ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ «ΕΛΛΗΝΑΣ ΑΓΡΟΤΗΣ»
Η αξιοποίηση των εργαλείων της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, σε συνδυασμό με σύγχρονες τεχνολογίες και συλλογικές πρακτικές διαχείρισης, μπορεί να αποτελέσει κρίσιμο παράγοντα για τη βιωσιμότητα της ελληνικής γεωργίας τα επόμενα χρόνια.
Η γεωργία αποτελεί τον μεγαλύτερο καταναλωτή νερού στην Ευρώπη και τον δεύτερο σημαντικότερο τομέα άντλησης υδάτων, μετά την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας
Η ανθεκτικότητα των υδάτων τίθεται στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής αγροτικής πολιτικής, με τη γεωργία να καλείται να προσαρμοστεί στα νέα κλιματικά δεδομένα. Η διαχείριση των υδάτινων πόρων αναδεικνύεται σε μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις για τη γεωργία στην Ευρώπη, καθώς η κλιματική αλλαγή, οι παρατεταμένες ξηρασίες και τα ακραία καιρικά φαινόμενα αυξάνουν την πίεση στις αγροτικές περιοχές. Στο πλαίσιο αυτό, η ΚΑΠ αποκτά ολοένα πιο κομβικό ρόλο στη στήριξη παρεμβάσεων που ενισχύουν την ανθεκτικότητα των υδάτων και προωθούν πιο βιώσιμα μοντέλα διαχείρισης γης και φυσικών πόρων.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της θεματικής ομάδας εργασίας που συγκροτήθηκε σε ευρωπαϊκό επίπεδο στο πλαίσιο του Δικτύου ΚΑΠ της Ε.Ε., η γεωργία αποτελεί τον μεγαλύτερο καταναλωτή νερού στην Ευρώπη και τον δεύτερο σημαντικότερο τομέα άντλησης υδάτων, μετά την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Το γεγονός αυτό καθιστά αναγκαία τη λήψη άμεσων μέτρων, ώστε να διασφαλιστούν η επάρκεια και η βιώσιμη χρήση των υδάτινων πόρων στο μέλλον.
Εμπειρίες, πρακτικές και προτάσεις
Η θεματική ομάδα εργάστηκε από τον Σεπτέμβριο έως τον Νοέμβριο του 2025, συγκεντρώνοντας εμπειρίες, πρακτικές και προτάσεις από διαφορετικά κράτη-μέλη της Ε.Ε. Στόχος ήταν να αναδειχθούν λύσεις που μπορούν να εφαρμοστούν μέσω των Στρατηγικών Σχεδίων της ΚΑΠ, δίνοντας έμφαση στη συνεργασία, στη συλλογική δράση και τη μακροπρόθεσμη στρατηγική διαχείρισης των υδάτων.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Γερμανία, όπου εφαρμόζονται παρεμβάσεις για την αποκατάσταση και δημιουργία περιοχών συγκράτησης υδάτων σε λεκάνες απορροής και περιβαλλοντικά ευαίσθητες περιοχές. Μέχρι το 2025, οι σχετικές δράσεις είχαν επεκταθεί σε περισσότερα από ένα εκατομμύριο εκτάρια, με σημαντική χρηματοδότηση από την ΚΑΠ.
Παράλληλα, ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στις παρεμβάσεις που υλοποιούνται σε επίπεδο τοπίου και λεκάνης απορροής. Στην Ουγγαρία, το πρόγραμμα του WWF στον ποταμό Τίζα επιδιώκει να τον επανασυνδέσει με παλιές πλημμυρικές πεδιάδες, ώστε να ενισχυθεί η φυσική συγκράτηση νερού στις περιόδους ξηρασίας. Αντίστοιχα, στη Ρουμανία, τοπικές ομάδες δράσης αξιοποιούν λύσεις βασισμένες στη φύση, ενισχύοντας τη συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών και τη συνεργασία μεταξύ φορέων και αγροτών.
Οι τεχνολογικές λύσεις
Σημαντικές θεωρούνται και οι τεχνολογικές λύσεις που εφαρμόζονται σε περιοχές της Ιταλίας, όπου έργα χρηματοδοτούμενα από την ΚΑΠ αξιοποιούν «έξυπνα» συστήματα άρδευσης, τεχνολογίες πληροφορικής και εργαλεία εξοικονόμησης νερού και θρεπτικών στοιχείων. Την ίδια ώρα, στην Ισπανία, ψηφιακά εργαλεία υποστήριξης αποφάσεων βοηθούν τους βιοκαλλιεργητές να διαχειρίζονται το νερό πιο αποτελεσματικά, αξιοποιώντας δεδομένα σε πραγματικό χρόνο.
Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία και για την Ελλάδα, όπου η λειψυδρία, οι αυξανόμενες ανάγκες άρδευσης και η πίεση στα υδατικά αποθέματα επηρεάζουν ήδη πολλές παραγωγικές περιοχές. Η αξιοποίηση των εργαλείων της ΚΑΠ, σε συνδυασμό με σύγχρονες τεχνολογίες και συλλογικές πρακτικές διαχείρισης, μπορεί να αποτελέσει κρίσιμο παράγοντα για τη βιωσιμότητα της ελληνικής γεωργίας τα επόμενα χρόνια.
Σε αντίθεση με τον κεντρικό σχεδιασμό, στη χώρα μας παραμένει οξύτατο το πρόβλημα της άρδευσης λόγω του παλιού δικτύου αλλά και της λειτουργίας των ΤΟΕΒ, η οποία έχει συσσωρεύσει πολλά προβλήματα λόγω οφειλών.
Μηχανισμός είσπραξης οφειλών
Πλέον, για την αποφυγή παραπέρα προβλημάτων από τη φετινή αρδευτική περίοδο δημιουργείται ένας μηχανισμός για την είσπραξη των οφειλών των αγροτών προς Τοπικούς Οργανισμούς Εγγείων Βελτιώσεων (ΤΟΕΒ) από την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ).
«Οπως έχει ανακοινωθεί, πλέον δημιουργείται ένας μηχανισμός για την είσπραξη των οφειλών των αγροτών προς Τοπικούς Οργανισμούς Εγγείων Βελτιώσεων (ΤΟΕΒ) από την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ). Σύμφωνα με το σχετικό ΦΕΚ, η διάθεση διαδικτυακών υπηρεσιών της ΑΑΔΕ προς τους ΤΟΕΒ γίνεται μέσω του Κέντρου Διαλειτουργικότητας της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης, για τις υπηρεσίες βεβαίωσης εσόδων υπέρ Δημοσίου και τρίτων».
Οι κατάλογοι στην ΑΑΔΕ
Με τη συγκεκριμένη διαδικασία, οι ΤΟΕΒ αποκτούν τη δυνατότητα να αποστέλλουν στην ΑΑΔΕ καταλόγους με τα μέλη τους που έχουν οφειλές για αρδευτικά τέλη και στρεμματικές εισφορές, ώστε αυτές να εισπράττονται μέσω των μηχανισμών του Δημοσίου. Με αυτόν τον τρόπο, αναφέρει η απόφαση, θα γίνεται η κάλυψη των δαπανών λειτουργίας και συντήρησης των εγγειοβελτιωτικών έργων των ΤΟΕΒ.
Πολλοί αγρότες έχουν εκφράσει τον προβληματισμό τους για τη συγκεκριμένη επιλογή, καθώς φοβούνται ότι οι οφειλές θα παρακρατούνται από τις επιδοτήσεις…
