ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ «ΕΛΛΗΝΑΣ ΑΓΡΟΤΗΣ»
Τρεις γιοι με εξαιρετικές σπουδές και μεταπτυχιακά στην Αγγλία έχουν αναλάβει να συνεχίσουν και να εξελίξουν το μεγαλύτερο κατάστημα αγροεφοδίων στην Ηπειρο, στον εθνικό δρόμο Αρτας – Ιωαννίνων στη Φιλοθέη.
Σε ένα κατάστημα που ίδρυσε ο πατέρας τους Κώστας, ο οποίος το 1992, με τον συνεταίρο του Γιάννη Ράμμο, άνοιξε τον δικό του κύκλο στη διάθεση αγροεφοδίων στην Ηπειρο. Η συνολική έκταση του χώρου πωλήσεων είναι 10 στρέμματα, εκ των οποίων τα 3 στρέμματα στεγασμένα.
ΤΟΥ ΜΠΑΜΠΗ ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΥ
[email protected]
Η επιχείρηση λειτουργεί εδώ και 30 χρόνια, με πρωταγωνιστή τον Κώστα Τρομπούκη, που είναι η ψυχή της. Οι τρεις γιοι, υπό το βλέμμα του κ. Κώστα, εργάζονται εδώ με τις γνώσεις και τις αρχές που τους μετέφερε ο πατέρας τους. Ο Χάρης είναι γεωπόνος, ο Δημήτρης πολιτικός μηχανικός -δραστηριοποιείται στο οργανωτικό- και ο Αγγελος, που έχει σπουδάσει οικονομικά, κρατά τα λογιστικά.
Το κατάστημα είναι ένα «σούπερ μάρκετ» αγροτικών εφοδίων. Διαθέτει λιπάσματα, γεωργικά φάρμακα, σπόρους, ζωοτροφές, μηχανήματα, αρδευτικά, εργαλεία, καθετί που χρειάζεται ο παραγωγός. Τα τελευταία χρόνια, η οικογένεια ασχολείται και με το ακτινίδιο (ιδιόκτητα κτήματα), που είναι η βασική καλλιέργεια της περιοχής.
«Ασχολούμαι με τα αγροεφόδια από 1992, με την απελευθέρωση στη διάθεση των λιπασμάτων. Εγώ και ο Γιάννης Ράμμος ανοίξαμε κατάστημα διάθεσης λιπασμάτων τον Σεπτέμβριο του 1992. Ημασταν οι πρώτοι που μπήκαμε στα λιπάσματα μετά την απελευθέρωση της αγοράς. Ο Γιάννης (δεν ζει πια) δούλευε στην Ενωση Αρτας. Εγώ ήμουν στο εμπόριο, έκανα ελεύθερο επάγγελμα – είχα κατάστημα με ζαχαρώδη προϊόντα και εστίασης».
Για τον Κώστα Τρομπούκη, εκείνη η επιλογή αποδείχτηκε καθοριστική για τους ίδιους αλλά και για τον πρωτογενή τομέα της περιοχής, που «κρατούσε τις δυνάμεις της».
Ο κ. Τρομπούκης, επιβλητικός όσο και διαχυτικός, πέρα από την τολμηρή απόφασή του για την ίδρυση του καταστήματος, είναι περήφανος για την πορεία του, την καταγωγή του, τον τρόπο που αγωνίστηκε στη ζωή του.
«Στην αγορά από τα 15 μου»
«Δεν έχω σπουδάσει κάτι. Δουλεύω στην αγορά από 15 χρονών. Η καταγωγή μου είναι από τα Τζουμέρκα, από τους Μελισσουργούς. Στην Αρτα γεννήθηκα. Στην Αρτα πήγαν τα παιδιά σχολείο. Εδώ μεγάλωσα και δούλεψα. Η πρώτη δουλειά μου ήταν ζαχαρώδη προϊόντα. Είχαμε βιοτεχνία ζαχαροπλαστικής μαζί με τον αδελφό μου. Μετά ήρθε και το κατάστημα εστίασης, πιτσαρία δηλαδή. Με την απελευθέρωση της αγοράς των λιπασμάτων ανοίξαμε ένα κατάστημα αγροεφοδίων στην εθνική οδό Αρτας – Τρικάλων. Ερχονταν οι αγρότες, γιατί εμείς δεν χρεώναμε εκφορτωτικά, φορτωτικά και λοιπά, και είχαμε ένα καλό ξεκίνημα με πολύ τονάζ. Ερχονταν από την Αρτα, την Πρέβεζα, την Κέρκυρα και φορτώναμε τότε με εργάτες και όχι με μηχανήματα.
Ετσι, σιγά σιγά, μετά το 1993-1994 γίναμε αποκλειστικοί αντιπρόσωποι από τις χημικές βιομηχανίες Βορείου Ελλάδος. Από αυτές μπήκαμε και στα καταστήματα franchise με αγροεφόδια. Το γεγονός ότι είχαμε δικούς μας εργάτες μάς βοήθησε να κάνουν στροφή σε μας. Τότε, οι άνθρωποι στις ενώσεις δεν είχαν καλή σχέση με τους αγρότες. Τους χρέωναν εργατικά, με αποτέλεσμα αυτοί να μετακινηθούν στον ιδιωτικό τομέα».
