Ένα χρήσιμο εργαλείο για τον ελαιοκομικό τομέα κινδυνεύει να ακυρωθεί από την υπερβολική γραφειοκρατία και τις εξοντωτικές κυρώσεις για τους παραγωγούς.
Η κατάρτιση “Ελαιοκομικού Μητρώου” αλλά και η σχετική με αυτό “Υποχρεωτική δήλωση συγκομιδής ελαιοκάρπου” σε εφαρμογή ευρωπαϊκής οδηγίας, καταρχάς δεν έχουν κάτι αρνητικό. Η γνώση των ελαιοκομικών εκτάσεων, της κατάτμησής τους σε αγροτεμάχια και ποικιλίες, ώστε να προκύψει ένα αξιόπιστο και κατά το δυνατόν, ακριβές Σύστημα Γεωγραφικών Πληροφοριών Ελαιοκομικού Τομέα, μπορεί να βοηθήσει στην βελτιωμένη λήψη αποφάσεων για την βιωσιμότητα και ανάπτυξη του ελαιοκομικού τομέα.
Όμως ο διάβολος πάντα κρύβεται στις λεπτομέρειες, όπως και ο σαδισμός των γραφειοκρατών.
Ας εξηγήσουμε τι εννοούμε:
Ενώ η δήλωση της συγκομιδής συνολικά για τη σαιζόν, δεν έχει ιδιαίτερο πρόβλημα, καθώς προκύπτει εύκολα από την τηρούμενη στο ελαιοτριβείο “καρτέλα παραγωγού” και επίσης το χρονικό διάστημα για την υποβολή της είναι αρκετό (ως το τέλος Μαΐου κάθε έτους), απαιτήσεις όπως η διάκρισή της κατά ποικιλία ή αγροτεμάχιο παραγωγής δεν είναι όσο φαίνεται εφικτές.
Αυτό γιατί μικρά αγροτεμάχια μπορεί να συγκομισθούν την ίδια μέρα και ο καρπός να παραδοθεί μαζί στο ελαιοτριβείο. Εδώ πρέπει να διατυπωθεί η ελπίδα να γίνεται ανεκτή η κατ’ εκτίμηση-προσέγγιση του παραγωγού κατανομή στα ελαιοτεμάχια και ποικιλίες, για να μην πάμε σε τραγελαφικές καταστάσεις επιβολής προστίμων πολλές φορές υψηλότερων από το μέγεθος της ημερήσιας αυτής συγκομιδής. Κατά τη γνώμη μας η συνολική (για όλη τη σαιζόν) δήλωση ανά παραγωγό και η κατά την εκτίμησή σου κατανομή της παραγωγής σε αγροτεμάχια και ποικιλίες είναι επαρκής για ικανοποιηθεί ο εύλογος, όπως είπαμε, στόχος της γνώσης των χαρακτηριστικών της παραγωγής.
Να σημειώσουμε εδώ ότι αυτά έρχονται να “κουμπώσουν” με την άλλη δύσκολα εφαρμόσιμη στην πράξη απαίτηση από τους παραγωγούς, να έχουν κατά τη μεταφορά του προϊόντος από το χωράφι στο ελαιοτριβείο εκδοθέν στο χωράφι ψηφιακό δελτίο αποστολής. Το ότι η ζύγιση γίνεται στο ελαιοτριβείο και δεν μπορεί να γίνει στο χωράφι είναι ψιλά γράμματα για τους άσχετους γραφειοκράτες που συνέταξαν τις διατάξεις – ζουρλομανδύα αυτές. Το ότι επίσης σε κάποιες αγροτικές περιοχές δεν υπάρχει αξιόπιστη πρόσβαση στο ίντερνετ, ούτε αυτό το σκέφτηκαν. Εντελώς φυσιολογικά λοιπόν, η εφαρμογή μετατέθηκε άρον άρον για την επόμενη περίοδο, όχι ότι καλύτερο για το κύρος της νομοθεσίας.
Επανερχόμαστε στο θέμα της κατάρτισης του ελαιοκομικού μητρώου, θετικό καταρχάς, όπως είπαμε.
Ποιος είναι ο κρυμμένος στις λεπτομέρειες διάβολος;
Είναι τα χωρίς ΚΑΜΙΆ υπερβολή εξωφρενικά πρόστιμα που απειλεί το αρ. 5 της σχετική ΚΥΑ Αριθμ. 77979/2025 ΦΕΚ 1749/Β/10-4-2025
για τους παραβάτες σε περίπτωση ανακριβούς δήλωσης αριθμού ελαιοδένδρων ή ανακριβούς δήλωσης ποσοτήτων παραδοθέντος ελαιοκάρπου.
Θα παραθέσουμε παρακάτω το πλήρες κείμενο των κυρώσεων για να κατανοηθεί γιατί είναι απολύτως βάσιμος ο χαρακτηρισμός τους ως εξωφρενικών. Ενδεικτικά σημειώνουμε ότι το πρόστιμο (60 ευρώ) για κάθε ελιά που μετρήθηκε λάθος (πάνω ή κάτω) είναι ίσο με τη μέση τιμή ενός ελαιοδέντρου παραγωγικής ηλικίας. Δεν το μέτρησες καλά, κατάσχεται!
Όσο για τις ποσότητες και εκεί λογική κατάσχεσης! Αν δήλωσες 100 κιλά βρώσιμες λιγότερα ή περισσότερα πληρώνεις 150 ευρώ ήτοι την αξία τους σε μια μέση χρονιά!
