Από την εφημερίδα Έλληνας Αγρότης που κυκλοφορεί
Σε δεινή θέση και οι μικροί πρατηριούχοι πετρελαίου – Καταστροφική για όλους η ευλογιά – Δυσκολεύει η ζωή στην ύπαιθρο
ΤΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΤΡΙΜΜΗ ([email protected])
Η περίοδος της οικονομικής κρίσης με τον ερχομό του ΔΝΤ στην Ελλάδα ήταν τρομερά δύσκολη, αλλά φαίνεται ότι εν έτει 2025 η κατάσταση είναι ακόμη δυσκολότερη και μπορεί να έχουμε επανάληψη φαινομένων σε πιο μεγάλο βαθμό και με μεγαλύτερες επιπτώσεις σε μια ήδη εξασθενημένη αγορά.
Οι αγρότες και οι κτηνοτρόφοι, που βλέπουν την Πολιτεία να μην αποδίδει τις οικονομικές ενισχύσεις και τις τιμές στα προϊόντα τους να είναι ιδιαίτερα χαμηλές, έχοντας να αντιμετωπίσουν ζημιές όπως από καιρικά φαινόμενα ή ζωονόσους, δεν μπορούν να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να ξεμένουν από χρήματα και οι γεωπόνοι και τα καταστήματα αγροεφοδίων, με τα… τεφτέρια να έχουν βγει, τις πληρωμές να γίνονται με επιταγές και πίστωση, και τον φόβο ότι αυτός ο φαύλος κύκλος θα φέρει καταστροφική έκρηξη και λουκέτα στην αγορά να διογκώνεται μέρα με τη μέρα.
«Η κατάσταση αυτή τη στιγμή είναι πολύ χάλια στην αγορά. Δεν κινείται τίποτα. Τον φετινό Οκτώβριο, σε σύγκριση με τον περσινό, που ήταν επίσης χάλια, είμαστε 90% κάτω στις εισπράξεις. Ηταν μια πολύ παραγωγική χρονιά σε όλες τις καλλιέργειες που έχει ο κάμπος, δηλαδή στα σιτηρά, στα ψυχανθή, στην ντομάτα, στον αραβόσιτο, στο βαμβάκι» αναφέρει στον «Ε.Α.» ο Δημήτρης Πώποτας, γεωπόνος και ιδιοκτήτης επιχείρησης αγροεφοδίων, που εδρεύει στην κατεξοχήν αγροτική περιοχή των Σοφάδων Καρδίτσας, σημειώνοντας ότι μπορεί να ήταν η τελευταία μία από τις καλύτερες χρονιές όλων των εποχών σε παραγωγή προϊόντων, αλλά ταυτόχρονα ίσως η χειρότερη σε τιμές σε όλα τα προϊόντα. «Παράλληλα, έχουμε την καθυστέρηση όλων των πληρωμών, που οδηγεί σε ασφυξία την αγορά. Οι αγρότες αυτή τη στιγμή δεν πουλάνε, δεν κλείνουν τα βαμβάκια τους, περιμένοντας καλύτερες τιμές, από τα 19 λεπτά το σιτάρι και τα 35 λεπτά το βαμβάκι. Οπότε δεν περνά κανένας να πληρώσει. Οι γεωπόνοι αυτή τη στιγμή είναι σε χάλια κατάσταση» τονίζει, ενώ επισημαίνει ότι πολλοί παραγωγοί οφείλουν ακόμη το 50% των χρημάτων για τα εφόδια που προμηθεύτηκαν το 2024 και το 90% για το 2025, ενώ εφοδιάζονται γενικά με πολύ χαμηλότερες ποσότητες.
