Η έξαρση της ευλογιάς των προβάτων έφερε νέα περιοριστικά μέτρα από το ΥΠΑΑΤ, με τις Περιφερειακές Ενότητες Χαλκιδικής, Ξάνθης, Φωκίδας, Αιτωλοακαρνανίας, Μαγνησίας και Λάρισας να γνωρίζουν νέο κύμα από τη μεταδοτική ζωονόσο.
Βέβαια αξίζει να τονίσουμε πως αυτή η αντίδραση είναι της… τελευταίας στιγμής κι ενώ πολλοί κτηνοτρόφοι έχουν ήδη καταστραφεί, καθώς η νέα έξαρση ξεκίνησε κατά την Πασχαλινή περίοδο, αλλά το ΥΠΑΑΤ δεν θεώρησε σκόπιμο να προστατέψει τα κοπάδια και τους εκτροφείς.
Πλέον, χωρίς αποζημιώσεις, αλλά και χωρίς το Μέτρο που θα μπορούσε να αντικαταστήσει κάποιος το σύνολο του ζωικού του κεφαλαίου, οι κτηνοτρόφοι παλεύουν… μόνοι ενάντια σε μια πολύ μεταδοτική και επικίνδυνη ζωονόσο. Μάλιστα και σαν να μην έφταναν όλα αυτά έρχονται και κάτι περιστατικά όπως αυτό στον Αλμυρό Βόλου που σφραγίστηκε μονάδα έπειτα από λάθος δείγμα και καταλαβαίνει κανένας πως αυτός ο κλάδος του πρωτογενούς τομέα απαξιώνεται πλήρως.
Αναλυτικά οι οδηγίες από το ΥΠΑΑΤ:
Α. Ζώνες προστασίας, επιτήρησης και περαιτέρω απαγορευμένες ζώνες
1. Καθολική απαγόρευση όλων των μετακινήσεων αιγοπροβάτων εντός των ζωνών προστασίας, επιτήρησης και των περαιτέρω απαγορευμένων ζωνών για 21 ημέρες (συμπεριλαμβανομένων και των ζώων που προορίζονται για σφαγή).
2. Απαγορεύονται όλες οι μετακινήσεις ( προς θερινούς βοσκοτόπους) εκτός της περιμέτρου της περαιτέρω απαγορευμένης ζώνης.
3. Απαγορεύονται οι μετακινήσεις αιγοπροβάτων από τις ελεύθερες περιοχές της χώρας προς τις περαιτέρω απαγορευμένες ζώνες.
4. Απαγορεύεται οποιαδήποτε ανασύσταση εκτροφών αιγοπροβάτων σε περιοχές που βρίσκονται εντός των περαιτέρω απαγορευμένων ζωνών, έως ότου βελτιωθεί η επιδημιολογική κατάσταση και σταλεί σχετική ενημέρωση.
5. Απαγορεύεται η διέλευση φορτίων ζώντων μηρυκαστικών μέσα από τις ζώνες προστασίας, επιτήρησης και τις περαιτέρω απαγορευμένες ζώνες.
6. Διευρύνονται οι υφιστάμενες ζώνες προστασίας, επιτήρησης και περαιτέρω απαγορευμένες ζώνες σε 5, 20 και 40 χιλιόμετρα ενώ παράλληλα παρατείνεται η διάρκεια ισχύος των μέτρων σε 30, 45 και 65 ημέρες αντίστοιχα για τις προαναφερθείσες ζώνες, εν αναμονή της δημοσίευσης της σχετικής Εκτελεστικής Απόφασης.
7. Εξακολουθούν να απαγορεύονται όλες οι μετακινήσεις βοοειδών, αιγοπροβάτων και χοίρων εντός της ελληνικής επικράτειας με σκοπό την συμμετοχή τους σε εκθέσεις ζώων, πανηγύρια, αγορές ζώων, εορταστικές εκδηλώσεις κλπ.
