Μία δυσμενή εξέλιξη έκρυβε η δημοσίευση του κειμένου της εμπορικής συμφωνίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τις τέσσερις χώρες της Mercosur (Βραζιλία, Αργεντινή, Παραγουάη και Ουρουγουάη): Ο δασμός για τις εξαγωγές επιτραπέζιας ελιάς από την Ευρώπη προς τη Mercosur, που είναι αυτή τη στιγμή είτε 12,6% είτε 14,6%, δεν καταργείται.
Αντίθετα, οι αργεντίνικες ελιές θα μπορούν να εξάγονται από την Αργεντινή στην Ε.Ε. χωρίς δασμούς!
Το παράδοξο αυτό αποκάλυψε ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Μεταποιητών Τυποποιητών και Εξαγωγέων Επιτραπέζιας Ελιάς (ΠΕΜΕΤΕ), Κώστας Ζούκας, κατά τη διάρκεια εκδήλωσης του Συνδέσμου Εξαγωγέων Βορείου Ελλάδος (ΣΕΒΕ), που πραγματοποιήθηκε το Σάββατο 14 Μαρτίου στο πλαίσιο της έκθεσης FoodExpo στην Αθήνα.
Και πρόσθεσε και κάτι ακόμη που συνέβη στο παρασκήνιο: «Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων είχε πλήρη άγνοια για το θέμα. Κι όταν μάς ρώτησαν “εσείς πώς το μάθατε;”, τους απαντήσαμε “διαβάσαμε τη συμφωνία”»!
Αυτό το παράδοξο θα ισχύσει για την επόμενη επταετία και «αποτελεί πλήγμα για τον κλάδο της ελληνικής επιτραπέζιας ελιάς», όπως χαρακτηριστικά είπε ο κ. Ζούκας, ο οποίος ελπίζει ότι «δεν θα συμβεί το ίδιο και με τη συμφωνία ΕΕ-Ινδίας, της οποίας το κείμενο δεν έχει ακόμη δημοσιευτεί ολόκληρη». Προειδοποίησε, όμως, για επαγρύπνηση, ώστε να μην έχουμε ξανά μία τόσο αρνητική εξέλιξη.
Το ζήτημα είναι ότι η Βραζιλία είναι μεγάλη καταναλωτική αγορά, που εισάγει ετησίως 120.000 τόνους επιτραπέζιας ελιάς. «Ευελπιστούσαμε ότι θα βάζαμε “πόδι” στην αγορά της Βραζιλίας, αλλά χάνουμε αυτή την ευκαιρία. Μιλάμε για μια ετεροβαρή συμφωνία, που πλήττει όλες τις ευρωπαϊκές χώρες παραγωγούς και προωθεί την Αργεντινή». Δεν είναι τυχαίο ότι μετά από αυτή την εξέλιξη οι τρεις ενώσεις-εκπρόσωποι του κλάδου της επιτραπέζιας ελιάς σε Ελλάδα, Ισπανία και Ιταλία ένωσαν τις δυνάμεις τους, προκειμένου να διεκδικήσουν την αλλαγή του συγκεκριμένου όρου.
Η ελληνική επιτραπέζια ελιά ως εξαγώγιμο προϊόν
Σύμφωνα με τα γενικά στοιχεία για τις εξαγωγές τροφίμων, που παρουσίασε κατά της διάρκεια της εκδήλωσης, ο εκτελεστικός αντιπρόεδρος του ΣΕΒΕ, Παναγιώτης Χασάπης, η επιτραπέζια ελιά είναι το νούμερο 1 εξαγώγιμο προϊόν στην κατηγορία των τροφίμων και ποτών της Ελλάδας. Συνολικά, φτάνουν σε αξία τα 867 εκατ. ευρώ (ΕΛΣΤΑΤ, 2024). Η εκδήλωση αναφερόταν κυρίως στις εμπορικές συμφωνίες της ΕΕ με:
- Τις ΗΠΑ, που έχει παγώσει.
- Τη Mercosur, που τίθεται σε ισχύ από φέτος, εφόσον περάσει από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο.
- Την Ινδία, που τίθεται σε ισχύ από φέτος, εφόσον επικυρωθεί από τα κράτη-μέλη.
Έτσι, ο κ. Χασάπης έδωσε κάποια στοιχεία σχετικά με τις συγκεκριμένες αγορές και την επιτραπέζια ελιά: Στις ΗΠΑ εξάγουμε ελιές αξίας 200 εκατ. ευρώ ετησίως, ποσό που αντιστοιχεί στο 28% του συνόλου των εξαγωγών τροφίμων από την Ελλάδα προς τις ΗΠΑ, ενώ προς τις χώρες της Mercosur εξάγουμε ελιές αξίας μόλις 1,4 εκατ. ευρώ και προς την Ινδία μόνο 0,3 εκατ. ευρώ. Τα αντίστοιχα ποσά για το ελαιόλαδο είναι 62, 1,8 και 0,2 εκατ. ευρώ.
