Ενώ η δύσκολη, όπως παραδέχονται όλοι, αρδευτική περίοδος στον κάμπο της Θεσσαλίας οδεύει(;) προς το τέλος της, ο πόλεμος για το νερό της λίμνης Πλαστήρα συνεχίζεται για μία ακόμη χρονιά και είναι πιο έντονος, αφού ο Δήμος Πλαστήρα ζητά να αλλάξουν τα δεδομένα για να μη στερέψει η λίμνη, ενώ η Περιφέρεια Θεσσαλίας και η Αποκεντρωμένη Διοίκηση επισημαίνουν ότι τα νερά ανήκουν σε όλη τη Θεσσαλία και πως τα δημαρχιακά… καουμποϊλίκια τελειώνουν και ισχύει ο νόμος!
- Του ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΤΡΙΜΜΗ – Εφημερίδα «Έλληνας Αγρότης»
Είχε προηγηθεί το ψήφισμα του Δήμου Πλαστήρα που έκανε λόγο για διάσωση της λίμνης από την υπεράντληση υδάτινων αποθεμάτων για αρδευτική χρήση, με τον δήμαρχο Παναγιώτη Νάνο να εκφράζει ανησυχία και απογοήτευση για παροχέτευση υπέρμετρα μεγάλων ποσοτήτων για την άρδευση του θεσσαλικού κάμπου, επισημαίνοντας ότι η όλη κατάσταση σύντομα θα επιφέρει περιβαλλοντικά προβλήματα, τα οποία θέτουν σε κίνδυνο την ύπαρξη της λίμνης.
Μάλιστα, όπως αναφέρει στον «Ε.Α.», «η λίμνη τις τελευταίες δεκαετίες έχει αλλάξει χαρακτήρα. Αντί για ενεργειακό έργο έχει γίνει λιμνοδεξαμενή αρδευτικού σκοπού, με αποτέλεσμα, από τα 115.000 στρέμματα που άρδευε με βάση το σχέδιο, να αρδεύει 600.000-700.000 στρέμματα του θεσσαλικού κάμπου. Αν ο χειμώνας είναι ήπιος και δεν έχουμε αναπλήρωση των υδάτινων αποθεμάτων, θα αποκτήσει την εικόνα της λίμνης Σμοκόβου, που είναι κυριολεκτικά άδεια. Φέτος είχαμε τα νερά από τον Daniel και γι’ αυτό είχαμε απόθεμα. Η λίμνη τίθεται σε κίνδυνο και δεν θα είναι αυτή που όλοι γνωρίζουμε. Αυτό θα έχει επίπτωση και στο τουριστικό προϊόν της περιοχής και στην οικονομική και κοινωνική ζωή και στην ίδια την ύπαρξή μας. Η λίμνη είναι το σημείο αναφοράς για την Καρδίτσα, την οικονομία της, τον δήμο και τα χωριά μας. Αν εμείς αφήσουμε να στραγγίξει η λίμνη, ουσιαστικά ακυρώνεται κάθε δραστηριότητα».
Σύμφωνα με τον κ. Νάνο, δεν πέρασε μία μέρα που η λίμνη να μη δώσει νερό σε όλες τις περιοχές, από 1,6 εκατ. κυβικά μέτρα μέχρι και 2 εκατ. ημερησίως. Παράλληλα επισημαίνει ότι είναι αναγκαίο να ξεκινήσουν οι διαδικασίες για την αποτύπωση της λεκάνης απορροής, γιατί η λίμνη έχει μπαζωθεί από τις κακοκαιρίες του Ιανού και του Daniel. «Εχει 65 χρόνια λειτουργίας και επιβάρυνσης η λίμνη, συν τα δύο κύματα κακοκαιρίας. Αρα, οι διαθέσιμες ποσότητες νερού είναι λιγότερες απ’ ό,τι υπολογίζονται στα χαρτιά. Η λίμνη Πλαστήρα δεν είναι Αιγαίο Πέλαγος με απεριόριστες δυνατότητες, αλλά μια λιμνοδεξαμενή με πεπερασμένες δυνατότητες. Επίσης, το σύστημα άρδευσης είναι απαρχαιωμένο και το 60% του νερού προς άρδευση χάνεται».
Η σκληρή απάντηση
«Αν υπάρχει κάποια απόκλιση, θα τηρηθούν οι διαδικασίες και θα υπάρχουν δεσμεύσεις. Δεν μπορεί αυτά που είδα πριν από κάποιες μέρες -κάποιοι έξυπνοι να πηγαίνουν να κλείνουν τα ποτάμια επειδή είναι μάγκες-, αυτά τελειώσανε. Αυτά τα καουμποϊλίκια που έκαναν ορισμένοι δήμαρχοι να τα ξεχάσουν» επεσήμανε από την πλευρά του ο περιφερειάρχης Θεσσαλίας Δημήτρης Κουρέτας.
