλιστικές εισφορές ή/και να ρυθμίσει τις νεότερες, αυτές δηλαδή που γεννήθηκαν από τις 1/1/2024 και μετά με το τρέχον καθεστώς των 24 δόσεων.
Οι λεπτομέρειες της ρύθμισης περιέχονται σε νομοσχέδιο του υπουργείου Οικονομικών που επρόκειτο να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση εντός της εβδομάδας, με στόχο να ψηφιστεί το συντομότερο δυνατό και η σχετική πλατφόρμα να ενεργοποιηθεί στο δεύτερο μισό του μήνα. Στους δυνητικά ωφελουμένους συμπεριλαμβάνονται περίπου 1,8 εκατ. οφειλέτες, μεταξύ αυτών και πολλοί μη μισθωτοί, δηλαδή αγρότες και ελεύθεροι επαγγελματίες, με οφειλές που ξεπερνούν τα ισχύοντα όρια συμψηφισμού, οι οποίοι μπορούν να ανακτήσουν το δικαίωμα συνταξιοδότησης.
Ωστόσο, πρέπει να σημειωθεί ότι η ρύθμιση συνοδεύεται από αυστηρούς όρους και προϋποθέσεις, από διόλου ευκαταφρόνητο επιτόκιο, ενώ, σε αντίθεση με παλαιότερες παρόμοιες παρεμβάσεις, δεν προβλέπεται διαγραφή προσαυξήσεων και πρόσθετων τελών. Ολα αυτά κάνουν αρκετούς παράγοντες της αγοράς να αμφιβάλλουν για την αποτελεσματικότητά της, ενώ δεν είναι λίγοι όσοι προεξοφλούν ότι πολλοί απ’ όσους θα ενταχθούν θα δυσκολευτούν να την τηρήσουν.
Τα βασικά σημεία
Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά μέχρι στιγμής, στο νέο σχήμα θα μπορούν να ενταχθούν οφειλές -τόσο προς τη φορολογική διοίκηση όσο και προς τα ασφαλιστικά ταμεία- που δημιουργήθηκαν έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023 και δεν έχουν μπει σε καθεστώς ρύθμισης έως τις 21 Απριλίου 2026. Σύμφωνα με κυβερνητικά στελέχη, το όριο του 2023 τέθηκε με τη λογική ότι πάνω από το 90% των ληξιπρόθεσμων χρεών δημιουργήθηκε στη διάρκεια της κρίσης και πως από το 2024 και μετά επήλθε μια -σχετική- κανονικότητα. Σημειωτέον ότι δικαίωμα υπαγωγής θα έχουν και όσοι είχαν ενταχθεί σε παλαιότερες ρυθμίσεις, αλλά τις απώλεσαν, αποκτώντας έτσι μια «δεύτερη ευκαιρία».
Η ένταξη θα γίνεται με ηλεκτρονική αίτηση του ίδιου του οφειλέτη, που, στην περίπτωση των χρεών προς τον ΟΓΑ και τους υπόλοιπους ασφαλιστικούς φορείς που έχουν βεβαιωθεί στο ΚΕΑΟ (Κέντρο Είσπραξης Ασφαλιστικών Οφειλών), θα υποβάλλεται στις ηλεκτρονικές υπηρεσίες του κέντρου (το αντίστοιχο αίτημα για χρέη στην Εφορία θα υποβάλλεται στην εφαρμογή myAADE).
Στα 30 ευρώ η ελάχιστη δόση
Δεν θα απαιτείται έλεγχος της περιουσιακής κατάστασης του οφειλέτη, ωστόσο βασική προϋπόθεση είναι ο ασφαλισμένος είτε να καταβάλλει κανονικά τις τρέχουσες εισφορές είτε να έχει τακτοποιημένα με την τρέχουσα ρύθμιση των 24 δόσεων τυχόν χρέη που δημιουργήθηκαν μετά την 1η Ιανουαρίου 2024.
Και εδώ εντοπίζεται ένα από τα κύρια σημεία προβληματισμού. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι αρκετοί οφειλέτες θα βρεθούν στη θέση να (πρέπει να) εξυπηρετούν δύο ενεργές ρυθμίσεις ταυτόχρονα. Η υπαγωγή θα ολοκληρώνεται με την πληρωμή της πρώτης δόσης έως την τελευταία εργάσιμη ημέρα του μήνα υποβολής της αίτησης. Οι επόμενες δόσεις θα πρέπει να καταβάλλονται έως την τελευταία εργάσιμη ημέρα κάθε επόμενου μήνα. Το ελάχιστο ποσό κάθε δόσης έχει οριστεί στα 30 ευρώ.
