ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ «ΕΛΛΗΝΑΣ ΑΓΡΟΤΗΣ»
Ο Νίκος Δημόπουλος, πρόεδρος του Συνδέσμου Κτηνοτρόφων Καβάλας εξηγεί στον «Ε.Α.» το πώς και το γιατί η κτηνοτροφία στην Περιφέρεια του συρρικνώθηκε μέσα σε μια 10ετία.
Ο Σύνδεσμος Κτηνοτρόφων Νομού Καβάλας, ένας από τους 10 συνδέσμους στην Περιφέρεια, έχει περίπου 300 μέλη. Μέσα σε μια δεκαετία, σύμφωνα με στοιχεία του Συνδέσμου έχουν χαθεί περίπου τα δύο τρίτα του ζωικού κεφαλαίου στα αιγοπρόβατα και περίπου το ένα τρίτο στα βοοειδή. «Βλέπουμε συναδέλφους να φεύγουν ή να μειώνουν δραματικά το κοπάδι τους. Κι όπως γνωρίζετε αν μειωθούν τα ζώα ενός παραγωγού για δύο συνεχόμενα χρόνια σε ποσοστό πάνω από 30%, τότε χάνει και τα δικαιώματα βοσκότοπων» μας λέει ο Ν. Δημόπουλος.
ΤΟΥ ΘΑΝΑΣΗ ΑΝΤΩΝΙΟΥ
[email protected]
Στην Καβάλα, όπως και σε άλλα μέρη της χώρας η πολιτική που ακολουθήθηκε με την ΚΑΠ της περιόδου 2015-2019 ήταν η αύξηση του ζωικού κεφαλαίου. «Τότε μας έλεγαν να κάνουμε περισσότερα ζώα- αυτό μας είχαν πει από τον ΟΠΕΚΕΠΕ. Μάς πρότειναν να πάρουμε περισσότερα ζώα, να εξασφαλίσουμε περισσότερους βοσκότοπους, προκειμένου να πάρουμε περισσότερα χρήματα από τη νέα ΚΑΠ», θυμάται ο Ν. Δημόπουλος.
Πράγματι, κάποιοι κτηνοτρόφοι προχώρησαν στη δημιουργία μεγαλύτερων κοπαδιών και μάλιστα μέσα σε μια χρονιά, από το 2014 μέχρι το 2015, δημιουργήθηκαν περίπου 150.000 περισσότερα ζώα στην Περιφέρεια. Τα δικαιώματα που έλαβαν οι κτηνοτρόφοι στην Καβάλα ήταν μισό στρέμμα για την προβατίνα – η Κεντρική Μακεδονία πήρε 450 μέτρα, η Ήπειρος πήρε 850 μέτρα και η Κρήτη πήρε σχεδόν ένα στρέμμα.
Η διαφορά αυτή δεν παίζει ρόλο μόνο στην επιδότηση καθώς έχει επιπτώσεις και σε όποια δράση γίνεται, η οποία τιμολογείται επί των στρεμμάτων που παίρνει ο κτηνοτρόφος για το ζωικό κεφάλαιο που διαθέτει. «Το 2023 περιμέναμε να δηλώσουμε τα ζώα μας και να μας πουν ποιους βοσκότοπους θα έχουμε ανά τη χώρα, πάντα με βάση το ζωικό κεφάλαιο, προκειμένου το παιχνίδι να παίζεται επί ίσοις όροις. Αντιλαμβάνεστε ότι δεν μιλάμε για πραγματική βόσκηση – στην πραγματική βόσκηση δεν έχει αλλάξει τίποτα με τα χρόνια στον νομό μας- απλώς είναι μια θεωρητική ‘κατασκευή’ για τις επιδοτήσεις» μας εξηγεί ο Ν. Δημόπουλος.
Οι παραγωγοί είχαν το δικαίωμα διατηρώντας μέχρι και το 71% των ζώων τους να λαμβάνουν δικαιώματα για τους ίδιους βοσκότοπους. Σε όλες τις δράσεις όπως π.χ. οικολογικά σχήματα, εξισωτική, βιολογικά κ.ά. η επιδότηση γίνεται με βάση τα στρέμματα βοσκότοπων του παραγωγού. Αυτό το είχε σαν αποτέλεσμα μέσα σε μια δεκαετία μια μικρή κτηνοτροφική εκμετάλλευση να χάσει πάνω από 100.000 ευρώ. Πως έγινε όμως αυτό;
«Οι εξισωτικές άρχισαν να μειώνονται μετά το 2015 για όσους είχαν μέχρι 300 στρέμματα ή 600 πρόβατα ή 100 αγελάδες. Παραγωγοί με 300 πρόβατα και 50 αγελάδες που με την παλαιότερη κατανομή έπρεπε να λαμβάνουν περίπου 3.600 ευρώ/έτος έφτασαν να λαμβάνουν περίπου 1.800 ευρώ. Αν πολλαπλασιάσουμε την ετήσια απώλεια επί μια δεκαετία που συμβαίνει αυτό, αντιλαμβάνεστε για τι ύψους συνολική απώλεια εισοδημάτων μιλάμε…» εξηγεί ο Ν. Δημόπουλος.