Η συνεργασία και η ενημέρωση ως παράγοντες ανάπτυξης
Η συνεργασία με τους αγρότες ήταν και είναι αυτή που κρατά την επιχείρηση στην πρωτοπορία. «Ο αγρότης έρχεται 10-20 φορές τον χρόνο. Μερικοί έρχονται κάθε μέρα. Ετσι αποκτάς άλλη σχέση. Ζητούν συμβουλές, κάνουμε επισκέψεις στα κτήματα δωρεάν και δίνουμε λύσεις εκεί που χρειάζεται. Δεν γίνεται να έχεις μια τέτοια επιχείρηση και να μην αντιμετωπίζεις ως συνεργάτη τον παραγωγό. Είναι τέτοιες οι συνθήκες στην εποχή μας, που το 50% είναι το επίπεδο συνεργασίας και το άλλο 50% η ποιότητα των προϊόντων» λέει ο κ. Τρομπούκης, την ώρα που δεκάδες αγρότες φτάνουν ως εκεί για προμήθειες ή συμβουλές.
Από το 1998 το κατάστημα «εμπλουτίστηκε με άλλα γεωργοκτηνοτροφικά προϊόντα. Σήμερα, εδώ, ένας αγρότης μπορεί να βρει παπούτσια, ρούχα εργασίας και όλο τον εξοπλισμό που χρειάζεται, με δυνατότητα επιλογής από 8.000 κωδικούς προϊόντων».
Παλιός στην αγορά, ο κ. Τρομπούκης έχει άποψη για ό,τι συνέβαινε τα προηγούμενα χρόνια, όταν ο πρωτογενής τομέας ήταν πραγματικά πυλώνας ανάπτυξης. «Ο παλιός αγρότης πέρναγε δύσκολα, αλλά για τα προϊόντα που πουλούσε -τα εσπεριδοειδή- είχε άλλη φιλοσοφία ως προς την ποιότητα. Μπορεί να έπαιρνε τις 30 δραχμές τότε το κιλό το πορτοκάλι, αλλά έπιαναν τόπο. Υπήρχε διαφορετικός τρόπος ζωής. Υπήρχε μια καλύτερη οικονομική κατάσταση, εν συγκρίσει με τη σημερινή. Οι αγρότες τότε δούλευαν οι ίδιοι στα χωράφια τους, όλη η οικογένεια. Δεν υπήρχαν μετανάστες και ήταν ειλικρινείς και καλοί συνεργάτες».
Το παλιό μπορεί κάποιος να το αναπολεί, αλλά είναι παρελθόν. Σήμερα, η διάδοχη κατάσταση έχει αλλάξει. «Οι νέοι προχωράνε με τον δικό τους τρόπο. Είναι παραγωγοί που τους εμπιστεύεσαι. Ενδιαφέρονται για τις νέες καλλιέργειες και ειδικά για τη μονοκαλλιέργεια του ακτινίδιου, επειδή έχει επειδή έχει καλές αποδόσεις. Κατά την άποψή μου είναι καλή η επιλογή του ακτινιδίου, γιατί αφήνει καλό εισόδημα.
Επειδή όμως έχω ζήσει τα παλιά ωραία χρόνια, θα σταθώ και στα εσπεριδοειδή. Τότε υπήρχαν τρία χυμοποιεία στην Αρτα. Το ένα ήταν συνεταιριστικό και τα άλλα ήταν ιδιωτικά, και δεν έμενε κανένα χωρίς πρώτη ύλη» αναφέρει ο κ. Τρομπούκης.
Οι τιμές στα πορτοκάλια χυμού έπεσαν
«Δυστυχώς, οι τιμές στα πορτοκάλια που προορίζονταν για χυμό έπεσαν κατακόρυφα. Εκτός των χαμηλών τιμών, ήρθαν και οι επιδοτήσεις για αναδιάρθρωση καλλιεργειών και χάθηκε μια παραδοσιακή καλλιέργεια. Πριν από 20 χρόνια μάς έλεγαν “ξεριζώστε τις ποικιλίες που έχετε και βάλτε άλλες”. Από τότε άρχισε να μειώνεται ο αγροτικός πληθυσμός. Οι συμβουλές όμως για νέες ποικιλίες δεν συνοδεύτηκαν και με τη σωστή καθοδήγηση, οπότε ο παραγωγός προχωρούσε μόνος του στην επιλογή των δέντρων. Οι αρμόδιοι δεν κατέθεσαν συγκεκριμένες προτάσεις, ούτε ενημέρωσαν τους αγρότες. Κάποιοι φύτεψαν μανταρινιές κλημεντίνη, αλλά ύστερα από κάποια χρόνια δεν υπήρχε ζήτηση, με αποτέλεσμα μεγάλες ποσότητες να σαπίζουν στα δέντρα. Το κόστος συλλογής δεν καλυπτόταν από τις τιμές πωλήσεων. Και, δυστυχώς, τώρα πολλοί καλλιεργητές αναγκάζονται να κόβουν τα δέντρα για να στραφούν στα ακτινίδια, αλλά και αυτοί που επιμένουν αναγκάζονται να τα παρατήσουν, στρέφονται αλλού ή εγκαταλείπουν. Οι νέοι άνθρωποι σήμερα δεν επενδύουν στα εσπεριδοειδή – προτιμούν να καλλιεργήσουν ακτινίδια. Μακάρι αυτή η μεταστροφή να έχει αποτελέσματα σε βάθος χρόνου. Μακάρι, αλλά όλα θέλουν μέτρο και σχέδιο» τονίζει.