Οι τελευταίες πληροφορίες αναφέρουν ότι για την κάλυψη της πρώτης δόσης θα συνυπολογίζονται τα ποσά που έχουν εισπραχθεί από πράξεις αναγκαστικής εκτέλεσης σε βάρος του οφειλέτη – κάτι που δεν υπήρχε στην αρχική μορφή του νομοσχεδίου και αποτελεί προσθήκη/βελτίωση της τελευταίας στιγμής.
Το ίδιο ισχύει για τη δυνατότητα να ενταχθούν στη νέα ρύθμιση, κατόπιν αιτήματος του οφειλέτη, και χρέη που ήταν σε καθεστώς αναστολής πληρωμής και τα οποία ως τώρα μπορούσαν να ενταχθούν μόνο στο υφιστάμενο πλαίσιο των 24 δόσεων.
Τα οφέλη της ένταξης
Σε κάθε περίπτωση, με την ένταξη στη ρύθμιση οι οφειλέτες αποκτούν ασφαλιστική ενημερότητα, παύουν τυχόν ποινικές διώξεις για χρέη, ενώ αναστέλλονται μέτρα αναγκαστικής είσπραξης, όπως κατασχέσεις και πλειστηριασμοί. Απώλεια της ρύθμισης επέρχεται σε περίπτωση που δεν πληρωθούν δύο συνεχόμενες δόσεις ή δεν ρυθμιστούν νέες οφειλές μέσα σε διάστημα δύο μηνών. Σε αυτή την περίπτωση καθίσταται άμεσα απαιτητό το σύνολο του υπόλοιπου χρέους και ενεργοποιούνται ξανά τα αναγκαστικά μέτρα είσπραξης.
«Καπέλο» 5,84%
Η ρύθμιση προβλέπει ετήσιο επιτόκιο 5,84%, που θεωρείται από παράγοντες της αγοράς αρκετά υψηλό για τα οικονομικά δεδομένα των οφειλετών.
Προσαύξηση 15%
Η καθυστέρηση στην καταβολή μίας μόνο δόσης εκ μέρους του οφειλέτη επισύρει ποινή προσαύξησης 15%, μεγαλώνοντας σημαντικά την επιβάρυνση.
Βάρη 1,76 δισ. ευρώ
Το τρέχον υπόλοιπο χρεών από ασφαλισμένους του π. ΟΓΑ στο Κέντρο Είσπραξης Ασφαλιστικών Εισφορών ανερχόταν στο τέλος σε 1,76 εκατ. ευρώ.
Με «αλμυρό» επιτόκιο και δίχως «κούρεμα» προσαυξήσεων
Η απαίτηση ο οφειλέτης να είναι ασφαλιστικά ενήμερος την ώρα που γίνεται η αίτηση αποτελεί, σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, το πρώτο σημείο προβληματισμού γύρω από τη νέα ρύθμιση, καθώς η έλλειψη ρευστότητας στην αγορά καθιστά στην πράξη πολύ δύσκολο για αγρότες και επαγγελματίες να μη συσσωρεύουν καινούργια χρέη. Ετσι, δεν είναι λίγοι αυτοί που θεωρούν τις 72 δόσεις λίγες κι επισημαίνουν τον κίνδυνο οι οφειλέτες να παγιδευτούν σε έναν φαύλο κύκλο χρεών.
Για καθυστερημένη δόση
Δεύτερο σημείο κριτικής είναι το ετήσιο επιτόκιο του 5,84%, που θεωρείται υψηλό και καθιστά τη ρύθμιση αρκετά ακριβή για τα δεδομένα πολλών οφειλετών. Σημειωτέον ότι η καθυστέρηση στην καταβολή μίας μόνο δόσης συνοδεύεται από προσαύξηση 15%.
Το τρίτο -και ενδεχομένως μεγαλύτερο- «αγκάθι» έχει να κάνει με το γεγονός ότι δεν προβλέπεται καμία διαγραφή προσαυξήσεων ή πρόσθετων τελών, γεγονός που, όπως προαναφέραμε, διαφοροποιεί τη νέα ρύθμιση από παρόμοιες παλαιότερες παρεμβάσεις. Οι εν λόγω προσαυξήσεις αποτελούν σημαντικό κομμάτι των συνολικών χρεών και ένα «κούρεμά» τους θα συνιστούσε σημαντική ελάφρυνση και, παράλληλα, κίνητρο για την πλειονότητα των οφειλετών.
