ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ «ΕΛΛΗΝΑΣ ΑΓΡΟΤΗΣ»
Ο επόμενος μεγάλος αμπελώνας στην Ελλάδα θα είναι ο μεσσηνιακός, με τo project να βρίσκεται σε εξέλιξη.
Μιλά στον «Ε.Α.» ο brand manager της εταιρίας «Ναβαρίνο Αμπελώνες» Χρήστος Χριστόπουλος
ΤΟΥ ΘΑΝΑΣΗ ΑΝΤΩΝΙΟΥ
[email protected]
Ο Χρήστος Χριστόπουλος είναι ο brand manager στο οινοποιείο της εταιρίας «Ναβαρίνο Αμπελώνες» (Navarino Vineyards), που έχει να κάνει με τη διαχείριση των αμπελώνων του μεγάλου ξενοδοχειακού ομίλου που εδρεύει στη Μεσσηνία. Μέσα στο 2025 δημιουργήθηκε μια νέα οινοποιητική εταιρία, προϊόν της συνεργασίας της οικογένειας Κωνσταντακόπουλου, της οικογένειας Γεωργιάδη, ιδιοκτητών των Ελληνικών Οινοποιείων, και της οικογένειας Αντετοκούνμπο. Σύμφωνα με το επιχειρηματικό πλάνο, αναμένεται η δημιουργία ενός σύγχρονου οινοποιείου στο Μουζάκι (ορεινό χωριό στην περιοχή του Ναβαρίνο). Εκεί, σε υψόμετρο 500 μέτρων υπάρχει ήδη ένας βιολογικός αμπελώνας περίπου 300 στρεμμάτων, στο κέντρο του οποίου -και με ορίζοντα παράδοσης το 2027- θα δημιουργηθεί το οινοποιείο της εν λόγω συνεργασίας.
Οπως μας ενημέρωσε ο Χ. Χριστόπουλος, πριν από λίγο καιρό ολοκληρώθηκε ένα 10ετές πλάνο αναμπέλωσης της περιοχής υπό την επίβλεψη του καθηγητή του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Στέφανου Κουντουρά. Ο καθηγητής και η επιστημονική ομάδα του συνεχίζουν να επιβλέπουν τον συγκεκριμένο αμπελώνα, ο οποίος εκτείνεται σε περίπου 300 συνεχή στρέμματα βιολογικού αμπελώνα στο Μουζάκι και σε περίπου 150 στρέμματα σε διάφορες τοποθεσίες στην περιοχή της Τριφυλίας.
«Οι βασικές ποικιλίες της Μεσσηνίας είναι οι διεθνείς ποικιλίες» μας λέει ο Χ. Χριστόπουλος, τον οποίο συναντήσαμε σε οινική έκθεση στην Καλαμάτα, «ο βασιλιάς όμως είναι το Cabernet Sauvignon». Στους αμπελώνες της Navarino Vineyards καλλιεργούνται επίσης Merlot και Syrah, τρία σημαντικά ερυθρά, γαλλικά σταφύλια. Καλλιεργείται το Chardonnay από τις λευκές ποικιλίες και στη συνέχεια έρχονται οι ποικιλίες και τα αμπέλια που προέκυψαν από την εξαιρετική δουλειά που έγινε με την αναμπέλωση στην περιοχή όπου θα χτιστεί το οινοποιείο.
«Εκεί προσπαθήσαμε να δημιουργήσουμε έναν αμπελώνα ο οποίος βασίζεται κυρίως στο ελληνικό σταφύλι, στις ερυθρές ποικιλίες Αγιωργίτικο και Μαυροδάφνη, και στις λευκές ποικιλίες Ασύρτικο και Κυδωνίτσα, ενώ σε δεύτερο πλάνο θα καλλιεργηθεί και η Μαλαγουζιά» μας λέει ο κ. Χριστόπουλος. Η Κυδωνίτσα και η Μαλαγουζιά είναι ποικιλίες που έχουν ομοιότητες, καθώς στηρίζονται στον πολύ ωραίο, φρουτώδη χαρακτήρα τους, με το ελληνικό κοινό να αγκαλιάζει τα τελευταία χρόνια τέτοια εντυπωσιακά κρασιά. «Η Κυδωνίτσα για εμάς τους Πελοποννήσιους είναι μια ποικιλία που μας ταιριάζει πολύ» συμπληρώνει χαμογελώντας ο συνομιλητής μας.
