ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ «ΕΛΛΗΝΑΣ ΑΓΡΟΤΗΣ»
Εταιρία από την Τουρκία παράγει και εμπορεύεται λευκό πρόβειο τυρί και μάλιστα το εξάγει σε μουσουλμανικές χώρες.
Το έγγραφο φέρει τον τίτλο «Χρήση επωνυμίας “FETA” σε τυριά που παράγονται και διατίθενται στην Τουρκία». Σύμφωνα με το Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων, στην Τουρκία δραστηριοποιείται εταιρία με την επωνυμία Urfarm, η οποία παρασκευάζει: α) τυρί υπό το εμπορικό σήμα Urfarm με την επωνυμία «Urfarm Feta», αλλά και β) τυρί υπό το εμπορικό σήμα Awassi με την επωνυμία «Awassi FETA».
ΤΟΥ ΘΑΝΑΣΗ ΑΝΤΩΝΙΟΥ
[email protected]
Όπως ενημερώνει το Γραφείο ΟΕΥ, αμφότερα τα προϊόντα διατίθεται προς πώληση σε καταστήματα της σημαντικής -στην Τουρκία- αλυσίδας λιανικής MACRO CENTER, ενώ το «Urfarm Feta» διατίθεται και μέσω διαδικτύου.
Τα δύο προϊόντα δεν είναι, φυσικά, φέτες. Οπως αναγράφεται στη συσκευασία τους, τα προϊόντα «Urfarm Feta» και «Awassi FETA» παρασκευάζονται από πρόβειο γάλα, ενώ, όπως αναφέρεται στην ιστοσελίδα της Urfarm, μπορεί να περιέχουν κατσικίσιο, αγελαδινό και βουβαλίσιο γάλα, ανάλογα με την εποχή της παρασκευής τους. Ωριμάζουν σε άλμη για 120 ημέρες και παράγονται στην περιοχή Sanlı Urfa της Ανατολίας από γάλα αυτόχθονων προβάτων της φυλής «ivesi».
Εχουν κατακλύσει τα ράφια
Το προϊόν «Urfarm Feta» διατίθεται στο ράφι σε αεροστεγή συσκευασία και σε διάφορα βάρη. Το προϊόν «Awassi FETA» διατίθεται στο ράφι σε συσκευασία 400 γρ. σε μικρά τεμάχια, διατηρημένο σε άλμη, έναντι 23,2 ευρώ το κιλό! Το προϊόν «Urfarm Feta» διατίθεται επίσης και σε συσκευασία 5κιλου και 15κιλου, προφανώς για επαγγελματική χρήση. Η παραγωγός εταιρία ιδρύθηκε το 2009 υπό μορφή ΕΠΕ, εδρεύει στην πόλη Eyyübiye, της επαρχίας Sanlı Urfa, και ως μόνος ιδιοκτήτης και διαχειριστής της εμφανίζεται ο Mehmet Sinan Kutlu. Προς το παρόν, δεν έχει υπάρξει επίσημη αντίδραση από τις ελληνικές Αρχές.
Εκμεταλλεύονται τις ζωονόσους
Αυτό το διάστημα η Ελλάδα αντιμετωπίζει σημαντικά προβλήματα στη διάθεση των τυροκομικών προϊόντων της σε ορισμένες τρίτες χώρες, εξαιτίας των ζωονόσων που πλήττουν συνεχώς εδώ και μία διετία διάφορες γαλακτοπαραγωγικές περιοχές – η Λέσβος και ο αφθώδης πυρετός είναι το πιο πρόσφατο «δίδυμο» προβλημάτων.
Το ίδιο διάστημα, ορισμένες χώρες προσπαθούν να αξιοποιήσουν την απουσία της χώρας μας από κάποιες διεθνείς αγορές και η Τουρκία φαίνεται πως καιροφυλακτεί. Αξίζει να σημειώσουμε ότι υπάρχουν ισχύοντες δασμοί και πρόσθετες οικονομικές επιβαρύνσεις, που εφαρμόζονται στην Τουρκία για επιλεγμένες κατηγορίες ελληνικών προϊόντων και, σύμφωνα με το Γραφείο ΟΕΥ Κωνσταντινούπολης, η Φέτα ΠΟΠ είναι ένα από τα ελληνικά προϊόντα που «πιέζονται».