8. Επιπλέον των οδηγιών που έχουν μέχρι τώρα εκδοθεί για τη διακίνηση του νωπού γάλακτος καθώς και των μέτρων βιοασφάλειας που πρέπει να τηρούνται κατά την παραλαβή του γάλακτος και μέχρι την παστερίωση αυτού, σας ενημερώνουμε ότι:
α) τροποποιήθηκε ο Οδηγός για τις ελάχιστες απαιτήσεις αναφορικά με την Εφαρμογή Συστήματος Βάσει των Αρχών του HACCP στα Σφαγεία Οπληφόρων για την απολύμανση των οχημάτων που χρησιμοποιούνται για τη μεταφορά ζώντων ζώων, στον χώρο του σφαγείου. Ειδικότερα, προστέθηκε διαδικασία καθαρισμού και απολύμανσης των οχημάτων μεταφοράς ζώντων ζώων (σημείο 8,2,2) καθώς και υπόδειγμα Βεβαίωσης – Υπεύθυνη δήλωση καθαρισμού, πλύσης & απολύμανσης οχήματος μεταφοράς ζώντων ζώων- Έντυπο καθαρισμού – απολύμανσης οχήματος μεταφοράς ζώων (Ε22).
β) Επίσης, τροποποιήθηκε και το έντυπο επιθεώρησης των σφαγείου οπληφόρων (check list), προστέθηκε το σημείο 64, στην παράγραφο Β-Καθαριότητα-απολύμανση στην 2.2 Πολιτικές παραγωγής και διαδικασίες ως « Τεκμηριώνεται η εφαρμογή του προγράμματος καθαριότητας και απολύμανσης των οχημάτων μεταφοράς ζώντων ζώων; (και σχετική βεβαίωση)».
9. Συνεργασία με την ελληνική αστυνομία για την εντατικοποίηση των ελέγχων με σκοπό τη διασφάλιση τήρησης των μέτρων και την αποφυγή των μετακινήσεων, όπου αυτό απαγορεύεται. Σχετικό έγγραφο θα σας κοινοποιηθεί άμεσα.
10. Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης, εφαρμόζονται οι διατάξεις του Νόμου 4235/2014 (Α’ 32) και, αν κριθεί απαραίτητο, διαβίβαση της υπόθεσης στις αρμόδιες εισαγγελικές αρχές με το ερώτημα των ποινικών ευθυνών για τη διασπορά μεταδοτικού νοσήματος των ζώων.
Β. Στις ελεύθερες περιοχές της χώρας:
1. Επιτρέπονται οι μετακινήσεις αιγοπροβάτων με σκοπό την πάχυνση και την αναπαραγωγή, κατόπιν ανάλυσης κινδύνου, και από μία κτηνοτροφική εκμετάλλευση προς μία και μόνο κτηνοτροφική εκμετάλλευση, με κατάλληλα αδειοδοτημένο όχημα μεταφοράς το οποίο διαθέτει φορητό εξοπλισμό απολύμανσης.
2. Απαγορεύονται οι μετακινήσεις αιγοπροβάτων προς περιοχές που βρίσκονται εντός των περαιτέρω απαγορευμένων ζωνών. Επιτρέπονται οι μετακινήσεις αιγοπροβάτων προς θερινούς βοσκότοπους από ελεύθερες σε ελεύθερες περιοχές με τις ακόλουθες προϋποθέσεις:
i. Τα αιγοπρόβατα παραμένουν εντός περιφραγμένης εγκατάστασης στον τόπο προορισμού ή εφόσον διασφαλίζεται ότι αποφεύγεται ο συγχρωτισμός με άλλα ζώα.
ii. Δεν έχουν μετακινηθεί από τη σταυλική εγκατάσταση αποστολής για τουλάχιστον 30 ημέρες πριν την μετακίνηση.
iii. Κατά το παραπάνω διάστημα δεν έχουν εισέλθει νέα ζώα στην εκτροφή.
iv. Κατά την άφιξη και σε διάστημα 1 εβδομάδας διενεργείται από επίσημους κτηνιάτρους κλινική εξέταση των ζώων και έλεγχος οποιασδήποτε μεταβολής του πληθυσμού (συμπληρώνεται το Υπόδειγμα 9 της με Αριθμ. 1747/386028 /18.12.2023, Απόφασης).
v. Στον τόπο προορισμού τα ζώα παραμένουν στην εγκατάσταση για 30 τουλάχιστον ημέρες.
vi. Απαγορεύεται ο συγχρωτισμός / χρήση κοινών βοσκοτόπων με άλλες εκτροφές.
