ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ «ΕΛΛΗΝΑΣ ΑΓΡΟΤΗΣ»
Μιλά αργά. Διατυπώνει τις απόψεις του με τη σιγουριά της γνώσης και της πολυετούς εμπειρίας. Ως «δάσκαλος», έμπορος και γεωπόνος πεδίου, ο Σταύρος Ζερβός, ιδιοκτήτης της εταιρίας αγροεφοδίων «Ζερβός Σταύρος – Θρέψη Ε.Ε.», έχει αφήσει το δικό του αποτύπωμα στην Κορινθία, μια περιοχή με έντονη τη συμμετοχή του πρωτογενούς τομέα στην τοπική οικονομία.
Οι σχέσεις του με τους παραγωγούς, όπως λέει στον «Ε.Α.», βασίζονται στον αλληλοσεβασμό, στη σωστή καθοδήγηση και την ουσιαστική συνεργασία σε ό,τι αφορά τη θρέψη και τη φυτοπροστασία.
ΤΟΥ ΠΑΝΟΥ ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΥ
[email protected]
Υστερα από τόσα χρόνια παρουσίας στον χώρο των αγροεφοδίων, ποια είναι τα μέχρι τώρα αποτελέσματα από τη συνεργασία σας με τους παραγωγούς της περιοχής;
Επειτα από τόσα χρόνια, θα τολμήσω να πω ότι με εμπιστεύεται ο κόσμος. Οχι μόνο οι σταθεροί πελάτες, αλλά και άλλοι, που έρχονται και ρωτάνε τη γνώμη μου για όποιο καλλιεργητικό πρόβλημα τους απασχολεί. Απευθύνονται σε μένα πολλοί, και αυτό μου δίνει μια ικανοποίηση. Η ποιότητα, που προφανώς όλοι θέλουν, είναι απόλυτα εγγυημένη, γιατί οι συνεργασίες που έχω κάνει ως προς την προμήθεια αγροεφοδίων είναι μακροχρόνιες και μακροπρόθεσμες. Πιστεύω ότι αυτός είναι ο λόγος που για περισσότερα από 30 χρόνια υπάρχει ένα αδιατάρακτο κλίμα εμπιστοσύνης με τους πελάτες-συνεργάτες.
Τα λιπάσματα και ό,τι αφορά τη χρήση και τη διάθεσή τους είναι τελικά το μυστικό της επιτυχίας;
Το θέμα είναι απλό: αν δεν υπήρχε εγγυημένη ποιότητα και σωστή διακίνηση, δεν θα υπήρχε και συνέχιση της εμπορίας. Μιλάμε για αποτελέσματα που φαίνονται στο χωράφι και στα φυτά. Τα αγροεφόδια είναι αυτά που δίνουν ευρωστία, δύναμη και υψηλή παραγωγή. Η αύξηση της παραγωγής για αγρότες και γεωπόνους σημαίνει ότι έγινε η σωστή επιλογή και ότι το λίπασμα δούλεψε στην τροφή. Γιατί το λίπασμα είναι τροφή της τροφής μας. Αρα, άμα ανεβάσουμε τις ποσότητες των παραγόμενων προϊόντων, σημαίνει ότι αυτό που δώσαμε να «φάει» το φυτό είναι το σωστό. Οπότε μιλάμε για έναν συνδυασμό, όπου τα αποτελέσματα ως προς την ποιότητα και την ποσότητα είναι απολύτως εμφανή.
Εκτός των «πειθαρχημένων αγροτών», υπάρχουν και αυτοί που αντιμετωπίζουν τις παρεμβάσεις των γεωπόνων με κάποια επιφύλαξη και λόγω κόστους. Πώς αλλάζει αυτό;
Με σεβασμό στον πελάτη. Με ειλικρίνεια και σωστή καθοδήγηση. Η μεταφορά της γνώσης και η βοήθεια στην καλλιέργεια για ποιοτική και ποσοτική παραγωγή διαλύουν όποια επιφύλαξη. Οι περισσότεροι γεωπόνοι αγωνίζονται να κάνουν τον Ελληνα αγρότη βιώσιμο, με επάρκεια σε γνώση για ουσιαστικά αποτελέσματα. Το δύσκολο όμως δεν είναι να τους πείσουμε να ακολουθούν τις σωστές μεθόδους, αλλά να μην εγκαταλείψουν τα κτήματα. Δυστυχώς, δεν το έχουμε καταφέρει. Εχουμε εγκατάλειψη των καλλιεργειών, γιατί αυτές έγιναν ασύμφορες λόγω κόστους. Αλλά είναι και η έλλειψη προστασίας από τους εμπόρους, που πολλές φορές αγοράζουν την παραγωγή φθηνά. Αυτή η τακτική οδηγεί τους αγρότες μας σε αδιέξοδο και πολλές φορές σε οικονομικές ζημιές, που κάποια στιγμή γίνονται δυσβάσταχτες.
