ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ «ΕΛΛΗΝΑΣ ΑΓΡΟΤΗΣ»
Οι προοπτικές είναι ευοίωνες, αλλά χρειάζεται πολύ νερό και γι’ αυτό δεν ευδοκιμεί παρά μόνο δυτικά της Κρήτης.
Αν και νέα καλλιέργεια στη Δυτική Κρήτη, το αβοκάντο έχει έρθει πολύ δυναμικά στο νησί, με τους παραγωγούς να λένε στον «Ελληνα Αγρότη» ότι ύστερα από μια κακή χρονιά πέρυσι, φέτος περιμένουν πολύ καλή παραγωγή. Βέβαια όλα θα εξαρτηθούν από την εξέλιξη του καιρού, καθώς και πέρυσι η χρονιά άρχισε καλά, αλλά στην πορεία οι καύσωνες κατέστρεψαν το αβοκάντο της Κρήτης, που είναι μια καλλιέργεια ευαίσθητη στις υψηλές θερμοκρασίες και στην έλλειψη νερού.
ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ ΠΑΠΑΔΑΚΗ
[email protected]
Φορτωμένα τα δέντρα
Τα δέντρα σε Ρέθυμνο και Χανιά είναι φορτωμένα με καρπό. Ετσι οι προσδοκίες είναι σημαντικές για τους δεκάδες παραγωγούς του αβοκάντο, που τα τελευταία περίπου 25 χρόνια έχει κάνει τους αγρότες πραγματικά να τρίβουν τα χέρια τους, χάρη στο πολύ ικανοποιητικό εισόδημα.
Μιλώντας στον «Ελληνα Αγρότη», ο Βασίλης Λαγουδάκης, που έχει την καλλιέργειά του στο Ρέθυμνο και συγκεκριμένα στο Φράγμα των Ποταμών, λέει χαρακτηριστικά: «Φέτος δείχνει καλή χρονιά. Εχει παραγωγή. Αν δεν έχουμε καύσωνες, όπως πέρυσι, θα πάμε πολύ καλά. Και πέρυσι πήγαινε καλά, αλλά είχε τους καύσωνες. Και ειδικά εδώ που είμαι εγώ, στο Φράγμα των Ποταμών, που είναι ο Δήμος Αμαρίου, είναι οι συνθήκες δύσκολες. Οι θερμοκρασίες που αναπτύσσονται εδώ πιστεύω ότι είναι μοναδικές. Και μάλλον αυτό οφείλεται στο φράγμα, το οποίο έχει αλλάξει το μικροκλίμα της περιοχής. Οταν έχουμε καύσωνα, πραγματικά εδώ οι καλλιέργειες ζορίζονται πάρα πολύ, πολύ περισσότερο από άλλες περιοχές».
Ομάδα παραγωγών στην Αργυρούπολη
Στη συγκεκριμένη περιοχή υπάρχουν αρκετές καλλιέργειες με αβοκάντο. «Οι μεγάλες καλλιέργειες στον νομό Ρεθύμνου βέβαια βρίσκονται στην Αργυρούπολη, όπου οι παραγωγοί ετοιμάζονται να δημιουργήσουν Ομάδα Παραγωγών. Συνολικά οι μεγαλύτερες βρίσκονται στην Αργυρούπολη, στις Καρίνες, στους Ποταμούς. Και βέβαια οι πιο μεγάλες καλλιέργειες στην Κρήτη βρίσκονται στον νομό Χανίων. Απλά στα Χανιά, επειδή δεν υπάρχουν τόσο μεγάλες εκτάσεις, είναι λίγο πιο περιορισμένα τα δέντρα. Αλλά στο Ρέθυμνο, επειδή είναι μεγάλες οι εκτάσεις, έχει κάθε παραγωγός 300 με 400 δέντρα το λιγότερο».
Κάθε στρέμμα, με βάση τις γραμμές φύτευσης, μπορεί να χωρέσει μέχρι 36 με 40 δέντρα αβοκάντο. «Είναι περίπου σαν την ελιά, που τη φυτεύεις γύρω στα 6 επί 6 μέτρα».
Και επειδή αβοκάντο χωρίς πολύ νερό δεν μπορεί να υπάρξει, φέτος οι παραγωγοί έτυχαν και στην πολύ ευτυχή συγκυρία του βροχερού χειμώνα. «Εκανε και τα τελευταία νερά, που βοήθησαν τα δέντρα. Δεν είχαμε και καταστροφές, οπότε περιμένουμε μια καλή χρονιά. Πέρυσι δεν είχαμε παραγωγή, λόγω της ξηρασίας και του καύσωνα».