Αξίζει να σημειωθεί ότι, ακόμα και μετά την υπαγωγή, οι ασφαλιστικοί φορείς διατηρούν το δικαίωμα να λαμβάνουν μέτρα διασφάλισης των απαιτήσεών τους, όπως π.χ. να εγγράφουν υποθήκες σε περιουσιακά στοιχεία του οφειλέτη ή να προχωρούν σε συμψηφισμούς με χρηματικές απαιτήσεις του οφειλέτη από το Δημόσιο.
Στα 1,76 δισ. τα αγροτικά χρέη στο ΚΕΑΟ
Παρ’ όλα αυτά, για όσους μπορούν να τηρήσουν τους όρους, και ιδίως για όσους δεν μπορούν να βγουν στη σύνταξη λόγω υψηλών οφειλών, η νέα ρύθμιση μπορεί δυνητικά να λειτουργήσει ευεργετικά, δημιουργώντας ένα πιο ευέλικτο πλαίσιο σταδιακής αποπληρωμής και φέρνοντας το χρέος κάτω από τα ισχύοντα όρια. Υπενθυμίζεται ότι σήμερα αγρότες με χρέη άνω των 10.000 ευρώ στον π. ΟΓΑ δεν μπορούν να συνταξιοτηθούν αν δεν καταβάλουν το ποσό που υπερβαίνει το όριο αυτό εντός δύο μηνών από την αίτηση συνταξιοδότησης (το αντίστοιχο όριο για π. ΟΑΕΕ και ΕΤΑΑ είναι τα 30.000 ευρώ).
Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση προόδου του ΚΕΑΟ, στο πρώτο τρίμηνο του 2026 εντάχθηκαν στο ΚΕΑΟ 43 οφειλέτες από τον π. ΟΓΑ. Το τρέχον υπόλοιπο οφειλών από ασφαλισμένους του π. ΟΓΑ είχε διαμορφωθεί στο τέλος Μαρτίου του 2026 σε 1,768 δισ. ευρώ από 245.834 οφειλέτες.
Το χρονοδιάγραμμα για την ενίσχυση 15% στα λιπάσματα
Στο νομοσχέδιο για τη ρύθμιση των 72 δόσεων θα περιλαμβάνονται και οι υπόλοιπες έκτακτες παρεμβάσεις που είχε ανακοινώσει η κυβέρνηση για νοικοκυριά, επιχειρήσεις και επαγγελματίες. Μεταξύ αυτών και η παράταση μέχρι τον Αύγουστο της επιδότησης των λιπασμάτων με κάλυψη μέσω ενίσχυσης του 15% της δαπάνης, μέτρο συνολικού προϋπολογισμού 41 εκατ. ευρώ. Μάλιστα, η πλατφόρμα αναμένεται να ανοίξει το αμέσως επόμενο διάστημα. Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα που έχει καταρτίσει η ΑΑΔΕ:
-Στα μέσα Ιουνίου θα καταβληθεί η ενίσχυση για το διάστημα από 15 Μαρτίου έως 30 Απριλίου.
-Στα μέσα Ιουλίου θα καταβληθεί η ενίσχυση για τους μήνες Μάιο και Ιούνιο.
-Στα μέσα Σεπτεμβρίου θα καταβληθεί η ενίσχυση για τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο.
Η ενίσχυση, υπενθυμίζεται, αφορά το 15% της αξίας των τιμολογίων αγοράς λιπασμάτων και καλύπτει αγορές από τις 15/3/2026 έως και τις 31/8/2026.
Διεύρυνση εξωδικαστικού
Τα υπόλοιπα μέτρα του πολυνομοσχεδίου περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων:
-Εκτακτη ενίσχυση 150 ευρώ ανά παιδί, η οποία αναμένεται καταβληθεί στα τέλη Ιουνίου σε περίπου 1 εκατ. οικογένειες.
-Αύξηση του εφάπαξ βοηθήματος για συνταξιούχους άνω των 60 ετών στα 300 ευρώ από 250 ευρώ, με διεύρυνση των εισοδηματικών και περιουσιακών κριτηρίων.
-Αναπροσαρμογή των εισοδηματικών ορίων για την επιστροφή ενοικίου σε περισσότερους ενοικιαστές.
-Επιστροφή δύο ενοικίων σε δημόσιους λειτουργούς που υπηρετούν εκτός τόπου μόνιμης κατοικίας, όπως γιατροί, εκπαιδευτικοί και νοσηλευτές.
-Διεύρυνση του εξωδικαστικού μηχανισμού, ώστε να εντάσσονται και οφειλές από 5.000 ευρώ και άνω.
-Δυνατότητα άρσης κατάσχεσης τραπεζικού λογαριασμού για οφειλέτες που εξοφλούν το 25% της οφειλής και ρυθμίζουν το υπόλοιπο χρέος προς τη φορολογική διοίκηση.
