ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ «ΕΛΛΗΝΑΣ ΑΓΡΟΤΗΣ»
Εισοδηματική ενίσχυση ζητούν οι παραγωγοί εν μέσω κατάρρευσης των τιμών, υπό την πίεση των αθρόων και φτηνών εισαγωγών από την Ασία,
«Υπό κανονικές συνθήκες θα βρισκόμασταν στην καρδιά της εμπορικής περιόδου, όμως οι συνεταιρισμοί έχουν πουλήσει κάτω από το 10% των ποσοτήτων στις αποθήκες τους»
Σκηνικό κατάρρευσης έχει παγιωθεί τις τελευταίες εβδομάδες στην αγορά του ρυζιού, με το εμπορικό ενδιαφέρον για τη σοδειά του 2025 να είναι επί της ουσίας ανύπαρκτο και το μεγαλύτερο μέρος των ποσοτήτων που συγκομίστηκαν το περασμένο φθινόπωρο να «λιμνάζει» στα σιλό εμπόρων και συνεταιρισμών.
Του Γιάννη Τσατσάκη
Johny_ts@hotmail.com
Υπό κανονικές συνθήκες, το χρονικό διάστημα που διανύουμε θα σηματοδοτούσε το peak της εμπορικής περιόδου για το προϊόν, με 35%-40% του τονάζ να έχει ήδη πουληθεί και τις διαπραγματεύσεις για το υπόλοιπο να βρίσκονται σε εξέλιξη. Οπως όμως δηλώνει στον «Ελληνα Αγρότη» ο πρόεδρος της ΕΑΣ Θεσσαλονίκης Χρήστος Τσιχήτας, η πραγματικότητα είναι τελείως διαφορετική, καθώς οι πωλήσεις είναι ζήτημα να αντιστοιχούν στο 7%-8% του ρυζιού που έχουν συγκεντρώσει στις αποθήκες τους. Για νέες πράξεις, δε, ούτε λόγος. «Σηκώνεις το τηλέφωνο για κάποιους δυνάμει αγοραστές και λες ότι έχεις 50, 100, 1.000 τόνους – το νούμερο δεν έχει σημασία. Γιατί, πριν καν τελειώσεις την κουβέντα, η απάντηση είναι: “Ευχαριστούμε πολύ, δεν ενδιαφερόμαστε”» αναφέρει χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι «στην ουσία, δεν υπάρχει αγορά».
Ελάχιστες πωλήσεις, κάτω του κόστους
Αν όντως δεν υπάρχει αγορά, η συζήτηση περί τιμών περνά σε δεύτερη μοίρα. Ωστόσο, έχει τη σημασία του το γεγονός ότι οι ελάχιστες νέες δουλειές που έχουν κλειστεί το τελευταίο διάστημα, πέραν του ότι αφορούν πολύ μικρές ποσότητες, κινούνται σε επίπεδα αρκετά κάτω του κόστους παραγωγής. «Οι τελευταίες πωλήσεις ήταν πριν από δύο εβδομάδες περίπου κι έγιναν στα 26 λεπτά για την Ντίβα και στα 30 λεπτά για το Ρονάλντο – που, σημειωτέον, ξεκίνησε τη σεζόν από τα 32 λεπτά, ωστόσο ήταν για πολύ περιορισμένο τονάζ και οι πτωτικές πιέσεις έχουν ενταθεί έκτοτε. Το μακρύσπερμο Μπόνετ ακούμε ότι βρίσκεται στα 30 λεπτά, ωστόσο έχουμε πολύ καιρό να πουλήσουμε. Η Καρολίνα τυπικά είναι στα 45 λεπτά το κιλό, χωρίς ωστόσο να γίνεται κάποια κίνηση» σημειώνει στον «Ελληνα Αγρότη» ο Βασίλης Κουκουρίκης, πρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού Χαλάστρας.
Προς επίρρωση αυτών, στέλεχος μεγάλης εμπορικής επιχείρησης του κλάδου τονίζει ότι το Ρονάλντο έχει πλέον διολισθήσει στα 28 λεπτά το κιλό, ενώ για τις λιγόστες Καρολίνες -που, υπενθυμίζεται, αποτελούν ουσιαστικά εσωτερική υπόθεση, αφού κατευθύνονται αποκλειστικά στην εγχώρια αγορά-δεν εκδηλώνεται ενδιαφέρον από τους αγοραστές ούτε στα 38 λεπτά.