Το σύγχρονο θέλει γνώσεις
Τα προβλήματα των γεωργοκτηνοτρόφων είναι πολλά και δεν αφορούν μόνο το κόστος και τις δυσκολίες εκτροφής. «Ο αγρότης δεν ξέρει από λογιστικά. Δηλαδή, δεν μπορεί να μπει στην εποχή της σύγχρονης καλλιέργειας και της εκτροφής. Οι γνώσεις είναι απαραίτητες πλέον για να κατανοήσει όλους τους λογιστικούς παράγοντες, έτσι ώστε να μπορέσει να γίνει κερδοφόρος μέσα σε όλη αυτή την αρνητική κατάσταση. Σίγουρα χάνει πάρα πολλά χρήματα, γιατί δεν ξέρει πώς να διαχειριστεί όλα όσα συμβαίνουν γύρω του. Ο φόρτος εργασίας των λογιστών είναι τεράστιος. Δεν θα σε πάρει κάποιος από το χέρι για να σου μάθει, να σου δείξει. Πρέπει να το δεις μόνος σου» λέει ο Δημήτρης Τρομπούκης.
Είναι τόπος συνάντησης
«Τα καταστήματα εδώ, αλλά και σε άλλες περιοχές της χώρας δεν είναι μόνο σούπερ μάρκετ. Εδώ θα έρθει ο επαγγελματίας αγρότης, θα συζητήσουμε και θα προσπαθήσουμε να του δείξουμε τον δρόμο που πρέπει να ακολουθήσει. Δηλαδή, προσπαθούμε, μέσα από τη φιλική σχέση που έχει αναπτυχθεί, να ανοίξουμε τον κύκλο των συζητήσεων που έχουν τεχνικές αλλά και κοινωνικές προεκτάσεις» αναφέρει ο κ. Τρομπούκης. «Είναι κάτι σαν τα παλιά καφενεία, όπου ανταλλάσσονταν απόψεις ακόμη και για προσωπικά προβλήματα, γεγονός που τα μετατρέπει σε τόπο συνάντησης ανθρώπων με κοινά ενδιαφέροντα».
«Είναι ακριβοθώρητη η γεωργία ακριβείας»
Η γεωργία ακριβείας έχει κάνει κάποια βήματα στην Ελλάδα. Στην Αρτα ακόμα δεν έχει βρει πρόσφορο έδαφος. «Γενικά, η περιοχή μας, λόγω του κατακερματισμού του, έχει πολύ μικρό κλήρο. Αυτή είναι από τις βασικές αιτίες που μένει ο τόπος πίσω. Κάποιος που απασχολείται με 8, 10 στρέμματα δεν θα εφαρμόσει γεωργία ακριβείας. Δυστυχώς, είναι λίγοι οι άνθρωποι οι οποίοι βλέπουν επιχειρηματικά τη γεωργία στην περιοχή μας. Τα τελευταία χρόνια αναπτύσσεται αυτή η φιλοσοφία, την οποία άλλες περιοχές έχουν ήδη καλλιεργήσει» αναφέρει ο Δ. Τρομπούκης.
Η διάλυση της ΕΑΣ Αρτας – Φιλιππιάδας
Η Ενωση Αγροτικών Συνεταιρισμών (ΕΑΣ) Αρτας – Φιλιππιάδας, η οποία διαχειριζόταν σημαντικές υποδομές, οδηγήθηκε σε διάλυση και εκκαθάριση λόγω μεγάλων χρεών. Η διαδικασία απαξίωσης και τα προβλήματα εντάθηκαν γύρω στο 2012, αν και η ιστορική της πορεία είχε ξεκινήσει το 1949. Η εξέλιξη αυτή έχει επηρεάσει όλο τον αγροτικό κόσμο της περιοχής, ο οποίος στρέφεται αναγκαστικά στους ιδιώτες εμπόρους. Παράλληλα, για τον παραγωγό δεν υπάρχουν επίσημοι φορείς να σηκώσουν το βάρος της οργάνωσης του πρωτογενούς τομέα, όπως συμβαίνει αλλού. Για τους αγρότες της περιοχής, το χειρότερο είναι ότι δεν υπάρχουν κινήσεις ανασύστασης των συνεταιρισμών.