Στο ερώτημα αν υπάρχουν στοιχεία για την ετήσια παραγωγή στην Κρήτη, ο Βασίλης Λαγουδάκης λέει: «Δεν μπορούμε να δώσουμε κάποια ακριβή νούμερα στον αέρα. Ομως μπορώ να σας δώσω ένα παράδειγμα. Υπάρχει παραγωγός εδώ κοντά σε εμένα, με περίπου 25 χρόνων δέντρα μεγάλα, και μπορεί να έχει μια παραγωγή, μόνο αυτός, που να φτάνει τους περίπου 50 τόνους σε ετήσια βάση». Γενικά πάντως είναι δεκάδες οι παραγωγοί στη Δυτική Κρήτη και βγαίνουν αξιόλογες ποσότητες.
Εύκολη καλλιέργεια σε επίπεδο συγκομιδής
Η συγκομιδή του αβοκάντο είναι πανεύκολη. Οι παραγωγοί λένε πως πρόκειται για την πιο εύκολη καλλιέργεια σε επίπεδο συγκομιδής, καθώς μπορείς να μαζέψεις τον καρπό σου γρήγορα και να πας στο χωράφι με το κοστούμι, όπως χαρακτηριστικά τονίζουν.
Αυτό βέβαια δεν ισχύει για καμία άλλη καλλιέργεια στην Κρήτη, αφού πάντα η συγκομιδή ήταν και παραμένει ένας εφιάλτης για τους παραγωγούς, δεδομένου ότι απαιτούνται εργατικά χέρια, πάρα πολλές εργατοώρες και πολύ μεγάλος κόπος. Και, βέβαια, όπως επισημαίνουν, το αβοκάντο, σε αντίθεση με οτιδήποτε άλλο, αφήνει κέρδη.
2. Οι τιμές παραγωγού και η διάθεση στην αγορά
Οι τιμές που πετυχαίνουν οι Κρητικοί παραγωγοί του αβοκάντο χαρακτηρίζονται από τους ίδιους καλές και κάτι παραπάνω από ικανοποιητικές. Για το βιολογικό αβοκάντο είναι γύρω στα 3 ευρώ το κιλό κατά μέσο όρο, ενώ στο συμβατικό προϊόν η μέση τιμή διαμορφώνεται γύρω στα 2,40 ευρώ το κιλό.
Οι τιμές αυτές θεωρούνται καλές, γιατί αφήνουν πολύ καλό εισόδημα στους παραγωγούς. Οπως εξηγούν οι παραγωγοί, το κιλό είναι πολύ εύκολο να το συμπληρώσουν, αφού ένα κιλό μπορεί να είναι μόλις τρεις καρποί αβοκάντο. Ανάλογα με την ποικιλία, μπορεί να ζυγίζουν περίπου ένα κιλό ακόμα και μόλις δύο καρποί.
Η διακίνηση γίνεται στα συσκευαστήρια, ενώ ορισμένοι έχουν κλείσει συμφωνίες με σούπερ μάρκετ και τα διακινούν απευθείας.
ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΕΝΑΝΤΙ ΤΩΝ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ
Θέλει πολλά ποτίσματα, χωρίς άλλη ιδιαίτερη φροντίδα
«Το καλοκαίρι πρέπει να είσαι μέσα στην καλλιέργεια συνέχεια. Ιούλιο και Αύγουστο, που έχουμε τους καύσωνες, το δέντρο θέλει νερό μέρα παρά μέρα»
Η καλλιέργεια του αβοκάντο δεν είναι απαιτητική σε φυτοπροστασία, είναι όμως πολύ απαιτητική σε νερό. Και φυσικά θέλει μόνο δροσερά κλίματα για να επιβιώσει. Ωστόσο, ο μεγαλύτερος εχθρός της καλλιέργειας αυτής, που πραγματικά τρομάζει τους αγρότες και έχει και κάποιους κυριολεκτικά καταστρέψει, είναι οι μύκητες στο έδαφος, που οφείλονται συνήθως στην κοπριά που χρησιμοποιείται κατά κόρον.
«Η ασθένειά του είναι συνήθως οι μύκητες στις ρίζες. Συνήθως προκαλούνται από κοπριές» λέει ο Βασίλης Λαγουδάκης. «Οταν πιάσει μύκητα ένα δέντρο, μπορεί να ξεράνει όλη τη σειρά. Εχω δει να καταστρέφεται ολόκληρη καλλιέργεια στους Ποταμούς. Ο παραγωγός είχε φυτεύσει δύο με τρεις φορές από 200 και πλέον δέντρα και τελικά απογοητεύτηκε και τα παράτησε, και αναγκάστηκε στη συνέχεια να βάλει ελιές. Το πρόβλημά του ήταν οι μύκητες από τις κοπριές που είχε χρησιμοποιήσει».
Σταδιακό μάζεμα
Πάντως, με εξαίρεση αυτό το μειονέκτημα, η καλλιέργεια αβοκάντο έχει πολλά συγκριτικά πλεονεκτήματα σε σχέση με τις λεγόμενες παραδοσιακές καλλιέργειες της ελιάς και του αμπελιού. Μάλιστα, η συγκομιδή γίνεται σταδιακά επί πολλούς μήνες κάθε χρόνο, οπότε υπάρχει διάρκεια στις πωλήσεις του προϊόντος και κατά συνέπεια και στην εξασφάλιση εισοδήματος για το νοικοκυριό του παραγωγού.