Ο Χρήστος Χριστόπουλος έχει καταγωγή από τη Νεμέα και τον Φενεό της Κορινθίας, κι έχει εργαστεί σε οινοποιητικές εταιρίες στα Μετέωρα, στη Νεμέα, στη Μαντινεία και τη Σαντορίνη, πριν βρεθεί στον μεσσηνιακό αμπελώνα και στη σπουδαία σύμπραξη γύρω από την επένδυση της Costa Navarino. Κατά τη γνώμη του, «ο επόμενος μεγάλος αμπελώνας που θα αναδειχθεί στην Ελλάδα θα είναι ο μεσσηνιακός», στον οποίο αναμένεται να βάλει κι αυτός ένα λιθαράκι.
Η ιστορική χρονιά 1827 θα δώσει τον τίτλο στη νέα σειρά κρασιών
Συναντήσαμε τον Χρήστο Χριστόπουλο σε οινική έκθεση στην Καλαμάτα, στο περίπτερο της Costa Navarino, όπου παρουσίασε κρασιά από τον «παλιό» αμπελώνα της εταιρίας. Η σειρά Kotyle (κοτύλη: αρχαίο αγγείο για την προσφορά οίνου σε καλεσμένους) αποτελείται από το λευκό Chardonnay Kotyle και το ερυθρό Cabernet Sauvignon Kotyle. Η σειρά αντιπροσωπεύει το πνεύμα του υφιστάμενου αμπελώνα της Costa Navarino, η οποία το επόμενο διάστημα θα περάσει σε νέα αμπελουργική και οινοποιητική εποχή. Ο νέος αμπελώνας θα συνδεθεί με τη νεότερη ιστορία του τόπου, και συγκεκριμένα με την ιστορική χρονιά 1827, η οποία θα δώσει τον τίτλο στη νέα σειρά κρασιών.
Οι εορτασμοί του 2027 για τη ναυμαχία
Το 1827 ήταν η χρονιά της σπουδαίας για τον ελληνικό απελευθερωτικό αγώνα ναυμαχίας του Ναβαρίνο. Παράλληλα, είναι και ο τίτλος της νέας παραγωγής οίνου για την εταιρία. Για το 2027 έχουν προγραμματιστεί εκδηλώσεις τόσο στην Πύλο όσο και στην Καλαμάτα για τον εορτασμό των 200 χρόνων από τη ναυμαχία, η οποία αποτέλεσε καθοριστικό βήμα για την ανεξαρτησία της χώρας μας, αλλά είχε και κορυφαία σημασία γενικόά για την Ευρώπη. Η Costa Navarino αισιοδοξεί ότι θα είναι έτοιμη για να γιορτάσει κι αυτή, με το νέο οινοποιείο και τη σειρά κρασιών «1827», τη σπουδαία αυτή επέτειο.
Αναμπέλωση και ανάδειξη των τοπικών παραγωγών
Το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο, προκειμένου να ολοκληρώσει το έργο, πήρε ιδέες από τους ανθρώπους που δουλεύουν σε αυτή τη γη επί δεκαετίες
Η συζήτησή μας με τον Χρήστο Χριστόπουλο στρέφεται στο μείζον ζήτημα των εμπορικών σχέσεων ανάμεσα στις ΗΠΑ και στην Ευρώπη, και στις απειλές του Τραμπ για δασμούς στα ευρωπαϊκά προϊόντα – των κρασιών συμπεριλαμβανομένων.