Σύμφωνα με το Γραφείο ΟΕΥ Κωνσταντινούπολης, το τελικό κόστος εισαγωγής επηρεάζεται όχι μόνο από τους βασικούς δασμούς, αλλά και από πρόσθετους φόρους, τέλη και λοιπές επιβαρύνσεις που διαφοροποιούνται ανά προϊόν. Η φέτα υπόκειται σε δασμό εισαγωγής 180%, ειδικό φόρο 6% και ΦΠΑ 1%.
«Να είμαστε αποφασιστικοί και απόλυτοι»
Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Γεωτεχνικών Δημοσίων Υπαλλήλων, σε παρέμβασή της για το θέμα, αναφέρει ότι τουλάχιστον πέντε εταιρίες στην Τουρκία «παράγουν κι εξάγουν σε τρίτες χώρες, ίσως και στην Ε.Ε., με διαδικτυακές ανεξέλεγκτες πωλήσεις, λευκό τυρί άλμης με την ονομασία “Φέτα”. Το πρόβλημα στην περίπτωση της Τουρκίας είναι ότι αυτές οι απομιμήσεις της Φέτας είναι λευκά τυριά άλμης κυρίως από αιγοπρόβειο γάλα».
Η Τουρκία έχει σήμερα 58 εκατ. αιγοπρόβατα, όταν στο σύνολο της Ευρωπαϊκής Ενωσης υπάρχουν 70 εκατ. αιγοπρόβατα. Παρότι το ελληνικό προξενείο της Κωνσταντινούπολης είχε προειδοποιήσει την ελληνική κυβέρνηση και τους σχετικούς φορείς για το πρόβλημα από τον Νοέμβριο του 2025 με αναλυτικό έγγραφό του, «καμία ενέργεια εκ μέρους τους δεν έχει δημοσιοποιηθεί μέχρι σήμερα. Για να μη γιγαντωθεί το πρόβλημα στο άμεσο μέλλον, η Ελλάδα πρέπει να είναι αποφασιστική και απόλυτη για το θέμα της φέτας με την Τουρκία και να αξιοποιήσει τις διμερείς σχέσεις και συμφωνίες Ε.Ε. – Τουρκίας, όπως είναι η επικαιροποίηση της τελωνειακής ένωσης Ε.Ε. – Τουρκίας, για να αποτρέψει μια δυσμενή εξέλιξη του φαινομένου».
Ο ΘΕΣΣΑΛΟΣ ΤΥΡΟΚΟΜΟΣ ΚΑΙ ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΕΔΟΦ Ν. ΤΑΧΑΣ ΜΙΛΑΕΙ ΣΤΟΝ «Ε.Α.»
«Το πρόβλημα πρέπει να το δούμε συνολικά και ευρωπαϊκά»
Ο Θεσσαλός τυροκόμος Νίκος Τάχας, μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Εθνικής Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Φέτας και υπεύθυνος Τύπου, σε επικοινωνία που είχαμε μαζί του, συνέστησε ψυχραιμία, ζήτησε συντεταγμένη αντιμετώπιση του προβλήματος, που είναι ήδη γνωστό στους ανθρώπους του κλάδου, και πρότεινε να τεθεί το ζήτημα της φέτας στο πλαίσιο μιας συνολικής διαπραγμάτευσης της Ευρωπαϊκής Ενωσης με την Τουρκία, η οποία, όπως μας υπενθύμισε με νόημα, είναι μια χώρα που διεκδικεί την ένταξή της στην Ε.Ε. Δύσκολο εγχείρημα αλλά, κατά πάσα πιθανότητα, το μόνο εφικτό, υπό τις παρούσες συνθήκες.
«Η ΕΔΟΦ έχει βέβαια ενημερωθεί για το έγγραφο της υπηρεσίας του υπουργείου Εξωτερικών. Είναι, όμως, πολύ πρόωρο να σας πω οτιδήποτε για την υπόθεση αυτή, διότι αναμένεται να έχουμε μια καλύτερη εικόνα κατά τη διάρκεια της τρέχουσας εβδομάδας. Είναι, πάντως, ένα γνωστό, υπαρκτό πρόβλημα» σχολίασε στον «Ε.Α.» ο Νίκος Τάχας.
Προστασία ΠΟΠ μόνο εντός της Ε.Ε.