Και δίνει ένα παράδειγμα: Ένας παραγωγός βιολογικών στην Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας- Θράκης μπορεί να λαμβάνει επιδότηση ύψους 10.000 ευρώ όταν σε άλλες περιοχές της Ελλάδας η επιδότηση μπορεί να κυμαίνεται από 18 μέχρι και 20.000 ευρώ. Αν δεχτούμε μια απώλεια 5.000 ευρώ/έτος, τότε για μια δεκαετία η συνολική απώλεια για έναν μέσο παραγωγό στην Καβάλα ανέρχεται σε 50.000 ευρώ.
Συνεχής μάχη με τις ζωονόσους
Μια σειρά από προβλήματα με την κατανομή και την απόδοση των επιδοτήσεων είχαν σαν αποτέλεσμα να ερημωθεί η Περιφέρεια και να μην υπάρχουν ζώα. Ο κόσμος έφυγε και πολλές κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις έβαλαν οριστικά λουκέτο. Σύμφωνα όμως με τον πρόεδρο των κτηνοτρόφων της Καβάλας οι λειψές επιδοτήσεις δεν ήταν το μόνο πρόβλημα. Εξίσου σημαντικό ρόλο έπαιξαν οι ζωονόσοι: το 2013 υπήρχε ευλογιά, το 2014 καταρροϊκός πυρετός ο οποίος κατά καιρούς εμφανίζεται μέχρι τις μέρες μας, το 2015 οζώδη δερματίτιδα, σήμερα και πάλι η ευλογιά. Οι περιοχές της Ανατολικής Μακεδονίας και της Θράκης είναι πιο ευάλωτες σε ‘εισαγόμενες’ ζωονόσους.
Ποιες είναι οι τιμές γάλακτος
Το γάλα έχει υποχωρήσει στην Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας- Θράκης σε σχέση με τη Θεσσαλία όπου υπάρχουν οι μεγάλες μονάδες μεταποίησης γάλακτος, η διαφορά φτάνει μέχρι και τα 15 λεπτά/κιλό. Το 2019 όταν το πρόβειο γάλα πωλείτο στην Θεσσαλία στα 90 λεπτά/κιλό στην ΑΜ-Θ στα 75 λεπτά/κιλό. Σήμερα οι τιμές είναι σχεδόν ίδιες με το μεταφορικό κόστος να το πληρώνει ο παραγωγός και κυμαίνονται από 1,50 μέχρι και 1,60 ευρώ/κιλό (μεγαλύτερες σε σχέση με πέρυσι). Η πρόβλεψη του Ν. Δημόπουλου είναι ότι η τιμή θα αυξηθεί λόγω έλλειψης καθώς έχουν χαθεί σχεδόν 200.000 ζώα από την αρχή της ευλογιάς.
Κίνδυνος για την τιμή γάλακτος σε περίπτωση εμβολιασμού
Η τιμή θα καταρρεύσει αφού οι βιομηχανίες θα λένε ότι δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την παρασκευή φέτας
Οι κτηνοτρόφοι στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη βρίσκονται σε δύσκολη κατάσταση καθώς ο συνδυασμός της ευλογιάς των προβάτων με την αύξηση του κόστους παραγωγής έχουν κάνει το επάγγελμά τους επισφαλές.
«Χάσαμε χιλιάδες ζώα, χάσαμε όμως και τους κτηνοτρόφους οι οποίοι είναι σήμερα άνεργοι και δεν τους δόθηκε το δικαίωμα να λαμβάνουν κανονικά την επιδότηση λόγω ανωτέρας βίας, να λαμβάνουν τις αποζημιώσεις τους και ταυτόχρονα να απασχοληθούν προσωρινά σε άλλες εργασίες» λέει ο Ν. Δημόπουλος. Η σκληρή πραγματικότητα είναι ότι οι κτηνοτρόφοι που έχουν πληγεί από τις ζωονόσους συχνά επιλέγουν να φύγουν από το επάγγελμά τους οριστικά, να πάνε να δουλέψουν κάπου αλλού με κίνδυνο να χάσουν την επιδότησή τους.
Εμφανίζονται νέα κρούσματα
Όσο για την ανασύσταση του ζωικού κεφαλαίου η κατάσταση είναι απελπιστική. «Δεν προχωράει τίποτα διότι εμφανίζονται συνεχώς κρούσματα μέχρι σήμερα. Προχθές είχαμε ακόμα ένα κρούσμα στα σύνορα του νομού Ροδόπης με τον νομό Έβρου κι αυτό μας πάει πίσω, ‘κοκκινίζει’ όλη η Περιφέρεια» μας είπε ο κτηνοτρόφος από την Καβάλα.