Ολη αυτή η κατάσταση έχει ως αποτέλεσμα οι γεωπόνοι να κάνουν τη δουλειά του πιστωτικού ιδρύματος. «Απευθύνθηκαν στις τράπεζες και πήραν κεφάλαια κίνησης, τα οποία όμως κάποια στιγμή θα πληρώσουν. Ο Νοέμβριος, αν δεν γίνουν πληρωμές, δεν θα βγει στην αγορά. Θα αλλαχτούν οι επιταγές 30 Νοεμβρίου. Ηδη, πολλοί συνάδελφοι αλλάζουν επιταγές και του Οκτωβρίου, οπότε… φαύλος κύκλος. Χρωστάνε οι αγρότες, χρωστάμε κι εμείς στις τράπεζες, μετά και στις εταιρίες, και δεν κάνει πίσω. Οπότε, η πολυεθνική τα παίρνει και μπαίνουμε μέσα εμείς» περιγράφει ο κ. Πώποτας.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η ομοσπονδία των επαγγελματιών αγροεφοδίων ζητά τη στήριξη των γεωπονικών καταστημάτων. «Πρέπει να βγει κάποιο πρόγραμμα, κάποιος δανεισμός με μηδέν επιτόκιο. Κάτι πρέπει να γίνει για αυτό το πράγμα, γιατί αλλιώς δεν θα μπορέσουμε να τα βγάλουμε πέρα. Δεν θα κλείσουν πάλι οι αγρότες τα υπόλοιπά τους, και οι άνθρωποι θα πρέπει να καλλιεργήσουν» σημειώνει ο Σοφαδίτης επαγγελματίας.
«Θα δούμε λουκέτα και σε καταστήματα και σε μικρές ελληνικές εταιρίες»
Ανάλογη είναι η εικόνα που περιγράφει ο ιδιοκτήτης επιχείρησης αγροεφοδίων Γιάννης Παπαδόπουλος, στα Φάρσαλα, εκτιμώντας ότι λουκέτα θα δούμε και σε καταστήματα και σε μικρές εταιρίες που παράγουν αγροεφόδια, αλλά και πολλοί παραγωγοί δεν θα καλλιεργήσουν φέτος.
«Αυτή τη στιγμή αλλάζουμε επιταγές προς τις εταιρίες. Οσες δεν δέχονται, τις σφραγίζουν και έχουμε θέματα. Ευτυχώς, οι περισσότερες το δέχονται, ειδικά οι μικρές ελληνικές. Στις πολυεθνικές είναι δύσκολα τα πράγματα. Αλλά, γενικά, είναι όλες οι επιταγές προς τα πίσω, με μία παράταση 1-2 μηνών, και κάνουμε τον σταυρό μας – αν πληρώσουν, θα πληρώσουμε και εμείς» περιγράφει ο κ. Παπαδόπουλος, επισημαίνοντας ότι και τα καταστήματα αναγκάζονται να αλλάξουν την πολιτική τους, με την πίστωση προς τους παραγωγούς να περιορίζεται κάτι περισσότερο από αισθητά. Καταλαβαίνει βέβαια και ο ίδιος ότι η κατάσταση είναι δύσκολη για τους παραγωγούς. «Δεν υπάρχει πετρέλαιο ούτε για να φτιάξουν τα χωράφια τους, να τα καλλιεργήσουν. Είναι μια κακή συγκυρία, η οποία έχει να κάνει και με τις αναβολές των πληρωμών του ΟΠΕΚΕΠΕ και με τις τιμές των προϊόντων. Τα περισσότερα προϊόντα της περιοχής -βαμβάκι, σιτάρι, καλαμπόκι- είναι οριακά ζημιογόνα. Δεν υπάρχει κερδοφορία. Είναι χαμηλές οι τιμές. Από το βαμβάκι, π.χ., αν πάρεις 600 κιλά, η οποία είναι υπερπαραγωγή, ίσα που βγάζεις τα έξοδά σου. Ο αγρότης πρέπει να κρατήσει και λεφτά για το σπίτι, οπότε κάποιοι μένουν απλήρωτοι. Τώρα, θα είναι η ΔΕΗ, θα είναι ο γεωπόνος; Αυτοί συνήθως την πατάνε. Μετά δεν μπορεί να καλλιεργήσει ο αγρότης, όμως, εμείς δεν μπορούμε να πάρουμε τα λεφτά μας, οι εταιρίες ζητούν επιταγές και καταλαβαίνει κανείς ότι είναι πολύ δύσκολα τα πράγματα» καταλήγει ο κ. Παπαδόπουλος.
