H συζήτηση για τα φωτοβολταϊκά στη Θεσσαλία σε αγροτικές γαίες καλά κρατεί, με το θέμα να παρουσιάζει ακόμη περισσότερο ενδιαφέρον από τη στιγμή της κακοκαιρίας «Daniel» και μετά που προκάλεσε τεράστιες ζημιές. Πώς θα αξιοποιηθεί τελικά η διαθέσιμη γη;
- Του ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΤΡΙΜΜΗ – Εφημερίδα «Έλληνας Αγρότης»
Θα σπαρθούν ακόμη περισσότερα… λαμπόγυαλα, όπως έλεγαν παλαιότερα κάποιοι αγροτοσυνδικαλιστές, ή το όποιο σχέδιο αναδιάρθρωσης θα αφορά μόνο χρήση της γης για καλλιέργειες; Οπως σημειώνει στον «Ε.Α.» ο πρόεδρος του Πανελλήνιου Συνδέσμου Αγροτικών Φωτοβολταϊκών Κώστας Σπανούλης, όλα μπορούν να συνδυαστούν με τα αγροφωτοβολταϊκά.
Πριν από το σαρωτικό πέρασμα της κακοκαιρίας «Daniel» οι τέσσερις νομοί της Θεσσαλίας διέθεταν εγκατεστημένη ισχύ φωτοβολταϊκών πάρκων 1.050 MW με 2.500 σταθμούς, σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, αλλά μετά την καταστροφή οι ζημιές ήταν κι εκεί σημαντικές. Οπως τονίζει όμως ο κ. Σπανούλης, οι αγρότες ανέκαθεν διεκδικούσαν να έχουν τη δική τους ποσόστωση στην παραγωγή ενέργειας, αλλά, αντί να έχουν περίπου το 14% της «πράσινης» ενέργειας, κατέχουν φωτοβολταϊκές μονάδες που αγγίζουν το 2,5%-3%.
«Αλλά ήρθαν οι 5-10 μεγάλοι «παίκτες» και έκαναν κατάληψη των δικτύων αυτών και κυρίως κάποιες «κάλπικες» ενεργειακές κοινότητες και πλέον οι αγρότες. Δεν έχουν δίκτυα για να κάνουν φωτοβολταϊκές μονάδες. Οπότε επιβάλλεται να έρθουν στο προσκήνιο τροποποιήσεις, όπως γίνεται και σε άλλες δυτικές χώρες» σημειώνει.
Αν αυξηθεί αυτή η ποσόστωση για τους αγρότες όμως, θα χαθούν παραγωγικές γαίες; Ο πρόεδρος του ΠΣΑΦ επιμένει ότι η γη σε μία έκταση με αγροτικά φωτοβολταϊκά μπορεί να καλλιεργηθεί, ως περιφραζόμενη. «Το δίκτυο του ΔΕΔΔΗΕ δεν φύτρωσε στην ύπαιθρο. Εγινε μέσω του αγροτικού εξηλεκτρισμού, με τους αγρότες να πληρώνουν το 1/3 του κόστους ή ακόμη με την ίδια συμμετοχή των αγροτών. Αν δεν υπήρχαν τα αγροτικά χωριά, δεν θα υπήρχε ούτε μεσαία τάση, άρα επί της ουσίας δεν θα υπήρχαν υποδομές» αναφέρει χαρακτηριστικά και συμπληρώνει: «Ως σύνδεσμος από το 2018, συνεργαζόμενοι με φορείς και εταιρίες έχουμε υπογράψει μνημόνιο και προωθούμε τα λεγόμενα αγροφωτοβολταϊκά. Στα επόμενα χρόνια θα τα δούμε αυτά στην πράξη με πάνω από 2,1 μέτρα ύψος και με διττό ρόλο. Αφενός μεν υπάρχει παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας για τον αγρότη, αφετέρου η γη από κάτω καλλιεργείται».
Σύμφωνα με τον ίδιο, έτσι ο αγρότης για την έκταση αυτή θα έχει ακόμη και… στέγη στο χωράφι του! «Το φωτοβολταϊκό θα λειτουργεί και η έκταση που θα καλλιεργείται από κάτω θα λαμβάνει τις ηλιακές ακτίνες που θα επιτρέπει το πάνελ να περνούν, και θα έχουμε μια ποιότητα παραγωγής και ποσότητα διασφαλισμένη! Ο αγρότης θα μπορεί να προβαίνει σε συμβολαιακή γεωργία, μια και δεν θα έχει πρόβλημα με καιρικά φαινόμενα, όπως χαλάζι ή βροχή, και ο ΕΛΓΑ δεν θα χρειάζεται να αποζημιώνει και θα έχει έσοδα για να μπορεί να καλύψει άλλους αγρότες» υποστηρίζει ο κ. Σπανούλης.