Το ζήτημα του εμβολιασμού απασχολεί όπως είναι φυσικό και τον ίδιο. «Βλέπουμε ότι καταστρέφεται το ζωικό κεφάλαιο της χώρας. Υπάρχει ο φόβος ότι στην περίπτωση των εμβολιασμένων ζώων οι εταιρίες θα πάρουν το προϊόν μας σε πολύ χαμηλότερες τιμές από τις σημερινές. Ποιος μας εγγυάται ότι οι γαλακτοκομικές δεν θα παίρνουν το γάλα μας πολύ φθηνότερα με τη δικαιολογία ότι δε θα το χρησιμοποιήσουν για φέτα; Αν ο εμβολιασμός γίνει στο επίπεδο της επικράτειας, τότε το παιχνίδι θα παίζεται επί ίσοις όροις και τα δεδομένα θα είναι διαφορετικά. Αν το γάλα όμως πέσει στα 90 λεπτά από το 1,50 ευρώ/κιλό που βρίσκεται σήμερα ποιος θα καλύψει αυτή τη διαφορά; Η ελληνική πολιτεία;» αναρωτιέται ο συνομιλητής μας.
Στις γαλακτοβιομηχανίες της Θεσσαλίας
Αξίζει να σημειώσουμε ότι μεγάλο μέρος από την παραγωγή γάλακτος της Περιφέρειας Α.Μ-Θ κατευθύνεται πλέον στις μεγάλες γαλακτοβιομηχανίες της Θεσσαλίας ενώ στο παρελθόν τον πρώτο λόγο είχαν οι γαλακτοβιομηχανίες της Θεσσαλονίκης. Η μείωση των ζώων στην περιοχή της Θεσσαλίας, στα τέλη της προηγούμενης δεκαετίας, έστρεψε πολλές γαλακτοβιομηχανίες στην αναζήτηση γάλακτος και η Περιφέρεια Α.Μ.-Θ. ήταν μια από τις επιλογές τους. Αυτή η κίνηση οδήγησε σε αύξηση της τιμής ενώ πρόσφατες κινήσεις με ιδιαίτερη σημασία είναι η δημιουργία σταθμού συγκέντρωσης γάλακτος από τη Θεσσαλική βιομηχανία Όμηρος στην Ξάνθη.
Και στο κρέας; Κατά τη διάρκεια της καραντίνας έκλεισαν τα σφαγεία της Περιφέρειας και πολλά ζώα έμειναν άσφαγα την ίδια στιγμή που η τιμή του κρέατος ήταν υψηλή. «Τα ζώα συνήθως έφευγαν ζωντανά σε άλλες περιοχές και σφάζονταν σε τοπικά σφαγεία στην περιοχή του εμπόρου π.χ. στην Κόρινθο. Όταν τα ζώα χρειάστηκε να σφαχτούν στην περιοχή μας λόγω των απαγορεύσεων στη μετακίνηση, χωρίς μέτρα για τον εξοπλισμό των σφαγείων και χωρίς προσωπικό, το πρόβλημα έχει ήδη γιγαντωθεί» λέει ο Ν. Δημόπουλος.
«Εμείς πήραμε 80.000 ευρώ και η Κρήτη 26 εκατ!»
Δεν θα μπορούσαμε να αφήσουμε το ζήτημα του ΟΠΕΚΕΠΕ έξω από τη συζήτηση με τον κτηνοτρόφο από την Καβάλα. «Η υπόθεση είναι η καταστροφή και της δικής μας Περιφέρειας διότι οι επιδοτήσεις είναι μια πίτα την οποία μοιράζει το ελληνικό κράτος σε διπλάσια ζώα, με αποτέλεσμα να καταστρέφει τον κτηνοτρόφο στον οποίο θα έπρεπε να πάρει σχεδόν διπλάσια χρήματα. Πρέπει να φύγουν από τη μέση τα ‘ψεύτικα’ ζώα, κυρίως αυτά της Κρήτης κι άλλων περιοχών» μας λέει ο Ν. Δημόπουλος. Είναι χαρακτηριστικό ότι από το εθνικό απόθεμα του 2020 ύψους 32 εκατ. ευρώ, η Περιφέρεια Α.Μ.-Θ. πήρε 80.000 ευρώ και η Κρήτη πάνω από 26 εκατ. ευρώ!
Από τα 1,2 εκ. αιγοπρόβατα στα 507.000
Η Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας- Θράκης, στην οποία ανήκει ο Σύνδεσμος της Καβάλας έχει 507.000 αιγοπρόβατα σύμφωνα με την πιο πρόσφατη απογραφή η οποία πραγματοποιήθηκε τον Δεκέμβριο του 2025. Αξίζει όμως να σημειώσουμε ότι σύμφωνα με στοιχεία του Συνδέσμου, μια δεκαετία πριν, το 2015, στην Περιφέρεια εκτρέφονταν 1.215.000 αιγοπρόβατα. Αυτό λοιπόν που παρατηρείται είναι μια τραγική μείωση, ειδικά στον κλάδο της αιγοπροβατοτροφίας. « Στην Περιφέρειά μας μέχρι σήμερα έχουμε χάσει περίπου το 60% του ζωικού κεφαλαίου και περίπου το 60% των κτηνοτρόφων. Το πρόβλημα δεν είναι μόνο η μείωση των κοπαδιών αλλά και η μείωση των ίδιων των παραγωγών που παράτησαν τις εκτροφές τους» μας λέει ο Νίκος Δημόπουλος.