Η αναδιάρθρωση των καλλιεργειών μπορεί να αλλάξει αυτά τα δεδομένα;
Η αναδιάρθρωση των καλλιεργειών δεν έχει προχωρήσει όσο θα έπρεπε. Και αυτό γιατί δεν υπάρχει κάποιο συγκεκριμένο σχέδιο. Δεν μπορεί κάθε γεωπόνος να χαράσσει αγροτική πολιτική. Θα πρέπει όλα να ήταν συντεταγμένα και οργανωμένα, ώστε να γνωρίζει καθένας ποια καλλιέργεια ευδοκιμεί σε κάθε περιοχή και να επενδύει σε αυτήν.
Οταν η ανάπτυξη «σκοντάφτει» στην έλλειψη υποδομών
Ο αγρότης πρέπει να φύγει από τη λογική της παραγωγής πρώτων υλών και να τυποποιήσει προϊόντα που παράγει, τα οποία είναι υψηλής εξαγώγιμης αξίας.
Ως γεωπόνος ο οποίος έρχεται σε επαφή με χιλιάδες αγρότες, έχει κατανοήσει πλήρως τα προβλήματα και τα αναδεικνύει σε κάθε ευκαιρία. «Η αγροτική ζωή στην Ελλάδα στηρίχτηκε σε μεγάλο βαθμό στην παραδοσιακή χειρωνακτική εργασία και βιομηχανοποιήθηκε πολύ αργότερα. Τώρα έχουμε φθάσει στην ψηφιοποίηση, χωρίς όμως αυτή η εξέλιξη να έχει συμβάλει στην αύξηση του εισοδήματος των παραγωγών. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι ο αγρότης, πλέον, πρέπει να φύγει από λογική της παραγωγής πρώτων υλών και να τυποποιήσει προϊόντα που παράγει, τα οποία είναι υψηλής εξαγώγιμης αξίας, όπως το λάδι και το κρασί. Δυστυχώς, καθυστέρησε η εξέλιξη στον πρωτογενή τομέα, γιατί πολλοί αγρότες εστίασαν περισσότερο στην είσπραξη των επιδοτήσεων, χωρίς όμως να προχωρήσουν στις ανάλογες επενδύσεις, ώστε να δημιουργήσουν τις κατάλληλες συνθήκες για την παραγωγή ποιοτικών προϊόντων που θα διατίθενται πιο εύκολα στην αγορά» αναφέρει ο κ. Ζερβός.
Μελετώντας τους λόγους που οι αγρότες εμφανίζονται προβληματισμένοι για το μέλλον τους ειδικά στην Κορινθία, έχει καταλήξει στο συμπέρασμα πως η λειψυδρία στην περιοχή και η απουσία έργων υποδομής είναι εκ των πλέον αρνητικών παραγόντων: «Το πρώτο πρόβλημα στην περιοχή είναι η λειψυδρία. Χωρίς νερό δεν έχουμε καλλιέργειες. Οπότε δεν μπορούμε να μιλήσουμε για πρωτογενή τομέα. Στην περιοχή μας, χρόνια τώρα, έχει προκριθεί ως λύση ένα φράγμα στον Ασωπό, το οποίο όμως δεν έγινε ποτέ. Πάρα πολλές κυβερνήσεις πέρασαν, έδωσαν τις υποσχέσεις τους, αλλά τελικά δεν έγινε τίποτα. Ακόμα στα σχέδια είναι το έργο…»
Το φράγμα του Ασωπού είναι από τα έργα που πολλοί πιστεύουν ότι θα αλλάξει την περιοχή. Αλλά από μόνο του, όπως λέει ο κ. Ζερβός, δεν θα έχει τα αποτελέσματα που όλοι περιμένουν, εάν δεν κατασκευαστούν και οι άλλες απαραίτητες υποδομές: «Και το φράγμα να κατασκευαστεί, θα είναι δώρον άδωρον αν δεν γίνουν και άλλες παρεμβάσεις στο δίκτυο διανομής νερού. Θα πρέπει να διανεμηθεί, χωρίς απώλειες, και το νερό που θα μαζέψει. Κάποιοι, ανεξάρτητα από τα έργα υποδομής, υποστηρίζουν πως θα μπορούσαν οι αγρότες από μόνοι τους να αλλάξουν τα συστήματα άρδευσης, ώστε να περιοριστεί η σπατάλη. Ναι, θα μπορούσαν να το κάνουν αυτό, και το έχουν το έχουν κάνει πολλές φορές με τεράστιο κόστος, αλλά δεν είχαν τα ανάλογα αποτελέσματα, γιατί απλώς δεν υπάρχει το νερό. Οι γεωτρήσεις έχουν αρχίσει και κατεβαίνουν πάρα πολύ. Εχουν φθάσει να αντλούν νερό από τα 300 και τα 400 μέτρα. Δυστυχώς, όμως, τα περισσότερα νερά είναι πλέον υφάλμυρα, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για κάθε παραγωγό».