Οπως αναφέρει ο πρόεδρος του ΠΣΑΦ, η Θεσσαλία περίπου σε έκταση καλύπτεται κατά 1% σε φωτοβολταϊκά, η οποία δεν ξεπερνά τα 20.000 στρέμματα. «Οι μεγάλοι «παίκτες» έκαναν κατάληψη των εκτάσεων με ελαφρά τη καρδία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης» σημειώνει παράλληλα.
Περί χωροθέτησης
Πρόσφατα ο περιφερειάρχης Θεσσαλίας, Δημήτρης Κουρέτας, επισήμανε ότι αν δεν λυθεί το θέμα της χωροθέτησης, δεν θα δώσει έγκριση για νέα φωτοβολταϊκά. Ο κ. Σπανούλης, πάντως, επισημαίνει ότι τα φωτοβολταϊκά των αγροτών είναι δηλωμένα και στις δηλώσεις καλλιέργειας, αλλά ελέγχονται και από την ευρωπαϊκή επιτροπή ενέργειας, άρα ξέρουμε πού βρίσκονται.
Επίσης σημειώνει ότι τα φωτοβολταϊκά των 50 kw θα κατασκευαστούν στις αγροτικές παροχές που θα δίνουν το σχετικό στίγμα.
Τι ζητά ο ΠΣΑΦ
Ο Σύνδεσμος ζητά να βγει μια διευκρινιστική εγκύκλιος από το υπουργείο για τα μικρά φωτοβολταϊκά έως 50 kw, για να μη χρειάζονται έγκριση περιβαλλοντικών όρων και να παίρνουν απαλλαγή από τις αρχαιολογικές υπηρεσίες μεταξύ άλλων. Ετσι θεωρεί ότι δεν θα υπάρχει φόρτος εργασίας και θα προχωρήσουν τα έργα αυτά, ώστε να μειωθεί και το κόστος παραγωγής για τους αγρότες ακόμη και κατά 30%, που αντιστοιχεί στη μείωση του κόστους ρεύματος.
Υποβαθμίζεται η παραγωγή από τα ηλιακά πάνελ;
Στο παρελθόν αρκετοί ειδικοί ήταν ιδιαίτερα σκεπτικοί για το κατά πόσο οι γαίες, που έχουν χρησιμοποιηθεί για την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών πάρκων, μπορούν να καλλιεργηθούν ξανά, θεωρώντας ότι έχουν επιβαρυνθεί από τα υλικά και βαρέα μέταλλα των πάνελ και των υπόλοιπων υποδομών. Ωστόσο ο πρόεδρος του ΠΣΑΦ αναφέρει ότι βάσει των νέων δεδομένων όλα είναι πλέον διαφορετικά.
«Υπάρχουν τεκμηριωμένες μελέτες που δείχνουν ότι με τη νέα τεχνολογία στα φωτοβολταϊκά, και όχι με αυτή των παλαιών συμβατικών, και με μια νέα γενιά πάνελ που θα επιτρέπουν να περάσουν οι ηλιακές ακτίνες για τις καλλιέργειες, είναι τόσο ωφέλιμη η όλη διαδικασία που η γη αναβαθμίζεται και μπορούμε να έχουμε δεκαπλάσια ποσότητα και ποιότητα παραγωγής. Αυτό ισχύει για τα αγροφωτοβολταϊκά, ύψους 2,1 μ.» υποστηρίζει ο κ. Σπανούλης.
Από εκεί και πέρα, καταθέτει και τις ευρωπαϊκές εξελίξεις όσον αφορά τα αγροφωτοβολταϊκά, λέγοντας: «Να τονίσω επίσης ότι στην Ιταλία η κυβέρνηση Μελόνι αναφέρει πλέον νομοθετικά ότι απαγορεύονται πλέον τα φωτοβολταϊκά στη χώρα, πέρα από τα αγροτικά. Εξάλλου, και η Κύπρος έχει εξαγγείλει με Προεδρικό Διάταγμα την εφαρμογή των αγροφωτοβολταϊκών. Πεδίο δόξης λαμπρό λοιπόν και για την Ελλάδα, που είναι υποχρεωμένη βάσει της Κομισιόν να το εφαρμόσει αυτό το πλαίσιο».