«Είναι πρόβλημα η κατάσταση που έχει διαμορφωθεί, αλλά είναι μικρό πρόβλημα, με την έννοια ότι οι εξαγωγές ελληνικών οίνων αποτελούν περίπου το 5% του συνόλου των εξαγωγών οίνου. Αυτό το ποσοστό μπορεί να καλυφθεί σχετικά εύκολα με άλλες συνεργασίες» υποστηρίζει ο συνομιλητής μας. Αναγνωρίζει όμως ότι υπάρχει πρόβλημα, διότι οι ΗΠΑ είναι χώρα η οποία αγοράζει υψηλού επιπέδου ελληνικά κρασιά και στην οποία η Ελλάδα κατάφερε, με κόπους πολλών χρόνων, να τοποθετηθεί με υψηλής τιμής προϊόντα.
«Στην αγορά της Γερμανίας τα ελληνικά οινοποιεία πουλάνε με μέση τιμή φιάλης στα 3 ευρώ, ενώ στις ΗΠΑ φτάνουμε τα 6 ευρώ – πρόκειται για διπλή τιμή» μας λέει κι εξηγεί τι πρόκειται να συμβεί σε περίπτωση επιβολής δασμών: «Θα επηρεαστούν ποιοτικά κρασιά και κάποιες οινοποιητικές ζώνες, όπως η Νάουσα, η Σαντορίνη και η Νεμέα, που είχαν λίγο μεγαλύτερη αναλογία στις εξαγωγές τους στις ΗΠΑ».
Σύμφωνα με τον συνομιλητή μας, μια παρατεταμένη ανησυχία στην εξαγωγική αγορά από τη σύγκρουση ΗΠΑ – Ευρώπης ενδέχεται να δημιουργήσει πρόβλημα σε περιοχές που εξαρτώνται λίγο περισσότερο από τις εξαγωγές των ΗΠΑ, όπως η Σαντορίνη, η οποία τυγχάνει αυτό το διάστημα να παρουσιάζει μικρή οινοπαραγωγή. Αν η κατάσταση… τραβήξει, το πρόβλημα θα διαχυθεί σε όλη την αγορά.
Πέρα από τους δασμούς, όμως, υπάρχει και η κλιματική αλλαγή, κι αυτή είναι ήδη παρούσα. «Ολα τα αμπέλια στη χώρα μας απειλούνται από την κλιματική αλλαγή, στρεσάρονται, ενώ υπάρχουν ποικιλίες που αντέχουν περισσότερο. Τα οινοποιεία θα πρέπει να προσαρμοστούν, πρώτον, με την ποικιλιακή επιλογή, δηλαδή στην επιλογή πιο ανθεκτικών ποικιλιών και, δεύτερον, με το να μετακινηθούν σε υψηλότερα υψόμετρα» μας λέει ο κ. Χριστόπουλος. «Κατά τη γνώμη του, πρέπει να αλλάξουμε καλλιεργητικές πρακτικές, να ενσωματώσουμε πιο γρήγορα όσο το δυνατόν περισσότερη τεχνολογία και να αναπτύξουμε ευρύ δίκτυο μετεωρολογικών σταθμών. Δυστυχώς, στην Ελλάδα υπάρχουν πολλά οινοποιεία που δεν είναι εξελιγμένα όσον αφορά το αμιγώς αμπελουργικό κομμάτι της δουλειάς τους» παρατηρεί προβληματισμένος.
Στη δική του εταιρία, η σύνθετη λύση που προτείνει υλοποιείται κυρίως μέσω της συνεργασίας με το ΑΠΘ, την οποία προωθεί το Ιδρυμα Καπετάν Βασίλη και Κάρμεν Κωνσταντακόπουλου. Ο Χ. Χριστόπουλος μας ενημερώνει: «Το ίδρυμα προσπαθεί να αναδείξει με πολλαπλούς τρόπους τον τόπο του. Στην περίπτωση του αμπελοοινικού τομέα, το πλάνο ήταν από την αρχή να αναμπελωθεί η περιοχή και να αναδειχθούν και οι υπόλοιποι παραγωγοί μέσα από αυτή τη διαδικασία. Το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο, προκειμένου να ολοκληρώσει το έργο του, επικοινώνησε και συνεργάστηκε με τοπικούς παραγωγούς, πήρε ιδέες από τους ανθρώπους που δουλεύουν σε αυτή τη γη επί δεκαετίες. Η εμπειρία και η παράδοση σε φέρνουν μέχρι ένα επίπεδο, πρέπει όμως στη συνέχεια στην προσπάθεια να συνδράμει και η επιστήμη».