«Εφοδιάζονται μόνο με λίγα μπιτόνια πετρελαίου»
Δεν είναι μόνο στα καταστήματα αγροεφοδίων τραγική η κατάσταση αυτή τη στιγμή, λόγω της έλλειψης ρευστότητας και της ένδειας χρημάτων στον πρωτογενή τομέα, αφού και στα πρατήρια καυσίμων η εικόνα είναι παρόμοια. Οπως περιγράφει στον «Ε.Α.» η πρόεδρος των πρατηριούχων καυσίμων Ν. Λάρισας, Ελλη Παπαδοπούλου, οι αγρότες εφοδιάζονται μόνο με ελάχιστες ποσότητες πετρελαίου για τα μηχανήματά τους, που κι αυτές είναι άξιο απορίας αν αρκούν για να υλοποιήσουν έστω μέρος των αγροτικών τους εργασιών. Παράλληλα, η κυρία Παπαδοπούλου σημειώνει ότι και η ίδια λαμβάνει ένα ιδιαίτερα αρνητικό κλίμα από τις τάξεις των αγροτών αυτή την περίοδο.
«Οι αγρότες αυτή τη στιγμή δεν έχουν ρευστότητα. Ακόμη και μεγαλοαγρότες προσπαθούν να καλλιεργήσουν εφοδιαζόμενοι μόνο με λίγα μπιτόνια πετρελαίου. Δεν έχουν χρήματα, και πολλοί είναι αυτοί που δεν μπορούν καν να εξασφαλίσουν ενοικιαζόμενες αγροτικές εκτάσεις, όπως έκαναν τα προηγούμενα χρόνια» τονίζει η κυρία Παπαδοπούλου. Παράλληλα, συμπληρώνει ότι αρχές Νοεμβρίου κάθε χρόνο οι αγρότες έκαναν τα μισθωτήρια για τις ενοικιαζόμενες καλλιεργούμενες εκτάσεις, και τώρα τα μηνύματα που λαμβάνει είναι ότι δεν έχουν χρήματα ούτε για τις πιο απλές αγροτικές εργασίες. «Οι μεγαλύτεροι οικονομικά αγρότες έπαιρναν κάθε χρόνο 5-6 τόνους πετρέλαιο και οι μικρότεροι τουλάχιστον 500-600 λίτρα. Ούτε αυτά δεν ζητούν πλέον. Αυτό δεν έχει ξαναγίνει! Δεν πούλησαν τα προϊόντα τους, δεν πήραν τις οικονομικές ενισχύσεις από το κράτος και η κατάσταση γίνεται ολοένα πιο απελπιστική» καταλήγει η πρόεδρος των πρατηριούχων καυσίμων Ν. Λάρισας, με την κατάσταση να είναι ίδια και στους υπόλοιπους νομούς της Θεσσαλίας (Τρίκαλα, Καρδίτσα, Μαγνησία), αλλά και σε πολλές άλλες περιοχές της χώρας.
