«Τα φρέσκα προϊόντα και η φιλοσοφία μας για μοναδικό στιλ μπίρας, μας εδραίωσαν», αναφέρει στον «Έλληνα Αγρότη» ο επικεφαλής της ομώνυμης Ζυθοποιίας του Χαλανδρίου, Φώτης Αναστασίου.
Συνεχίζει την παράδοση που άφησε η «Craft» η πρώτη ελληνική μικροζυθοποιία το 1996.
Η ζυθοποιία Αναστασίου είναι μια εξελισσόμενη ελληνική επιχείρηση που εδρεύει στην Αττική και πιο συγκεκριμένα στο Χαλάνδρι και παράγει ζύθο μοναδικού στυλ που σίγουρα αξίζει την προσοχή σας. Ο Φώτης Αναστασίου μιλά στον Ε.Α. για το όραμά του, για τον λόγο που μπήκε στην παραγωγή ζύθου και πολλά ακόμη. Για την ιστορία να αναφέρουμε πως η Ζυθοποιία Αναστασίου είναι μια από τις πιο δημιουργικές στην Ελλάδα, μία από τις ελάχιστες στην Αττική και η μοναδική στα βόρεια προάστια, παράγοντας όπως τους αρέσει να λένε, γνήσιο τοπικό ζύθο. Κόντρα στην τάση των πιο μίνιμαλ σχεδίων, οι ετικέτες της Ζυθοποιίας Αναστασίου κάνουν τη διαφορά, ακολουθώντας ένα ρετρό μοτίβο, εμπνευσμένες από τη δεκαετία του 20 μέχρι το 50. Τα στιλ ζύθου που φτιάχνουν δεν είναι σίγουρα συνηθισμένα για τον Έλληνα καταναλωτή αλλά παράγονται με μεράκι, είναι τοπικά και 100% φρέσκα. Για τον κο Αναστασίου, ενεργό μέλος της ελληνικής craft beer σκηνής και ιδιοκτήτη της βραβευμένης The Local Pub, οι απόπειρες πανελλαδικής διανομής είναι λάθος επιχειρηματικός στόχος για μια μικροζυθοποιία, ενώ αναφέρει ότι η αγορά έχει κατακλυστεί με εκατοντάδες brands και ετικέτες, με πολλά, δυστυχώς, να υστερούν σε ποιότητα και κυρίως σε ταυτότητα.
-Κάνε μας μια μικρή παρουσίαση της ζυθοποιία σου. Τι ακριβώς φτιάχνεις, που μπορεί να βρει κανείς τις μπύρες σου και τι σε οδήγησε στο να ξεκινήσεις την παραγωγή ζύθου.
Με έδρα το Χαλάνδρι η ζυθοποιία Αναστασίου συνεχίζει την παράδοση που άφησε η «Craft» η πρώτη ελληνική μικροζυθοποιία το 1996. Στην ζυθοποιία μας αρχικό μέλημα είναι ο πειραματισμός και η δημιουργική ζυθοποίηση. Μετά από σχεδόν οκτώ χρόνια λειτουργίας μετράμε πάνω από 115 συνταγές και συνεχίζουμε να πειραματιζόμαστε διαρκώς με νέα υλικά. Τις δημιουργίες μας τις βρίσκει κανείς κυρίως στην «Τhe Local pub», δίπλα ακριβώς στην ζυθοποιία, που είναι και το πρώτο μαγαζί που ασχολήθηκε με το ρεύμα της οικοζυθοποίησης και της μικροζυθοποιίας το 2010 καθώς και σε επιλεγμένα καταστήματα σε Αττική και επαρχία. Ότι έχει να κάνει με τον ζύθο με συναρπάζει και αυτό ήταν που με οδήγησε στο να ασχοληθώ επιχειρηματικά πρώτα με την «Τhe Local pub» και έπειτα με την ζυθοποίηση.