3. Ως προς τις μετακινήσεις αιγοπροβάτων προς σφαγή, ως κάτωθι:
i. Επιτρέπονται οι μετακινήσεις αιγοπροβάτων προς σφαγή από κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις που βρίσκονται στις ελεύθερες από το νόσημα Περιφέρειες, Περιφερειακές Ενότητες ή ελεύθερες περιοχές Περιφερειακών Ενοτήτων, προς σφαγεία που βρίσκονται σε ελεύθερες από το νόσημα Περιφέρειες, Περιφερειακές Ενότητες ή ελεύθερες περιοχές Περιφερειακών Ενοτήτων, βάσει ανάλυσης κινδύνου.
ii. Απαγορεύονται οι μετακινήσεις από ελεύθερες περιοχές προς σφαγεία που βρίσκονται εντός περαιτέρω απαγορευμένων ζωνών .
iii. Κατά τη μετακίνηση προς σφαγή απαγορεύεται η συλλογή ζώων από διαφορετικές εκτροφές και η διέλευση των μεταφορικών μέσων από απαγορευμένες ζώνες (ζώνες προστασίας, επιτήρησης και περαιτέρω απαγορευμένες ζώνες).
Κατά την έκδοση του Υγειονομικού Πιστοποιητικού για τη μεταφορά των ζώων πρέπει να προσκομίζεται Υπεύθυνη Δήλωση του μεταφορέα στην οποία περιγράφεται η διαδρομή του μεταφορικού μέσου.
Γ. Οι αρμόδιες κτηνιατρικές αρχές των Περιφερειών και των Περιφερειακών Ενοτήτων της χώρας, έχουν τη δυνατότητα, βάσει ανάλυσης κινδύνου, να εφαρμόσουν παρεκκλίσεις των μέτρων που πρέπει να εφαρμόζονται στις Περαιτέρω Απαγορευμένες Ζώνες, βάσει του άρθρου 23§α του Καν.687/2020 και να δώσουν στην κατανάλωση, εντός της ελληνικής επικράτειας τα εντόσθια των αιγοπροβάτων που προέρχονται από αυτές, με συστηματική εποπτεία της εφαρμογής των μέτρων βιοπροφύλαξης.
Υπενθυμίζουμε ότι, σύμφωνα με τις Εκτελεστικές Αποφάσεις(ΕΕ) 2025/785 και 2025/784 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής απαγορεύονται οι μετακινήσεις αιγοειδών και προβατοειδών από ολόκληρη την επικράτεια της Ρουμανίας και της Βουλγαρίας προς προορισμό που βρίσκεται σε άλλο κράτος μέλος έως 30.09.2025 και μέχρι νεωτέρας.
Οι εισαγωγές ζώντων αιγών και προβάτων από άλλα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξακολουθούν να λαμβάνουν χώρα, σύμφωνα με τις διατάξεις της ισχύουσας ενωσιακής νομοθεσίας και την τήρηση των μέτρων βιοασφάλειας.
Εντούτοις, φορτία ζώντων αιγοπροβάτων που προέρχονται από άλλα κράτη μέλη με προορισμό εκτροφές που βρίσκονται μέσα σε ζώνες προστασίας, επιτήρησης και περαιτέρω απαγορευμένες ζώνες, παραμένουν σε καραντίνα για 21 ημέρες και διενεργείται κλινική επιτήρηση των ζώων.
Τα παραπάνω μέτρα ισχύουν έως τις 6/07/2025 με την επιφύλαξη της έκδοσης της επικαιροποιημένης εκτελεστικής απόφασης και θα επαναξιολογηθούν, ανάλογα με την επιδημιολογική εξέλιξη της νόσου.
Η Αναπληρώτρια Προϊσταμένη της Γενικής Δ/νσης Κτηνιατρικής του ΥΠΑΑΤ Δρ Κατερίνα Μαρίνου.
