Ανακοίνωση εξέδωσε η ΜΚΟ «Αμάλθεια» που ασχολείται με τις αυτόχθονες φυλές των ζώων προκειμένου να γνωστοποιήσει τις επιφυλάξεις της για το νέο θεσσαλικό πρόβατο «Καρ-Λα» το οποίο παρουσιάζεται στην έκθεση «Agrothessaly».
Αναλυτικά η ανακοίνωση:
«Από δημοσιεύματα του Τύπου ενημερωθήκαμε ότι η Περιφέρεια Θεσσαλίας σε συνεργασία με Πανεπιστημιακά Ερευνητικά Ιδρύματα που εδρεύουν στη Θεσσαλονίκη προτίθενται, μέσω ελεγχόμενων διασταυρώσεων μεταξύ προβάτων της ελληνικής φυλής Καραγκούνικου και της γαλλικής φυλής Lacaune (Λακών), να δημιουργήσουν μία νέα συνθετική φυλή προβάτων με την επωνυμία «Κάρλα».
Η φυλή Lacaune είναι γνωστή για την υψηλή γαλακτοπαραγωγή της, η οποία αποτελεί επίτευγμα της στενής συνεργασίας των Γάλλων εκτροφέων της φυλής, τοπικών τυροκομικών επιχειρήσεων και του Εθνικού Ινστιτούτου Γεωπονικής Έρευνας της Γαλλίας επί μία τριακονταετία. Η φυλή του Καραγκούνικου προβάτου, ως τυπικός εκπρόσωπος των πεδινών αυτοχθόνων φυλών, είναι ανθεκτική σε ακραίες θερμοκρασίες και υψηλή υγρασία, καθότι εξελίχθηκε στο περιβάλλον του θεσσαλικού κάμπου όπου οι διακυμάνσεις της θερμοκρασίας και της υγρασίας κατά τη διάρκεια του έτους είναι έντονες. Επίσης, είναι μία φυλή που έχει μακροβιότητα, προσαρμοστικότητα στη μηχανική άμελξη και εξίσου καλές αποδόσεις στη γαλακτοπαραγωγή και στην παραγωγή αρνιών.
Συνεπώς το πρόγραμμα δημιουργίας μίας νέας συνθετικής φυλής προβάτων στοχεύει στην σύζευξη των συγκριτικών πλεονεκτημάτων και των δύο φυλών. Ωστόσο λόγω της μακρόχρονης ενασχόλησής μας με τις αυτόχθονες ελληνικές φυλές προβάτων και την προβατοτροφία γενικότερα, θεωρούμε χρέος μας να προβούμε στις ακόλουθες επισημάνσεις:
1. Για την επιτυχία αυτού του εγχειρήματος απαιτείται μακροχρόνιος σχεδιασμός και προσήλωση στο στόχο αυτό επί μία εικοσαετία, κατά μέσο όρο. Υπάρχει το προηγούμενο παράδειγμα της φυλής «Φριζάρτα» που δημιουργήθηκε κατά την περίοδο 1960-1980 και προήλθε από τη διασταύρωση του εγχώριου πεδινού προβάτου Άρτας με κριούς της φυλής Ανατολικής Φρισλανδίας.
2. Επίσης θα πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι η συνθετική φυλή που θα προκύψει, ενδεχομένως να έχει καλύτερες αποδόσεις, αλλά πιθανότατα θα έχει αυξημένες διατροφικές ανάγκες που θα πρέπει να καλύπτονται αφενός με τη βόσκηση πλούσιων πεδινών βοσκοτόπων και αφετέρου με τη χορήγηση μιγμάτων συμπυκνωμένων ζωοτροφών. Αυτό συνεπάγεται αφενός ότι εύφορες γαίες της Θεσσαλίας θα πρέπει να διατεθούν ως βοσκότοποι ή για τη καλλιέργεια κτηνοτροφικών φυτών και αφετέρου ότι το κόστος παραγωγής των προϊόντων της φυλής (γάλακτος και αρνίσιου κρέατος) θα αυξηθεί. Αυτές οι παράμετροι είναι δέον να ληφθούν υπόψη από τους ιθύνοντες του προγράμματος, καθώς ένα μεγάλο πρόβλημα της σύγχρονης εντατικής προβατοτροφίας είναι το αυξημένο κόστος των ζωοτροφών.
3. Αν δοθεί έμφαση στη βελτίωση της γαλακτοπαραγωγής, λόγω της παρείσφρησης γενετικού υλικού που αυταπόδεικτα δεν ανήκει στο γεωγραφικό περιβάλλον της Θεσσαλίας, θα πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι ελλοχεύει ο κίνδυνος να τροποποιηθούν τα ιδιαίτερα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά του παραγόμενου τυριού «Φέτα», το οποίο ως γνωστόν αποτελεί το σημαντικότερο τυποποιημένο εξαγώγιμο προϊόν Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης (Π.Ο.Π.) της χώρας μας.