-Ήταν εύκολη η αρχή; Προτρέπεις άλλους νέους Έλληνες που έχουν φρέσκιες ιδέες και μεράκι να ξεκινήσουν κάτι αντίστοιχο;
Αν αναλογιστείς τι έχει βιώσει η χώρα τα τελευταία 15 χρόνια τότε μόνο εύκολο δεν το λες το ξεκίνημα. Αν όμως αγαπάς αυτό που κάνεις δεν υπάρχουν εμπόδια να σε σταματήσουν. Ευτυχώς στο ξεκίνημά μου βρέθηκαν άνθρωποι που πίστεψαν στην ιδέα και με βοήθησαν. Πλέον η ζυθοποιίηση στη χώρα μας έχει φτάσει σε ένα κορεσμό. Δεν ξέρω αν θα ήταν σοφό για κάποιον να επενδύσει στον κλάδο τώρα. Γι’ αυτό και είναι δημοφιλής η λύση της νομαδικής ζυθοποίησης. Δεν είμαι εγώ όμως αυτός που θα αποθαρρύνει κάποιον να ασχοληθεί με τον μαγικό κόσμο του ζύθου, αρκεί να έχει όρεξη, μεράκι και ωραίες ιδέες.
-Πόσες μπύρες βγάζεις και ποιες είναι οι αγαπημένες σου;
Οι βασικές μας συνταγές είναι 5. Η «Καθημερινή» μια ελαφριά lager, η «Αστερόεσσα» μια American pale ale, η «Σταράτη» μια Weiss, η «Βοημίας» μια αυθεντική τσέχικη Pils και η «Άλκιμη» η irish dry stout. Ζυθοποιούμε πολλές εποχιακές συνταγές αλλά και κάποιες που γίνονται μόνο μια φορά κυρίως για πειραματικούς σκοπούς. Όλες είναι αγαπημένες αλλά σίγουρα απολαμβάνω ευχάριστα ένα ποτήρι «Βοημίας».
-Υπάρχουν προοπτικές για την Ελληνική μικροζυθοποιία;
Εδώ χωράει τεράστια συζήτηση. Ο κλάδος σε παγκόσμια επίπεδο περνάει κρίση. Το «next big thing» που ήταν κάποτε η μικροζυθοποιία δεν είναι πια. Έχουν μπει πολλοί στο χώρο που απλά είδαν ευκαιρία για επένδυση ουσιαστικά καταστρέφοντας τον ρομαντισμό που διακατείχε κάποτε την σκηνή. Όλα κάνουν κύκλο κι ο κύκλος της μικροζυθοποιίας έγινε, ελπίζουμε να κλείσει όσο πιο αναίμακτα γίνεται. Στο τέλος θα μείνουν οι σοβαροί του κλάδου και αυτοί που θα αντέξουν την πίεση.
-Ως ειδικός πλέον ποια συνοδευτικά πιστεύεις ταιριάζουν ή είναι απαραίτητα στην μπύρα;
Πιστεύω πως δεν χρειάζονται απαραίτητα τα συνοδευτικά. Μια συνταγή ζύθου έχει άρωμα, γεύση, επίγευση, έχει μια πολυπλοκότητα που δεν χρειάζεται συνοδεία πάντα. Από εκεί και πέρα υπάρχουν άπειροι συνδυασμοί φαγητού να ταιριάξεις τον ζύθο σου. Για παράδειγμα ο συνδυασμός μοσχαρίσιου κρέατος με τις γεύσεις καβουρδισμένων βυνών που έχουν οι «porter» και οι «stout» είναι αξεπέραστος. Όπως και μια σαλάτα με ψάρι και μια αρωματική φρουτώδης «IPA».