Σε κάθε περίπτωση, τα 26 και τα 28 λεπτά στα οποία έχουν γίνει οι ελάχιστες μέχρι τώρα συναλλαγές στο ελληνικό ρύζι είναι κάτω του κόστους. Για να καλυφθούν τα έξοδα παραγωγής, όπως τονίζεται από τους συνεταιριστές, το ρύζι πρέπει να πωλείται σε τιμή τουλάχιστον 35 λεπτών το κιλό, ενώ για να διασφαλίζεται η βιωσιμότητα, με ένα μικρό κέρδος, κοντά στα 40 λεπτά το κιλό – νούμερα που σήμερα μοιάζουν με όρεινο θερινής νυκτός για τους καλλιεργητές…
Ζημιά 120 ευρώ/στρέμμα
Δεδομένου ότι η πίεση οφείλεται σε εξωγενείς παράγοντες, και δη στην αθρόες εισαγωγές από την Ασία, η αλυσίδα αξίας του ρυζιού μέσω της διεπαγγελματικής (ΕΔΟΡΕΛ) επιδιώκει συνάντηση με τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης, προκειμένου να ζητήσει τη στήριξη του κλάδου με μια στρεμματική ενίσχυση, ούτως ώστε, όπως τονίζει ο κ. Κουκουρίκης, «το προϊον να ξανακαλλιεργηθεί». «Με τις τιμές που έχουμε πουλήσει σήμερα -όσο έχουμε πουλήσει- και με μια απόδοση της τάξης των 900 κιλών/στρέμμα, μπαίνουμε μέσα 120-140 ευρώ/στρέμμα» προσθέτει. Επίσης, κάνει λόγο για ένα κύμα φυγής που παρατηρείται εδώ και αρκετούς μήνες από την καλλιέργεια, αλλά και από το αγροτικό επάγγελμα στην περιοχή. «Μιλάμε για ανθρώπους που είχαν επενδύσει στη δουλειά τους και δούλευαν περί τα 1.000 στρέμματα, αρκετά από τα οποία σήμερα επιχειρούν να νοικιάσουν» σημειώνει και προβλέπει ότι τη νέα σεζόν πολλά χωράφια στον κάμπο της Χαλάστρας θα μείνουν ακαλλιέργητα.
«Πέρα από το να καλλιεργήσουν, από τη στιγμή που δεν μπορούν ούτε να ρευστοποιήσουν την παραγωγή τους, οι αγρότες δυσκολεύονται να καλύψουν τρέχουσες ανάγκες, όχι μόνο καλλιεργητικές -π.χ. πληρωμή αγροεφοδίων-, αλλά και της καθημερινότητά τους» τονίζει ο κ. Τσιχήτας.
26 λεπτά το κιλό
Οι λιγοστές πωλήσεις αφορούν τα φτηνότερα ρύζια, με την Nτίβα να φεύγει στα 26 λεπτά/κιλό και το Ρονάλντο στα 28 λεπτά/κιλό.
400 ευρώ/τόνος
Σε ευρωπαϊκά λιμάνια, όπως το Ρότερνταμ, καταφθάνει εσχάτως έτοιμο, συσκευασμένο ρύζι από την Ασία στα 400 ευρώ/τόνο.
Κόφτης στο 20%
Η Ιταλία θέλει οι δασμοί να ενεργοποιούνται όταν οι εισαγωγές υπερβούν το 20% των 387.000 τόνων, δηλαδή στους 468.000 τόνους.
Χαμηλότερο κόφτη στις τριτοχωρικές εισαγωγές προτείνει η Ιταλία
Το πρόβλημα του ρυζιού φαίνεται ότι ξεπερνά την Ελλάδα (η οποία κατέχει ένα μερίδιο της τάξης του 7% στην ευρωπαϊκή παραγωγή) και αφορά το σύνολο των ορυζοπαραγωγών χωρών της γηραιάς ηπείρου, δηλαδή την Ιταλία (55% της ευρωπαϊκής παραγωγής), την Ισπανία (20%), την Πορτογαλία (7%) και, σε μικρότερο βαθμό, τη Γαλλία, τη Βουλγαρία, την Ουγγαρία και τη Ρουμανία, απ’ όπου προέρχεται το υπόλοιπο 10%. Εχει, δε, να κάνει με την πολύ αυξημένη τη φετινή χρονιά παραγωγή των περισσότερων ασιατικών χωρών, σε συνδυασμό με την αναθεώρηση της συμφωνίας GSP (Γενικευμένο Σύστημα Προτιμήσεων), που υποστηρίζει αναπτυσσόμενες χώρες παρέχοντας αδασμολόγητη πρόσβαση σε προϊόντα τους στην ευρωπαϊκή αγορά, από πλευράς Ε.Ε., η οποία ανοίγει την πόρτα σε αυξημένες εισαγωγές αδασμολόγητου ρυζιού από το Βιετνάμ, την Καμπότζη και τη Μιανμάρ.
Συσκευασμένο από Ασία στα 400 ευρώ/τόνο
Στην πρώτη περίπτωση, είναι χαρακτηριστικό ότι πλέον σε ευρωπαϊκά λιμάνια, όπως αυτό του Ρότερνταμ φτάνει «καθαρό», συσκευασμένο ρύζι από την Ασία (όχι μόνο από την τριάδα του GSP, αλλά και από Πακιστάν, Ινδία, Βιετνάμ) σε τιμές της τάξης των 400 ευρώ/τόνο, όταν τόσο περίπου κοστίζει το έμφλοιο ρύζι στην Ιταλία.