Αυτό που προκαλεί μεγάλη απογοήτευση (κυρίως στους νέους) είναι η αδράνεια και η αδιαφορία. «Θα έπρεπε η Πολιτεία να σκύψει πιο πολύ πάνω τους, για να σηκώσουν τα χέρια και το τσαπί, να μπουν στα κτήματα και να διεκδικήσουν αυτά που πρέπει και μπορούν. Ο πρωτογενής τομέας έχει άμεση ανάγκη από νέο αίμα. Αλλά χωρίς υποδομές λύση δεν υπάρχει».
Συμβολαιακή παραγωγή με οφέλη
Ο κ. Ζερβός έχει πρωταγωνιστήσει στη δημιουργία ομάδων συμβολαιακής παραγωγής. Συζήτησε με παραγωγούς, νέους στην πλειονότητά τους, και αποφάσισαν να καλλιεργήσουν κριθάρι για λογαριασμό της Αθηναϊκής Ζυθοποιίας. Η πρωτοβουλία αυτή είναι η μοναδική στην Πελοπόννησο και την ακολουθούν 12 αγρότες, οι οποίοι καλλιεργούν αποκλειστικά κριθάρι βυνοποιίας.
«Εδώ και πέντε χρόνια παράγουμε μόνο για βυνοποίηση. Η ιδέα της ομαδικής καλλιέργειας από την πρώτη στιγμή αντιμετωπίστηκε θετικά. Ετσι καταλήξαμε σε μια αποδοτική συνεργασία με αγρότες, οι οποίοι ασχολούνταν με μεγάλες καλλιέργειες. Σήμερα είμαστε από τους βασικούς προμηθευτές της ζυθοποιίας και οι μόνοι προμηθευτές από την Πελοπόννησο».
Ο γεωπόνος πρέπει να προωθεί το νέο
Εκτός των παραγωγικών σχημάτων, σημαντικό είναι να πειστούν οι αγρότες να αγκαλιάσουν το νέο. Ο κ. Ζερβός δεν είναι αισιόδοξος: «Ο αγρότης δεν πείθεται τόσο εύκολα. Επειδή βομβαρδίζεται από νέα προϊόντα, είναι επιφυλακτικός. Αλλά εδώ έρχεται η σειρά του έμπειρου γεωπόνου, που έχει κατανοήσει τον ρόλο του και ξέρει να τον διαχειριστεί. Εμείς πρέπει είμαστε σε θέση να εξηγήσουμε και να τεκμηριώσουμε την άποψή μας σχετικά με την ορθότητα και την αναγκαιότητα χρήσης αυτών των νέων προϊόντων. Και κυρίως να ξεχωρίσουμε, βάσει επιστημονικών δεδομένων, ποιο νέο θα δώσει ώθηση σε μια παραγωγή».
Εμπειρία και γνώση για το μέλλον
Η εμπειρία του γεωπόνου σε συνδυασμό με τη γνώση είναι το «κλειδί» για το μέλλον της πρωτογενούς παραγωγής. Υπάρχουν οι παλιοί, αλλά, όπως λέει ο κ. Ζερβός, «και οι νέοι γεωπόνοι, ειδικά αυτοί που ιδιωτεύουν, έχουν τη διάθεση να σταθούν στο πλευρό του αγρότη. Οι νέοι επιστήμονες πρέπει να μπορούν να μετουσιώσουν τη θεωρητική γνώση σε πράξη. Εάν αυτό γίνει σημαία και των ίδιων, είναι βέβαιο ότι θα καταφέρουν να το μεταφέρουν στους παραγωγούς, τους οποίους θα μπορούν να εντάξουν στην όλη προσπάθεια για μια καλύτερη γεωργία στην Ελλάδα».
Δίπλα στους νέους αγρότες
Για τον κ. Ζερβό οι νέοι, είτε επιστήμονες είτε αγρότες, πρέπει πλέον να έχουν τον πρώτο λόγο. Ως καθηγητής στο ΤΕΛ είχε εμπνεύσει τους φοιτητές του να ακολουθήσουν τον γεωργοκτηνοτροφικό κλάδο. «Στην πορεία αυτά τα παιδιά ασχολήθηκαν με τον γεωργικό τομέα είτε ως στελέχη συνεταιρισμών (τότε γίνονταν και μαθήματα γεωργικής οικονομίας) είτε ως επιχειρηματίες ή ως παραγωγοί, και έχουμε αναπτύξει καλή συνεργασία. Ερχονται εδώ, ψάχνουν το νέο και ακούνε πράγματα τα οποία ενισχύουν τις γνώσεις τους για τις καλλιέργειες».