Η κάθε συνταγή κρύβει μια ιστορία και ρετρό αισθητική
Η Ζυθοποιία Αναστασίου έχει μια ολόκληρη φιλοσοφία για την μπίρα, που δεν την αντιμετωπίζει απλά ως ένα προϊόν. Η κάθε συνταγή κρύβει μια ιστορία, κάθε συνταγή έχει στιλ και μια όμορφη, ρετρό αισθητική, με έμπνευση από τις ελληνικές βιοτεχνίες και βιομηχανίες των δεκαετιών του ‘50 και του ’60. «Δίνουμε σημασία στην κάθε λεπτομέρεια – από το πότε και γιατί θα κυκλοφορήσει μια μπίρα, μέχρι τα υψηλής αισθητικής γραφιστικά της κάθε ετικέτας, τα οποία δημιουργούν ένα ξεχωριστό μικρόκοσμο. Είμαι λάτρης της ρετρό αισθητικής, από τότε που η ελληνική βιομηχανία-βιοτεχνία ανθούσε», τονίζει ο Φώτης. Στη μικροζυθοποιία Αναστασίου δοκιμάζουν συνέχεια νέες συνταγές και έχουν πάντα κάτι καινούργιο να προτείνουν. «Η λογική μας ήταν εξ αρχής ο πειραματισμός». Τις μπύρες της ζυθοποιίας Αναστασίου μπορεί να τις δοκιμάσετε και να τις απολαύσετε στο ζεστό χώρο της παμπ του στο Χαλάνδρι στην οδό Χαϊμαντά.
Σε φάση μετάβασης ο κλάδος
Για την ιστορία να αναφέρουμε πως γενικότερα, η σκηνή του ευρωπαϊκού ζύθου βρίσκεται σε μια φάση μετάβασης, και ακόμα βιώνει τον αντίκτυπο της πανδημίας του Covid-19 και της παγκόσμιας οικονομικής αβεβαιότητας. Παρά την σχετική ανάκαμψη της βιομηχανίας το 2022 από την περίοδο της καραντίνας, το 2023 οι πωλήσεις βίωσαν ακόμα μια πτώση, ελέω των οικονομικών δυσκολιών που μείωσαν σημαντικά την αγοραστική δυνατότητα των καταναλωτών. Ο συνολικός όγκος παραγωγής έπεσε κατά 3% σε σχέση με το 2022 στα 346 εκατ. εκατόλιτρα, λόγω της οικονομικής ύφεσης, του αυξημένου κόστους παραγωγής, πρώτων υλών, ενέργειας και μεταφοράς, αλλά και της αλλαγής στις προτιμήσεις των καταναλωτών. Στα 4,026 εκατ. εκατόλιτρα ανήλθε η κατανάλωση μπύρας στην Ελλάδα για το 2023, σύμφωνα με την φετινή ετήσια έκθεση «European Beer Trends» της ένωσης Ευρωπαίων Ζυθοποιών. Το νούμερο αυτό είναι λίγο χαμηλότερο από τα 4,22 εκατ. εκατόλιτρα του 2022, υψηλότερο, όμως, από τα 3,8 εκατ. εκατόλιτρα του 2017, τα 3,93 εκατ. εκατόλιτρα του 2018 και τα 3,39 εκατ. εκατόλιτρα του 2020. Όσον αφορά την εγχώρια κατανάλωση μπύρας, για το 2023 αυτή ανήλθε στα 3,947 εκατ. εκατόλιτρα, ήτοι την υψηλότερη τιμή της για την εξαετία 2017-2023. Στο υψηλότερο νούμερο της έφτασε και η κατά κεφαλή κατανάλωση, που για το 2023 ανήλθε στα 38 λίτρα, έναντι των 35 λίτρων για το 2022. Ο συνολικός όγκος εισαγωγών μειώθηκε στη χαμηλότερη τιμή του για την περίοδο αναφοράς 2021-2023, στα 239 χιλιάδες εκατόλιτρα, πέφτοντας από τα 303 χιλιάδες εκατόλιτρα το 2022, και τα 264 χιλιάδες εκατόλιτρα το 2021. Από τα 239.000 εκατόλιτρα, τα 209.000 προήλθαν από χώρες εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η ιστορία της μικροζυθοποιίας στην Ελλάδα
Από το 1980 λειτουργεί από τον Μανώλη Παπαδημητρίου η Ελληνική Ζυθοποιία Ρόδου, πολύ πριν ο όρος γίνει οικείος στην ελληνική αγορά
Η μπίρα (ή ζύθος, στη γλώσσα μας) έχει μακρά ιστορία και στη χώρα μας, καθώς σχεδόν από την πρώτη στιγμή που στη νεόκοπη Ελλάδα οι Βαυαροί «σύστησαν» το αλκοολούχο ποτό που παράγεται από την αλκοολική ζύμωση της βύνης κριθαριού (αν και μπορούν να χρησιμοποιηθούν και άλλα δημητριακά, όπως σιτάρι, σίκαλη, ρύζι ή ακόμα και ζάχαρη), έγινε δημοφιλής. Αλλωστε, από το 1906 λειτουργούσε στην Ελλάδα βυνοποιείο ώστε να μη χρειάζεται να εισάγονται πρώτες ύλες από το εξωτερικό για την παραγωγή μπίρας.