Στη δεύτερη περίπτωση, η νέα συμφωνία GSP -για την υλοποίηση της οποίας κομβικός ήταν ο ρόλος της δανέζικης προεδρίας- περιλαμβάνει μια επίσης νέα ρήτρα διασφάλισης ή, αλλιώς, κόφτη στις τριτοχωρικές εισαγωγές ρυζιού, με δασμούς που ενεργοποιούνται μόλις οι εισαγωγές στην Ε.Ε. υπερβούν κατά 45% τον μέσο όρο της δεκαετίας, που είναι 387.000 τόνοι.
Κάνοντας τους υπολογισμούς, διαπιστώνει κανείς ότι ουσιαστικά το νέο πλαίσιο επιτρέπει την εισαγωγή 561.500 τόνων αδασμολόγητου ρυζιού από τις εν λόγω χώρες, οι οποίοι υπολείπονται ελάχιστα των 570.000 τόνων που εισήχθησαν στην Ε.Ε. το 2025. Πρόκειται για ποσότητες-ρεκόρ, που υπερβαίνουν κατά πολύ εκείνες που είχαν ενεργοποιήσει μέτρα διασφάλισης στο πρόσφατο παρελθόν (2019).
Οπως πληροφορείται ο «Ελληνας Αγρότης», υπάρχει έντονη κινητικότητα στην Ιταλία, η οποία, υπό την πίεση παραγωγών αλλά και ορυζομύλων, σχεδιάζει να προτείνει μια βελτιωμένη για τον κλάδο εκδοχή της αναθεωρωμένης GSP, βάσει της οποίας οι δασμοί θα ενεργοποιούνται μόλις οι εισαγωγές υπερβούν το 20% (αντί για το 45%) της ποσότητας αναφοράς, δηλαδή στους 468.000 περίπου τόνους (περίπου 100.000 τόνοι κάτω από το όριο που έχει συμφωνηθεί).
Εχασε 3 ευρώ το σκληρό στη Φότζια
Με μία εβδομάδα καθυστέρηση «έγραψε» στην αγορά της Φότζια το αποτέλεσμα του διαγωνισμού της Τυνησίας στις 28 Ιανουαρίου, στο πλαίσιο του οποίου η χώρα προμηθεύτηκε 100.000 τόνους σκληρό σιτάρι.
Η μέση τιμή, όπως έγραψε σε σχετικό ρεπορτάζ ο «Ελληνας Αγρότης», είχε διαμορφωθεί πέριξ των 325 δολ./τόνο CIF, δηλαδή ψηλότερα από τα 319 δολ./τόνο, όπου είχε κλείσει ο προηγούμενος διαγωνισμός. Ωστόσο, λαμβάνοντας υπόψη και τις νομισματικές ισοτιμίες, η τιμή ήταν εν τέλει χαμηλότερη κατά 3,5 ευρώ περίπου.
Την επόμενη μέρα, η Φότζια είχε μείνει αμετάβλητη, σε αντίθεση με την αγορά της Μπολόνια, που έχασε 5 ευρώ/τόνο, ωστόσο στη λίστα που δημοσίευσε στις 4 Φεβρουαρίου οι τιμές υποχώρησαν 3 ευρώ/τόνο. Αυτή ήταν η πρώτη πτώση για τη συγκεκριμένη αγορά μετά τις 26 Νοεμβρίου.
Οι τιμές διαμορφώθηκαν στα 282-297 ευρώ/τόνο για την πρώτη ποιοτική κατηγορία (πρωτεΐνη 12%-12,5%, ειδικό βάρος 79,5-80 kg/hl, υαλώδη 80%), στα 267-272 ευρώ/τόνο για τη δεύτερη (πρωτεΐνη 11%-11,5%, ειδικό βάρος 78 kg/hl, υαλώδη 65%) και στα 262-267 ευρώ/τόνο για την τρίτη (πρωτεΐνη 11%, ειδικό βάρος 76 kg/hl, υαλώδη 50%).
Σταθερή η Μπολόνια
Αντίθετα, η Μπολόνια αυτή τη φορά έμεινε αμετάβλητη, με την πρώτη ποιοτική κατηγορία (πρωτεΐνη 13%, ειδικό βάρος 81 kg/hl, υαλώδη 75%) να κινείται στα 260-265 ευρώ/τόνο, τη δεύτερη (πρωτεΐνη 12%, ειδικό βάρος 80 kg/hl, υαλώδη 70%) στα 250-255 ευρώ/τόνο και την τρίτη (πρωτεϊνη 11%, ειδικό βάρος 78 kg/hl, υαλώδη 60%) στα 240-245 ευρώ/τόνο.