Οπως μας διευκρινίζει, «δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η Τουρκία, ως χώρα εκτός Ευρωπαϊκής Ενωσης, δύναται να παράγει ένα τυρί το οποίο μπορεί να ονοματίζει φέτα. Κι αυτό διότι η φέτα, ως προστατευόμενο προϊόν, τυγχάνει προστασίας μόνο εντός της Ε.Ε.». Πρόβλημα γνωστό, το οποίο δεν αφορά μόνο την Τουρκία, αλλά και χώρες που βρίσκονται πολύ μακριά μας, όπως ο Καναδάς και η Ινδία, χώρες στις οποίες δεν υπάρχει νομοθετικό/κανονιστικό πλαίσιο προστασίας για τη Φέτα ΠΟΠ. Θυμίζουμε ότι για την Ινδία η διαπραγμάτευση για την προστασία της Φέτας ΠΟΠ βρίσκεται σε εξέλιξη, καθώς έχει τεθεί εκτός της κεντρικής συμφωνίας Ε.Ε. – Ινδίας που υπεγράφη πρόσφατα.
Σύμφωνα με τον Ν. Τάχα, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η Τουρκία είναι μια χώρα «υπό ένταξη» στην Ε.Ε., οπότε «πιστεύω πως ό,τι θα προκύψει πρέπει να είναι προϊόν μιας καλής συνεργασίας, μιας καλής συνεννόησης της Ε.Ε. από τη μια πλευρά, συνολικά κι όχι μόνο της Ελλάδας, και της Τουρκίας, από την άλλη». Ο συνομιλητής μας θεωρεί ότι η Ε.Ε. μπορεί και πρέπει να διαπραγματευτεί με την Τουρκία για τη φέτα σε συνδυασμό με άλλα προϊόντα προστατευόμενης ονομασίας. «Να μπουν όλα αυτά τα προϊόντα σε ένα “καλάθι” διαπραγμάτευσης και να το αντιμετωπίσουμε συνολικά» μας λέει κaι εξηγεί το σκεπτικό του: «Αντιλαμβάνεστε ότι, αν πάμε εμείς να το διαχειριστούμε μεμονωμένα ως Ελλάδα – Τουρκία, τότε θα γίνουν ακόμα πιο σύνθετα τα πράγματα, γιατί στην περίπτωση αυτή εμπλέκονται και οι μεταξύ των δύο χωρών διαφορές».
Χρειάζεται διαπραγμάτευση
Σύμφωνα, λοιπόν, με τον Ν. Τάχα, το θέμα πρέπει να το δούμε συνολικά και ευρωπαϊκά. Κι επειδή η Τουρκία παράγει το συγκεκριμένο προϊόν όχι μόνο για εσωτερική κατανάλωση, αλλά και για εξαγωγές σε άλλες -μουσουλμανικές κυρίως- χώρες, «χρειαζόμαστε μια πάρα πολύ καλή διαπραγμάτευση, έτσι ώστε να αποκομίσουμε ως χώρα τα μεγαλύτερα δυνατά οφέλη. Επομένως, δεν υπάρχει λόγος αντιπαράθεσης με τη γείτονα χώρα, αλλά χρειαζόμαστε μια καλή διαπραγμάτευση».
Η παραγωγή στην Ελλάδα, παρά τη μείωση των αιγοπροβάτων, αυξάνει συνεχώς
Η παραγωγή φέτας στην Ελλάδα -παρά τη μείωση των κτηνοτρόφων, των κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων και των αιγοπροβάτων- αυξάνει συνεχώς κι έχει ξεπεράσει πλέον τους 140.000 τόνους/χρόνο, ενώ αντιπροσωπεύει πάνω από το 50% των παραγόμενων τυριών. Το 2023 η Ελλάδα έστειλε στο εξωτερικό 87.000 τόνους φέτας, ενώ το 2024 οι εξαγωγές ανήλθαν σε 97.000 τόνους. Το 2014 τα έσοδα της χώρας από τις εξαγωγές φέτας ανέρχονταν σε περίπου 142 εκατ. ευρώ. Το 2019 τα έσοδα είχαν φτάσει τα 388 εκατ. ευρώ, ενώ οι εξαγωγές φέτας το 2022 έφτασαν τα 605 εκατ. ευρώ. Το 2023 έσπασε το φράγμα των 700 εκατ. ευρώ, με πωλήσεις που ανήλθαν σε 735 εκατ. ευρώ. Το 2024 καταγράφτηκε ρεκόρ όλων των εποχών, με εξαγωγές φέτας ύψους 785 εκατ. ευρώ.