Η μικροζυθοποιία, βέβαια, εξελίχθηκε στην Ελλάδα τα (πολύ) τελευταία χρόνια της δεκαετούς κρίσης, βρίσκοντας γόνιμο έδαφος όχι μόνο από την άνθηση του τουρισμού, αλλά και από την αυξανόμενη τάση του κοινού να στηρίζει ελληνικές επιχειρήσεις. Με την κουλτούρα της χειροποίητης, περιορισμένης και ελεγχόμενης παραγωγής είχε συστήσει βέβαια αρκετά νωρίτερα, το 1997, τους Ελληνες ο καθηγητής Πανεπιστημίου Παύλος Εμμανουηλίδης (δεν ήταν ο πρώτος, μια και από το 1980 λειτουργεί από τον Μανώλη Παπαδημητρίου η Ελληνική Ζυθοποιία Ρόδου, πολύ πριν ο όρος «μικροζυθοποιία» γίνει οικείος στην ελληνική αγορά). Διά πυρός και σιδήρου (λόγω της αθάνατης ελληνικής γραφειοκρατίας) κατάφερε να ιδρύσει την πρώτη ελληνική μικροζυθοποιία και να σερβίρει τη δική του μπίρα στο ζυθεστιατόριό του στην πλατεία Χαλανδρίου. Η εξέλιξη δεν ήταν ακριβώς ραγδαία, αν σκεφτεί κανείς ότι το 2015 υπήρχαν στην Ελλάδα μόλις 15 μικροζυθοποιίες. Ομως τώρα, με μπόλικη δημιουργικότητα και όρεξη, οι μικροζυθοποιοί έχουν βγει στον… αφρό και προσπαθούν να αρπάξουν το δικό τους κομμάτι από την αγορά. Ποιοι είναι και τι πιθανότητες έχουν να το καταφέρουν; Το όνειρο του κάθε μικροζυθοποιού να φτιάξει μια μπίρα, η οποία θα «μεθύσει» την αγορά και θα την καταλάβει, δεν είναι τόσο άπιαστο όσο φαίνεται. Αυτό, άλλωστε, αποδεικνύεται και από τα success stories των μικροζυθοποιών που έγιναν… μεγάλοι και έχουν ακόμα μεγαλύτερα σχέδια. Ισως το χαρακτηριστικότερο τέτοιο story είναι της Septem. Το εγχείρημα με τη λατινική ονομασία του αριθμού επτά ξεκίνησε ως μικροζυθοποιία πριν από 15 περίπου χρόνια. Την έστησε στο Αυλωνάρι της Εύβοιας ο οινοποιός Σοφοκλής Παναγιώτου, υλοποιώντας τις πρωτότυπες ιδέες του σχετικά με τις μεθόδους ζυθοποίησης, τις γεύσεις και τα αρώματα. Από τότε πέρασαν πολλά μέχρι σήμερα. Η Septem εξάγει σε 13 χώρες (μεταξύ των οποίων η Ολλανδία, η Γερμανία, οι ΗΠΑ και η Αγγλία), παράγει περισσότερα από 370.000 λίτρα και εξαγοράζει άλλες ζυθοποιίες, όπως την Ελιξη στη Δροσιά της Χαλκίδας, που παράγει τις μπίρες Delphi και Marea. Ισως να φαίνεται -και ίσως να είναι- σαν υπερβολή αλλά, αν όχι κάθε πόλη, σχεδόν κάθε νομός της χώρας έχει τουλάχιστον μία μπίρα για την οποία μπορεί να υπερηφανεύεται.
ΤΟΥ ΧΑΡΗ ΜΠΕΡΤΙΔΗ
[email protected]
