ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ «ΕΛΛΗΝΑΣ ΑΓΡΟΤΗΣ»
Η εμφάνιση των ζωονόσων ήταν και παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα των κτηνοτρόφων εδώ και αιώνες. Αν ανατρέξουμε στην ιστορία η εμφάνισή τους άρχισε με την εξημέρωση των ζώων.
Το τραγικό για όλους είναι οτι η μετάδοση μιας ζωονόσου μπορεί να συμβεί σε οποιοδήποτε πλαίσιο στο οποίο υπάρχει επαφή ή κατανάλωση ζώων, ζωικών προϊόντων ή ζωικών παραγώγων.
Πρόσφατα, παρατηρείται αύξηση της συχνότητας εμφάνισης νέων ζωονόσων. Σύμφωνα με μελέτη του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια στο Ντέιβις εκτιμάται ότι υπάρχουν περίπου 1,67 εκατομμύρια ιοί που δεν έχουν περιγραφεί σε θηλαστικά και πτηνά, έως και οι μισοί από τους οποίους εκτιμάται ότι έχουν τη δυνατότητα να διαχυθούν στους ανθρώπους.
Σύμφωνα με μια έκθεση από το Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών για το Περιβάλλον και το Διεθνές Ινστιτούτο Ερευνών Ζωικού Κεφαλαίου, μεγάλο μέρος των αιτιών είναι περιβαλλοντικές, όπως η κλιματική αλλαγή, η μη βιώσιμη γεωργία, η εκμετάλλευση της άγριας ζωής και η αλλαγή χρήσης γης.
Αρνητική επίδραση
Ανεξάρτητα από το τι συνέβαινε κατά το παρελθόν, πλέον οι ζωονόσοι επηρεάζουν σημαντικά την καθημερινότητα των ανθρώπων κυρίως σε οικονομικό επίπεδο. Οι κοινωνίες τις Ευρώπης από το 1986 έχουν έρθει πολλές φορές αντιμέτωπες με ασθένειες που άλλαξαν πολλά στην κτηνοτροφία.
Η “κατηφόρα” άρχισε με τη σπογγώδη εγκεφαλοπάθεια των βοοειδών η οποία πρωτοδιαγνώστηκε στο Ηνωμένο Βασίλειο το 1986 και έγινε γνωστή στο κοινό ως η νόσος των τρελών αγελάδων. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η νόσος μεταδόθηκε από τα πρόβατα στις αγελάδες μέσω των ζωοτροφών που δίνονταν για την παρασκευή των οποίων ως πρώτη ύλη χρησιμοποιούνταν πτώματα μολυσμένων πρόβατων. Εν συνεχεία οι άνθρωποι που κατανάλωσαν το κρέας από τις μολυσμένες αγελάδες μολύνθηκαν και αυτοί με μια νέα μορφή σπογγώδους εγκεφαλοπάθειας τύπου Creutzfeldt- Jakob, ασθένεια που είναι συνήθως θανατηφόρα.
Γρίπη των πουλερικών
Ακολούθησε ο ιός της γρίπης των πουλερικών αποτελεί ένα σημαντικό εχθρό στη ζωική παραγωγής καθώς μπορεί σε μικρό χρονικό διάστημα να προσβάλλει και να σκοτώσει πάπιες, γαλοπούλες και κοτόπουλα. Το 1997 υπήρξαν επίσης περιπτώσεις προσβολής ανθρώπων καθώς ο ιός μεταδίδεται από τα μολυσμένα πουλιά στον άνθρωπο διαμέσου των εκκριμάτων και των περιττωμάτων τους, όταν αυτά στεγνώνουν και κονιορτοποιούνται, εισπνέονται από τον άνθρωπο.
Η γρίπη των χοίρων αποτελούσε μέχρι το 2009 μια μορφή γρίπης που προσέβαλλε αρχικά τους χοίρους, αλλά από το 2009 μια μετάλλαξη στον ιό της γρίπης τον έκανε ικανό να μεταφερθεί στον άνθρωπο και προκαλώντας την γνωστή πανδημία γρίπης των χοίρων. Μέχρι σήμερα δεν έχουν βρεθεί στοιχεία, τα οποία να παρουσιάζουν πως οι άνθρωποι, που τρώνε κρέας του χοίρου είναι ευάλωτοι από τη γρίπη των χοίρων, παρόλα αυτά θα πρέπει να τηρείται η γενική οδηγία που πρέπει να ακολουθείται για το ψήσιμο του κρέατος σε θερμοκρασίες 70ºC, διότι σε τόσο υψηλές θερμοκρασίες καταστρέφεται ο ιός της γρίπης των χοίρων όπως και άλλοι ιοί ή βακτηρίδια.
Οι κτηνοτρόφοι δοκιμάζονται
Στη χώρα μας οι κτηνοτρόφοι δοκιμάστηκαν πολλές φορές από ζωονόσους όπως η ευλογιά ή ο αφθώδης πυρετός η εμφάνιση των οποίων προκαλούν αλυσιδωτές αντιδράσεις στην οικονομία. Πρόκειται για νόσους που εκτιμάται οτι “πέρασαν ” τα σύνορα λόγω του παραεμπορίου ζώων αλλά και την μη ύπαρξη οργανωμένων ελέγχων στα σύνορα. Ειδικά η ευλογιά είναι από αυτές που ταλαιπωρούσαν την ανθρωπότητα εδώ και χιλιάδες χρόνια .
Τα πρώτα στοιχεία δείχνουν ότι η ασθένεια ήταν παρούσα σε Αφρική, Ασία και Μέση Ανατολή. Ο εμβολιασμός κατά της ευλογιάς ξεκίνησε κοντά στο 1800 από τον Edward Jenner αλλά η νόσος δεν εξαλείφτηκε ποτέ.
