Με συγκεκριμένες δεσμεύσεις για άμεσες αποζημιώσεις, αλλά και με σαφή επιμονή στη στρατηγική της θανάτωσης ζώων ως βασικού μέτρου εκρίζωσης, ολοκληρώθηκε η σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα 27 Απριλίου 2026 στη Γενική Γραμματεία Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής, παρουσία του Γενικού Γραμματέα Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Σπύρου Πρωτοψάλτη και εκπροσώπων των κτηνοτρόφων και των τοπικών φορέων.
Την ίδια στιγμή, η Ομοσπονδία Αγροτικών Συλλόγων Λέσβου εκφράζει έντονη δυσαρέσκεια, κάνοντας λόγο για έλλειψη σαφούς χρονοδιαγράμματος και μεταθέσεις κρίσιμων ενισχύσεων.
Ο κ. Πρωτοψάλτης, αμέσως μετά τη σύσκεψη, έκανε λόγο για «εκτενή και ουσιαστική συζήτηση», επισημαίνοντας ότι παρουσιάστηκε ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο οικονομικής στήριξης των πληγέντων. Όπως ανέφερε, δόθηκαν συγκεκριμένες διευκρινίσεις για τα μέτρα που αφορούν την αποζημίωση των κτηνοτρόφων, με αιχμή την άμεση καταβολή αποζημιώσεων για τα ζώα που έχουν θανατωθεί λόγω της νόσου.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι πρώτες πληρωμές αναμένονται «εντός ημερών» και θα αφορούν το σύνολο των κτηνοτρόφων που έχουν υποστεί απώλειες τόσο από τον αφθώδη πυρετό όσο και από άλλες ζωονόσους, καλύπτοντας το διάστημα από τον Δεκέμβριο 2025 έως σήμερα. Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι η ενίσχυση για το χαμένο εισόδημα θα δοθεί σε ετήσια βάση, όπως ισχύει και σε άλλες περιπτώσεις επιζωτιών, μεταθέτοντας ουσιαστικά την καταβολή της για αργότερα μέσα στο έτος.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στο κόστος των ζωοτροφών, με τον Γενικό Γραμματέα να σημειώνει ότι εξετάζεται αναπροσαρμογή των ζωνών ενίσχυσης, ώστε να λαμβάνεται υπόψη η διάρκεια των περιοριστικών μέτρων που εφαρμόζονται σε κάθε περιοχή. Όσο μεγαλύτερος ο εγκλεισμός των ζώων, τόσο μεγαλύτερη θα είναι και η οικονομική στήριξη.
Ξεχωριστό βάρος δόθηκε στο νέο μέτρο που αφορά το γάλα που καταστράφηκε ή δεν διατέθηκε στην αγορά. Όπως εξήγησε, πρόκειται για μια σύνθετη διαδικασία που βρίσκεται ακόμη υπό διαμόρφωση, καθώς απαιτεί συνεννόηση με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Υπουργείο Οικονομικών, τόσο για τη χρηματοδότηση όσο και για τον τρόπο τεκμηρίωσης των απωλειών. Ο ίδιος δεσμεύτηκε ότι πριν οριστικοποιηθεί, το μέτρο θα παρουσιαστεί στους κτηνοτρόφους μέσω τηλεδιάσκεψης.
Παράλληλα, ο κ. Πρωτοψάλτης επανέλαβε ότι δεν τίθεται ζήτημα περιορισμού των διαθέσιμων πόρων, υπογραμμίζοντας ότι «θα αξιοποιηθούν όλα τα εργαλεία» για τη στήριξη του πρωτογενούς τομέα. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται και τα μέτρα για φορολογικές και ασφαλιστικές υποχρεώσεις κτηνοτρόφων, τυροκομείων και σφαγείων που ήδη δρομολογούνται.
Στο πεδίο της διαχείρισης της νόσου, ο Γενικός Γραμματέας στάθηκε ιδιαίτερα στην αναγκαιότητα της θανάτωσης των ζώων, τονίζοντας ότι πρόκειται για υποχρεωτικό μέτρο εκρίζωσης που βασίζεται σε επιστημονικά δεδομένα. Όπως σημείωσε, η εμπειρία από άλλες επιζωτίες δείχνει ότι χωρίς αυστηρή εφαρμογή των μέτρων υπάρχει σοβαρός κίνδυνος ανεξέλεγκτης διασποράς, με συνέπειες για το σύνολο της ελληνικής κτηνοτροφίας.