4. Αν δοθεί έμφαση στη βελτίωση της κρεοπαραγωγής, θα πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι επί του παρόντος, τουλάχιστον, οι αμνοί ελληνικής παραγωγής που συνιστούν εξαγώγιμο προϊόν σε άλλες χώρες, όπως η Ιταλία και η Ισπανία, είναι τα λεγόμενα «αρνάκια γάλακτος», το σφάγιο των οποίων έχει καθαρό σωματικό βάρος που δεν ξεπερνά τα δέκα έως δώδεκα κιλά. Επομένως, η παραγωγή μεγαλόσωμων αρνιών, με διαφορετικά οργανοληπτικά χαρακτηριστικά, δεν είναι βέβαιο ότι θα αποφέρει ουσιώδες κέρδος για τους προβατοτρόφους, διότι αρνιά αυτού του τύπου παράγονται εδώ και δεκαετίες από κράτη της Βόρειας Ευρώπης σε μεγάλες ποσότητες και με μικρό κόστος παραγωγής, λόγω των εκτενών βοσκοτόπων που διαθέτουν οι χώρες αυτές.
5. Επίσης θα πρέπει να επισημανθεί ότι το εν λόγω πρόγραμμα δεν θα πρέπει να αποβεί εις βάρος της αυτόχθονης ελληνικής φυλής του Καραγκούνικου προβάτου, δηλαδή θα πρέπει να διασφαλιστεί από το Κέντρο Ζωικών Γενετικών Πόρων Καρδίτσας, που είναι η αρμόδια εποπτεύουσα Κρατική Αρχή στη Θεσσαλία, ότι δεν θα αφομοιωθεί η εν λόγω ελληνική φυλή από τη γαλλική φυλή Lacaune στο πλαίσιο της δημιουργίας της νέας συνθετικής φυλής προβάτου «Κάρλα». Επισημαίνεται ότι από το έτος 2003 η εν λόγω αποκεντρωμένη Υπηρεσία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων σε συνεργασία με τον Αγροτικό Συνεταιρισμό Προβατοτρόφων Καραγκούνικων Προβάτων, με την οικονομική ενίσχυση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εφαρμόζει πρόγραμμα διάσωσης και διατήρησης της εν λόγω ελληνικής φυλής (1), η οποία είναι στενά συνδεδεμένη με την πολιτιστική κληρονομιά της Θεσσαλίας.
Το εν λόγω εγχείρημα προσπαθεί να συστηματοποιήσει, την ήδη επιχειρούμενη από πολλούς κτηνοτρόφους, διασταύρωση του Καραγκούνικου προβάτου με το γαλλικό πρόβατο Lacaune. Ως εκ τούτου, η επιστημονική καθοδήγηση των κτηνοτρόφων είναι αναγκαία ώστε να μην γίνονται άσκοποι πειραματισμοί με αβέβαια αποτελέσματα. Κατά αυτήν την έννοια, δεν είμαστε καταρχήν αντίθετοι με το εν λόγω πρόγραμμα δημιουργίας της συνθετικής φυλής «Κάρλα», αλλά θεωρούμε χρέος μας να ασκήσουμε καλόπιστη κριτική, ώστε το εν λόγω πρόγραμμα να στεφθεί με επιτυχία χωρίς να υπάρξουν δυσμενείς συνέπειες από την εκπόνησή του.
Ως εκ τούτου, επισημαίνουμε ότι θα πρέπει να ληφθεί μέριμνα για τη διατήρηση του γενετικού υλικού των καθαρόαιμων Καραγκούνικων προβάτων, τα οποία συνιστούν ένα μικρό υποσύνολο του πληθυσμού των εκτρεφόμενων προβάτων στη Θεσσαλία, δεδομένου ότι πολλά θεσσαλικά πρόβατα έχουν καταβολές από το Καραγκούνικο πρόβατο, αλλά δεν είναι καθαρόαιμα, λόγω των επιμειξιών τους με άλλες φυλές, ως επί το πλείστον ξενικές. Επομένως, λόγω της συρρίκνωσής του, θα πρέπει να περιφρουρηθεί ο υφιστάμενος πληθυσμός των καθαρόαιμων Καραγκούνικων προβάτων, ο οποίος αποτελεί αναντικατάστατη γονιδιακή δεξαμενή για τη θεσσαλική προβατοτροφία.
Εν κατακλείδι, για τη διασφάλιση της καθαροαιμίας του Καραγκούνικου προβάτου, η εν λόγω επιχειρούμενη πειραματική διασταύρωση θα πρέπει να είναι απόλυτα ελεγχόμενη και να διενεργηθεί υπό την εποπτεία των Υπηρεσιών του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, που είναι υπεύθυνες για τη διατήρηση των ελληνικών φυλών αγροτικών ζώων. Επιπλέον, για την διατήρηση και αύξηση του πληθυσμού των καθαρόαιμων Καραγκούνικων προβάτων, φρονούμε ότι θα ήταν προτιμότερο η φυλή «Κάρλα» να προκύψει από τη διασταύρωση κριών της φυλής του Καραγκούνικου προβάτου με προβατίνες της φυλής Lacaune, ώστε οι καθαρόαιμες καραγκούνικες προβατίνες να εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για τη διαιώνιση της ελληνικής αυτής φυλής προβάτου».
(1) Το τρέχον πρόγραμμα έχει την επωνυμία «Διατήρηση γενετικών πόρων στην κτηνοτροφία» και εκπονείται στο πλαίσιο του Μέτρου 10, του Υπομέτρου 10.2, της Δράσης 10.2.1. του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης 2014-2020.