Είναι ξεκάθαρο ότι οι ελαιοπαραγωγοί ΔΕΝ μπορεί να αντιμετωπίζονται με τέτοια εξοντωτικά μέτρα λες και παράγουν τίποτα παράνομο. Τα πρόστιμα και για τις δύο περιπτώσεις (αριθμός δέντρων, παραδοθείσα ποσότητα) θα λειτουργούσαν εξίσου αποτρεπτικά αν ήταν 10 φορές μικρότερα και σε αυτή την κατεύθυνση πρέπει η ΚΥΑ να τροποποιηθεί για να μη σπρώξουμε, μια ώρα αρχύτερα, τους μικρούς (αλλά όχι ασήμαντους) παραγωγούς στην εγκατάλειψη της ελαιοκαλλιέργειας. Σημαντικό είναι επίσης να δοθεί οδηγία στις ΔΑΟΚ για ανοχή λαθών ως 10-15% του όλου . Η απόλυτα ακριβής μέτρηση δεν είναι πάντα δυνατή, δέντρα κεντρώνονται ή ξεραίνονται, καταστρέφονται από πάγο και “κατεβασιές” χειμάρρων. Δεν νοείται να πληρώνεις και πρόστιμο για τα δέντρα που σου ξεπάτωσε ο χείμαρρος γιατί βγαίνει λάθος ο αριθμός που δήλωσες.
Ιδού οι κυρώσεις:
ΑΡ 6 Έλεγχοι και Κυρώσεις
- Οι ΔΑΟΚ πραγματοποιούν ετησίως ελέγχους σε δείγμα τουλάχιστον 5% των δηλώσεων συγκομιδής, το οποίο προσδιορίζεται με βάση ανάλυση κινδύνου. Στην ανάλυση κινδύνου περιλαμβάνονται και οι περιπτώσεις υπότροπων υπόχρεων.
- Όταν οι ΔΑΟΚ διαπιστώνουν μη συμμορφώσεις με τις διατάξεις της παρούσας, επιβάλλουν διοικητικά πρόστιμα, με βάση τις διαδικασίες του ν. 4235/2014 (Α’32), το ύψος των οποίων καθορίζεται στις παρ. 3 έως 6 του παρόντος άρθρου.
- Σε περίπτωση ανακριβούς δήλωσης αριθμού ελαιοδένδρων επιβάλλεται πρόστιμο 60 € ανά ελαιόδενδρο της δήλωσης που υπερβαίνει ή υπολείπεται του πραγματικού αριθμού.
- Σε περίπτωση ανακριβούς δήλωσης ποσοτήτων παραδοθέντος ελαιοκάρπου επιβάλλονται πρόστιμα ως εξής:
(α) Σε καρπό για ελαιοποίηση επιβάλλεται πρόστιμο 60 € ανά 100 κιλά ελαιοκάρπου της δήλωσης που υπερβαίνει ή υπολείπεται της πραγματικής ποσότητας.
(β) Σε καρπό για επιτραπέζια ελιά επιβάλλεται πρόστιμο 150 € ανά 100 κιλά ελαιοκάρπου της δήλωσης που υπερβαίνει ή υπολείπεται της πραγματικής ποσότητας.
- Στην περίπτωση περίπτωση ανακριβούς δήλωσης αριθμού ελαιοδένδρων επιβάλλεται στους υπόχρεους χρηματικό πρόστιμο, σύμφωνα με τις διαδικασίες του ν. 4235/2014 (Α’32), ως εξής:
α) Στους κατόχους εκμεταλλεύσεων από 21 (είκοσι ένα) έως πενήντα (50) ελαιόδεντρα: εκατό ευρώ (100 €),
β) στους κατόχους εκμεταλλεύσεων από πενήντα ένα έως εκατό (51-100) ελαιόδεντρα: πεντακόσια ευρώ (500 €),
γ) στους κατόχους εκμεταλλεύσεων από εκατόν ένα έως πεντακόσια (101-500) ελαιόδεντρα: χίλια ευρώ (1.000 €),
δ) στους κατόχους εκμεταλλεύσεων από πεντακόσια ένα έως χίλια (501-1000) ελαιόδεντρα: τρεις χιλιάδες ευρώ (3.000 €),
ε) στους κατόχους εκμεταλλεύσεων περισσότερων των χιλίων ενός (1001) ελαιοδέντρων: πέντε χιλιάδες ευρώ (5.000 €).
- Σε κάθε περίπτωση επανάληψης μη συμμορφώσεων των παραγράφων 3, 4 και 5, τα ανωτέρω μοναδιαία ποσά προστίμου προσαυξάνονται κατά 50%.
- Οι κυρώσεις του παρόντος άρθρου δεν επιβάλλονται σε περιπτώσεις ανωτέρας βίας ή εξαιρετικών περιστάσεων της παρ. 1 του άρθρου 3 του Κανονισμού (ΕΕ) 2021/2116.
- Προφανή σφάλματα κατά την υποβολή των δηλώσεων συγκομιδής δύναται να αναγνωρισθούν και να διορθωθούν από την αρμόδια ΔΑΟΚ κατόπιν αίτησης του παραγωγού και προσκόμισης των απαιτούμενων δικαιολογητικών/παραστατικών.
Η ΚΥΑ: https://www.e-nomothesia.gr/kat-agrotike-anaptukse/kya-77979-2025.html
Ο νόμος: https://www.taxheaven.gr/law/5035/2023Ο
*Άρθρο του κ. Γιώργου Κανέλλη, Ελαιοπαραγωγού από τη Λακωνία (κατά β’ επάγγελμα)
ΠΗΓΗ: olivenews.gr