Την ίδια ώρα, απηύθυνε έκκληση στους κτηνοτρόφους να επιτρέπουν την πρόσβαση των κτηνιάτρων στις εκτροφές και να εφαρμόζονται άμεσα οι διαδικασίες που προβλέπονται σε περιπτώσεις επιβεβαιωμένων κρουσμάτων, επισημαίνοντας ότι οποιαδήποτε καθυστέρηση αυξάνει τον κίνδυνο εξάπλωσης.
Σε ό,τι αφορά την εξέλιξη της νόσου, τα τελευταία στοιχεία κάνουν λόγο για 57 επιβεβαιωμένα κρούσματα σε 75 εκτροφές, ενώ έχουν ήδη εξεταστεί περίπου 27.000 δείγματα. Η εμφάνιση νέων κρουσμάτων σε διαφορετικές περιοχές του νησιού οδηγεί σε συνεχή επέκταση των ζωνών επιτήρησης, γεγονός που δυσκολεύει και επιμηκύνει τη διαδικασία ιχνηλάτησης.
Για την ενίσχυση των ελέγχων, στο νησί βρίσκονται ήδη 10 κτηνίατροι του ΕΛΓΟ Δήμητρα, ενώ συνολικά οι διαθέσιμες δυνάμεις, συμπεριλαμβανομένων στρατιωτικών και υπηρεσιακών κτηνιάτρων, προσεγγίζουν τους 30, με νέες ενισχύσεις να αναμένονται μέσα στην εβδομάδα.
Ωστόσο, η εικόνα που μεταφέρουν οι κτηνοτρόφοι είναι διαφορετική. Ο Γενικός Γραμματέας της Ομοσπονδίας Αγροτικών Συλλόγων Λέσβου Στρατής Κόμβος δήλωσε ότι η σύσκεψη δεν έδωσε σαφείς απαντήσεις στα βασικά ζητήματα, επισημαίνοντας ότι «στα ίδια έμειναν» σε σχέση με τις αρχικές δεσμεύσεις.
Όπως υποστήριξε, το μόνο συγκεκριμένο στοιχείο αφορά την πληρωμή των αποζημιώσεων για τα θανατωμένα ζώα έως το τέλος του μήνα, ενώ για το χαμένο εισόδημα η καταβολή μετατίθεται για τους επόμενους μήνες, γεγονός που δημιουργεί έντονη πίεση στον κτηνοτροφικό κόσμο. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι συνολικές απώλειες στο νησί από γάλα και κρέας εκτιμώνται στα 20.000.000 ευρώ.
Παράλληλα, επανέφερε το αίτημα για αναστολή των σφαγών έως ότου ολοκληρωθεί η ιχνηλάτηση, καθώς και για εξέταση της δυνατότητας εμβολιασμού, υποστηρίζοντας ότι μόνο ένας συνδυασμός μέτρων μπορεί να περιορίσει τις απώλειες. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στα 70.000 γενετικά βελτιωμένα ζώα που υπάρχουν στο νησί, για τα οποία ζητείται ειδική αντιμετώπιση.
Ο κ. Κόμβος προειδοποίησε ότι τα περιθώρια στενεύουν και ότι εάν δεν υπάρξουν άμεσα αποτελέσματα, οι κινητοποιήσεις θα επανέλθουν, τονίζοντας ότι «η επιβίωση του κλάδου» εξαρτάται από χειροπιαστά μέτρα και όχι από νέες δεσμεύσεις.
Η σύσκεψη ανέδειξε για ακόμη μία φορά το βαθύ χάσμα μεταξύ της κυβερνητικής στρατηγικής και των αιτημάτων των κτηνοτρόφων, με τη Λέσβο να παραμένει στο επίκεντρο μιας κρίσης που εξελίσσεται δυναμικά και με υψηλό διακύβευμα για το μέλλον του πρωτογενούς τομέα.