«Εμένα, για παράδειγμα, τα πρώιμά μου ξεκινάνε από τον Νοέμβριο. Κόβω τα μεγάλα και αφήνω τα μικρά. Εγώ στη δική μου καλλιέργεια μέχρι και πριν από 20 μέρες έκοβα ακόμα» τονίζει χαρακτηριστικά ο παραγωγός αβοκάντο Βασίλης Λαγουδάκης.
Στο μεταξύ, είναι ένα δέντρο που από τη στιγμή που θα φυτευτεί αρχίζει από τον τέταρτο χρόνο να παράγει καρπούς. «Μπορεί να σου κάνει καρπούς και τον τρίτο χρόνο, αλλά δεν πρέπει να το ζορίζεις. Στον τρίτο χρόνο πρέπει να του ρίχνεις τους καρπούς για να το βοηθήσεις να δυναμώσει σιγά σιγά. Στον τέταρτο του αφήνεις μερικούς καρπούς κι έτσι το αφήνεις να εγκλιματίζεται».
Δεν ευδοκιμεί στα ορεινά
«Ξέρω παραγωγούς που έχουν βάλει αβοκάντο και στο Ηράκλειο, αλλά ουσιαστικά η καλλιέργεια αυτή ευδοκιμεί αποτελεσματικά στο κλίμα που έχει η Δυτική Κρήτη. Θέλει πολύ μεγάλη ποσότητα νερού. Δεν μπορείς να βάλεις αβοκάντο σε ορεινή περιοχή, γιατί το πειράζει το κρύο και το χιόνι. Καταρχάς τα κλαδιά του είναι πολύ εύθραυστα. Αμα πιάσει χιόνι, θα τα σπάσει, ενώ το πειράζει και ο αέρας. Δηλαδή στα νότια της Κρήτης δεν κάνει το αβοκάντο, γιατί υπάρχουν συνέχεια δυνατοί άνεμοι που καταστρέφουν το δέντρο αυτό» σύμφωνα με τον Βασίλη Λαγουδάκη.
Πάντως, παρά τις τεράστιες προοπτικές, οι νέοι άνθρωποι δεν μένουν για να ασχοληθούν με το αβοκάντο. «Η αλήθεια είναι ότι θέλει πολλή δουλειά αυτή η καλλιέργεια. Τώρα το καλοκαίρι πρέπει να είσαι μέσα στην καλλιέργεια συνέχεια. Σε περιόδους όπως είναι ο Ιούλιος και ο Αύγουστος, όταν έχουμε τους καύσωνες, πρέπει να ποτίζεις μέρα παρά μέρα το δέντρο. Τώρα, αυτή τη στιγμή, ποτίζουμε κάθε τρεις. Οπότε μπορείτε να φανταστείτε τι θα γίνεται τον Ιούλιο και τον Αύγουστο» εξηγεί ο ίδιος.
Από κει και πέρα, τα δέντρα αυτά δεν είναι απαιτητικά σε ψεκάσματα, όπως ισχύει στις άλλες καλλιέργειες. Αρκούν κάποιες επεμβάσεις με χαλκούχα κυρίως σκευάσματα κατά τη διάρκεια της καλλιεργητικής περιόδου για τους μύκητες ή άλλα φάρμακα για την καρπόδεση, αλλά γενικά δεν απαιτείται δουλειά σε αυτόν τον τομέα.
Στη Δυτική Κρήτη παράγεται το 90% της χώρας
Με βάση τα στοιχεία της Οργάνωσης Παραγωγών Εσπεριδοειδών και Αβοκάντο του Αγροτικού Συνεταιρισμού Χανίων, σήμερα εκτιμάται ότι περίπου το 90% των αβοκάντο που παράγονται στην Ελλάδα καλλιεργούνται στη Δυτική Κρήτη. Ο βασικός λόγος γι’ αυτό είναι ο συνδυασμός κλιματολογικών και εδαφολογικών συνθηκών της περιοχής, που είναι ιδανικός για την καλλιέργεια του αβοκάντο.
Μάλιστα, τονίζεται πως το αβοκάντο, ως υποτροπικό φυτό, ταιριάζει ιδανικά με το κλίμα της εύφορης περιοχής των Χανίων. Οι πρώτες καλλιέργειες αβοκάντο στην περιοχή εμφανίστηκαν ήδη από τη δεκαετία του 1960. Ωστόσο η εντατική του καλλιέργεια σε Χανιά και Ρέθυμνο δεν συμπληρώνει πάνω από 25 με 30 χρόνια, σύμφωνα με τον παραγωγό Βασίλη Λαγουδάκη.