Κρασί, κατανάλωση και ΠΟΥ
Σύμφωνα με τον κ. Χριστόπουλο, ο κλάδος της οινοποίησης απειλείται, ως έναν βαθμό, από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, κι αυτό είναι ένα ζήτημα ανησυχίας. Σε μια σειρά από χώρες οι σημάνσεις που φέρει το κρασί είναι πλέον πολύ αυστηρές (έγκυοι, παιδιά κ.ά.). Ο ίδιος αντιτάσσει ότι υπάρχουν χώρες, όπως η Ελλάδα, που έχουν πανάρχαια σχέση με την αμπελουργία.
«Το αμπέλι βρίσκεται σε τοιχογραφίες, σε νομίσματα, στο θέατρο, συνδέεται με τη θρησκεία» μάς εξηγεί.
Πώς πρέπει να αντιδράσει ο κλάδος;
Πώς πρέπει να αντιδράσει ο κλάδος; Ο Χ. Χριστόπουλος δίνει το πλαίσιο της λύσης: «Το σίγουρο είναι πως δεν πρέπει να κυνηγάμε την ουρά μας. Ο οινικός κλάδος οφείλει να επενδύσει στην υπεύθυνη κατανάλωση, να επενδύσει στη σύνδεση του οίνου με τη γαστρονομία. Οφείλουμε να συνδέσουμε το κρασί με τη διασκέδαση της παρέας. Το κρασί έχει άλλους όρους κατανάλωσης, και μας ενδιαφέρει μια κατανάλωση του… νου, μια κατανάλωση καλής διάθεσης, μια ευγενής κατανάλωση».
Καλλιέργεια και οινοποίηση της Costa Navarino από το 2027
Μέχρι σήμερα, η σειρά κρασιών της Costa Navarino εμφιαλωνόταν σε συνεργαζόμενα οινοποιεία, κι αυτό θα συνεχιστεί μέχρι το 2027. «Είχαμε την ευκαιρία να συνεργαστούμε με οινολόγους και οινοποιούς από διάφορες οινοποιητικές ζώνες, από τη Νεμέα ή τη Μαντινεία, για να παραγάγουμε τα κρασιά μας. Χρησιμοποιούν τη δική μας πρώτη ύλη αξιοποιώντας τις ικανότητές τους και την εμπειρία τους στα διάφορα είδη εμφιάλωσης» λέει ο Χ. Χριστόπουλος.
Μετά το 2027, καλλιέργεια και οινοποίηση θα πραγματοποιούνται στην Costa Navarino, κάτι που προωθεί την έννοια της βιωσιμότητας, η οποία αποτελεί μια από τις αρχές υπό τις οποίες λειτουργεί η επένδυση στη Μεσσηνία. «Αν καλλιεργείς αμπέλια με βιολογικό τρόπο και χρειάζεται να στείλεις τα σταφύλια, π.χ., 500 χιλιόμετρα μακριά για να οινοποιηθούν, το αφήγημα του βιολογικού κρασιού καταρρίπτεται. Στη δική μας περίπτωση, αμπελουργία και εμφιάλωση θα γίνονται στη δική μας εγκατάσταση, ενώ περίπου το 70% της κατανάλωσης του παραγόμενου οίνου θα γίνεται στις ξενοδοχειακές εγκαταστάσεις του ομίλου της Costa Navarino και σε απόσταση λίγων χιλιομέτρων από το οινοποιείο. Τέλος, σημαντική ποσότητα των παραγομένων οίνων θα καταναλώνεται εντός του νομού Μεσσηνίας, σε συνεργαζόμενα καταστήματα κι εστιατόρια. Μας ενδιαφέρει να καταναλώνονται τα κρασιά μας κυρίως εντός του νομού Μεσσηνίας» επισημαίνει ο brand manager των οίνων της Costa Navarino.