Αποτέλεσμα στοχευμένων προσπαθειών
«Είμαστε υπερήφανοι για τις επιδόσεις της Ελλάδας στις εξαγωγές επιτραπέζιας ελιάς, καθώς εξάγουμε το 90% της εγχώριας παραγωγής σε πάνω από 100 χώρες και είμαστε δεύτεροι στον κόσμο μετά την Ισπανία», είπε ο κ. Ζούκας και συμπλήρωσε με στοιχεία από την ΕΛΣΤΑΤ: «Το 2015 οι εξαγωγές μας σε αξία έφταναν τα 400 εκατ. ευρώ και το 2024 έφτασαν τα 867 εκατ. ευρώ».
Τόνισε, μάλιστα, ότι «αυτό είναι αποτέλεσμα στοχευμένων προσπαθειών των Ελλήνων εξαγωγέων, αφήνοντας έντονο κοινωνικό αποτύπωμα και ενισχύοντας τις τοπικές κοινωνίες, φυτεύονται ελαιόδεντρα και μένουν οι νέοι στην επαρχία». Βέβαια, πρόσθεσε ότι «είμαστε σε μια κρίσιμη καμπή με γεωπολιτικές αναταράξεις και εμπορικούς πολέμους και όλα αυτά δημιουργούν ανασφάλεια και αβεβαιότητα.»
Οι εξαγωγές στις ΗΠΑ
Σύμφωνα με τον κ. Ζούκα, «για μας οι ΗΠΑ είναι η πιο στρατηγική αγορά. Σήμερα έχουμε καταφέρει να μην πουλάμε μόνο στα ethnic markets, αλλά η ελληνική επιτραπέζια ελιά έχει μπει στο σύνολο της εφοδιαστικής αλυσίδας. Το 2025, οι ανακοινώσεις Τραμπ το δεύτερο εξάμηνο της χρονιάς, είχαν ως αποτέλεσμα να μειωθούν οι εξαγωγές μας κατά 6,5%. Βέβαια, με την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου τον Φεβρουάριο η επιτραπέζια ελιά βγαίνει κερδισμένη, καθώς από τον δασμό 15% πήγαμε στο οριζόντιο 10%, με μηδενικό MFN (Most Favoured Nation). Παρ’ όλ’ αυτά θα συνεχίσουμε να ζητάμε την εξαίρεση των ελληνικών επιτραπέζιων ελιών από το δασμολογικό καθεστώς των ΗΠΑ».
Ευκαιρία οι εξαγωγές στην Ινδία
Όσον αφορά την αγορά της Ινδίας, ο κ. Ζούκας είπε ότι «είναι μία πολύ σημαντική συμφωνία, γιατί η ινδική αγορά αντικατοπτρίζει το 25% του παγκόσμιου ΑΕΠ. Αυτή τη στιγμή οι εξαγωγές επιτραπέζιας ελιάς από την ΕΕ προς την Ινδία επιβαρύνονται με δασμό 35% και τη συγκεκριμένη αγορά την ελέγχουν η Αίγυπτος και η Ισπανία. Εάν εξαλειφθεί ο δασμός για τις ελιές – δεν έχουμε δει ακόμα το πλήρες κείμενο της συμφωνίας – θα βοηθήσει πολύ στην αύξηση των εξαγωγών».
Για να μας δώσει ένα συγκριτικό παράδειγμα για το μέγεθος της ινδικής αγοράς, ο κ. Ζούκας ανέφερε: «Εάν οι μισοί Ινδοί καταναλώσουν μία ελιά την εβδομάδα, τότε θα χρειαστούν 250.000 τόνους ελιάς για έναν χρόνο!»
Βέβαια, για να συμβεί αυτό, «θα χρειαστούν προωθητικές ενέργειες, για να ενημερώσουμε το ινδικό καταναλωτικό κοινό, σχετικά με τις επιτραπέζιες ελιές», κατέληξε ο κ. Ζούκας.
H εκδήλωση της 14ης Μαρτίου είχε τίτλο «ΗΠΑ, MERCOSUR, ΙΝΔΙΑ: Νέες εμπορικές συμφωνίες, Νέοι εμπορικοί διάδρομοι, Νέες προκλήσεις» και περιελάμβανε, επιπλέον, την παρουσίαση της «εξέλιξης των ελληνικών εξαγωγών τροφίμων και ποτών πριν και μετά τις Συμφωνίες» από τον Παναγιώτη Χασάπη, εκτελεστικό αντιπρόεδρο του ΣΕΒΕ και την τοποθέτηση του Δημήτρη Καιρίδη, καθηγητή Διεθνών Σχέσεων, βουλευτή και κοινοβουλευτικού εκπροσώπου της ΝΔ, με θέμα: «Διεθνές Εμπόριο, ισχύς και ανταγωνιστικότητα: Οι προκλήσεις για την Ελλάδα και την Ευρωπαϊκή Ένωση». Στο πάνελ των εξαγωγών ελληνικών τροφίμων συζήτησαν μαζί με τον κ. Ζούκα ο Χρήστος Κολιός, πρόεδρος της ΕΔΟΑ (Εθνική Διεπαγγελματική Οργάνωση Ακτινιδίου) και ο Χρήστος Γιαννακάκης, αντιπρόεδρος ΕΘΕΑΣ (Εθνική Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών). Τη συζήτηση συντόνισε ο δημοσιογράφος, Στέλιος Μορφίδης.
ΠΗΓΗ: olivenews.gr