Οσον αφορά την επιστροφή του ΕΦΚ πετρελαίου την περασμένη εβδομάδα, πολλοί αγρότες γελούν πικρά, αφού δεν πήραν παρά μόνο μερικά ευρώ, που δεν έφταναν καν σε διψήφιο αριθμό! «Μπήκε η επιστροφή πετρελαίου. Κερνάω μιάμιση πίτα γύρο – 8 ευρώ! Καλοφάγωτα!» ανέφερε ο Λαρισαίος αγρότης Φάνης Τραγάκης, με το παράδειγμά του να μην είναι το μοναδικό…
Καταστροφική η ευλογιά των αιγοπροβάτων
Δεν είναι μόνο η φυτική παραγωγή που αντιμετωπίζει μεγάλες δυσκολίες, ούτε η έλλειψη ρευστότητας, που έχει προκαλέσει τεράστιο πρόβλημα στην αγορά αγροεφοδίων, αφού μέλη του κλάδου σημειώνουν ότι η ευλογιά έχει προκαλέσει τεράστιες δυσκολίες και εμπόδια, που μπορεί ν’ αποδειχθούν ανυπέρβλητα στο άμεσο μέλλον. Οπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο κ. Πώποτας, «έχουμε μεγάλο πρόβλημα και με την ευλογιά εδώ πέρα, που ακουμπάει τα μαγαζιά μας. Συγκεκριμένα, έχουμε κτηνοτρόφους παραγωγούς που ιδιοπαράγουν και ψωνίζουν από τα καταστήματά μας, κρατάνε τις ζωοτροφές, τις έβαλαν μέσα στις αποθήκες, αλλά σφάχτηκαν τα κοπάδια τους. Ολα τα χρόνια αυτοί οι παραγωγοί μάς πλήρωναν με τις επιταγές από τις γαλακτοβιομηχανίες. Ομως, αυτή τη στιγμή δεν κυκλοφορούν οι επιταγές των γαλακτοβιομηχανιών στην αγορά. Αλλά έχουμε και τους αγρότες που πούλησαν και δεν θα πληρωθούν. Αγόρασαν από τα καταστήματα τα απαραίτητα γι’ αυτούς εφόδια για να παράγουν, πούλησαν στον εκάστοτε κτηνοτρόφο τα προϊόντα τους και περίμεναν Οκτώβριο – Νοέμβριο να πληρωθούν από αυτόν για να πληρώσουν τα καταστήματα. Τώρα, χωρίς χρήματα, ο κτηνοτρόφος πώς θα πληρώσει;»
Εξάλλου, οι κτηνοτρόφοι έχουν καταγγείλει ότι έχουν λάβει ασήμαντα ποσά για τις ζωοτροφές των αιγοπροβάτων που καλούνται να διατηρούν έγκλειστα στις μονάδες τους, στο πλαίσιο των μέτρων που έχει επιβάλει το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, με αποτέλεσμα να μην μπορούν να ανταποκριθούν ούτε αυτοί στις υποχρεώσεις, ενώ κλήθηκαν να εφοδιαστούν με ειδικά απολυμαντικά σκευάσματα προκειμένου να περιορίσουν τη διασπορά της νόσου και να την καταπολεμήσουν. Ολα αυτά σημαίνουν έξοδα, πολλές φορές υπέρμετρα, με τα έσοδα να είναι σχεδόν ανύπαρκτα.
«Κανείς δεν έχει να πληρώσει»
«Δεν έχει πληρώσει κανένας. Αυτοί που δίνουν πιπεριές δεν πληρώνονται. Αυτοί που δίνουν βαμβάκι δεν έχουν πληρωθεί. Αυτοί που δίνουν ντομάτα δεν έχουν πληρωθεί» περιγράφει ο κ. Πώποτας.
«Θα έχουμε αίμα στην αγορά»
«Στο τέλος, στον μικρό τζίρο, ο αγρότης θα κρατήσει κάποια λεφτά για την οικογένεια, για τους γεωπόνους, και 31/12 θα έχουμε αίμα στην αγορά, γιατί εγώ δεν βλέπω να αλλάζει κάτι» σημειώνει.
Η πρόσβαση στις τράπεζες
Οι αγρότες αντιμετωπίζονται από το κράτος ως επιχειρηματίες, όχι όμως και από τις τράπεζες. Ετσι, δεν μπορούν καν να εκδώσουν σε πολλές περιπτώσεις δικές τους επιταγές και δεν μπορούν να δώσουν εγγυήσεις για μελλοντική αποπληρωμή…