«Από δω και πέρα υπάρχει νομιμότητα. Το νερό ανήκει σε όλη τη Θεσσαλία και δεν έχουν κανένα δικαίωμα να το κλείνουν, επειδή νομίζουν ότι με αυτόν τον τρόπο θα πάρουν περισσότερες ψήφους. Αυτά τελειώσανε» σημείωσε ο κ. Κουρέτας, ενώ τόνισε ότι γίνεται ψηφιακή παρακολούθηση της στάθμης του νερού από τη λίμνη Πλαστήρα ως τον κάμπο με σταθμήμετρα που έχει τοποθετήσει η Περιφέρεια σε κρίσιμα σημεία, προκειμένου να εξασφαλιστεί η ομαλή παροχέτευση του νερού σε κάθε σημείο.
Τα απαραίτητα έργα
Την ίδια στιγμή, οι απόψεις συγκλίνουν σε ένα σημείο: στην ανάγκη έργων… «Βεβαίως το κράτος πρέπει να προχωρήσει άμεσα σε κατασκευή φραγμάτων και έργων ορεινής υδρονομίας, έτσι ώστε τον χειμώνα να συγκρατούνται τα νερά στις περιοχές, να μην πλημμυρίζει ο κάμπος, και το καλοκαίρι να υπάρχει νερό για άρδευση. Επίσης, πρέπει να προχωρήσουν το φράγμα Μουζακίου και η μερική μεταφορά νερού από τον άνω ρου του Αχελώου για εθνικούς λόγους, με τα έργα να είναι κατασκευασμένα» ανέφερε ο κ. Νάνος.
Παράλληλα, για ορεινά μικροφράγματα -285 τον αριθμό- κάνουν λόγο και πηγές από την Περιφέρεια Θεσσαλίας. Με αυτά, όπως τονίζουν, μπορούν να δοθούν πολλές λύσεις στο μέλλον.
Κραυγή αγωνίας από τον αγροτικό κόσμο – «Ούτε για ύδρευση δεν θα έχει νερό η Θεσσαλία»
Από τις αρχές του περασμένου Ιουνίου, ο Αβραάμ Παπαδόπουλος χρειάστηκε να ποτίζει σε τακτική βάση τις καλλιέργειές του στον Πλατύκαμπο Λάρισας, βλέποντάς τις λόγω των υψηλών θερμοκρασιών να κινδυνεύουν. Δεν ήταν ο μόνος άλλωστε που χρειάστηκε να μπει από νωρίς στα… βάσανα της άρδευσης, με τον ίδιο να τονίζει ότι φέτος ότι τα χωράφια χρειάστηκαν τουλάχιστον 30% περισσότερο νερό σε σχέση με πέρυσι.
Την ώρα που πολλές περιοχές στην Ελλάδα έχουν κηρυχθεί σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης λόγω λειψυδρίας, η Θεσσαλία αγκομαχά να ολοκληρώσει την αρδευτική περίοδο, έστω και με… διαλείμματα. «Εχουμε βγάλει και πρόγραμμα για κάποια χωριά που μένουν χωρίς νερό για τις καλλιέργειες για τέσσερις μέρες. Ο υπόγειος υδροφόρος ορίζοντας έχει πέσει από τα τέλη Ιουλίου πολύ. Οι αρδευτικές πομόνες βγάζουν νερό και… αέρα μαζί! Επεσε στον Daniel τόσο νερό, αλλά δεν το κράτησε το έδαφος. Εχουμε και πρόβλημα πλέον με το υφάλμυρο νερό» αναφέρει στον «Ε.Α.» ο πρόεδρος του ΤΟΕΒ Πηνειού, Δημήτρης Τσιουρής, σημειώνοντας ότι οι αγρότες είναι σε δύσκολη θέση, προσπαθώντας να έχουν επαρκή άρδευση, και ενώ απομένουν περίπου 2 εβδομάδες για την ολοκλήρωση της περιόδου και με τη λίμνη Πλαστήρα να παίζει τον βασικό ρόλο, με το απόθεμά της όμως να βρίσκεται πλέον κοντά στο οικολογικό όριο.
«Ποτίζουμε, αλλά δύσκολα. Η λίμνη είναι στα 786 μέτρα, και 784 είναι το οικολογικό όριο» συμπληρώνει ο κ. Τσιουρής, θεωρώντας θετικό ότι έχουν ολοκληρωθεί ή ολοκληρώνονται κάποιες καλλιέργειες, όπως της ντομάτας και του καλαμποκιού, ενώ άλλες παρουσιάζουν πρόωρη ωρίμανση, όπως τα αμύγδαλα, οπότε δεν θα χρειαστούν περισσότερο νερό.
Ο πρόεδρος του ΤΟΕΒ Πηνειού λέει, πάντως, κατηγορηματικά ότι, έστω και δύσκολα, η Θεσσαλία θα βγάλει τη χρονιά: «Η κλιματική κρίση ήρθε και το φωνάζει δυνατά, αλλά οι κυβερνώντες δεν ακούνε εδώ και χρόνια. Τι θα γίνει τις επόμενες χρονιές; Φοβάμαι ότι θα έχουμε πρόβλημα με την ύδρευση – και όχι μόνο με την άρδευση. Επρεπε να έχουν τελειώσει όλα τα έργα, όπως ο Αχελώος. Πρέπει οι εμπλεκόμενοι να βρουν λύση, γιατί κάθε χρονιά από την πλημμύρα θα πηγαίνουμε στην ξηρασία. Στα πλημμυρόπληκτα χωριά της Κάρλας, ένα χωριό έχει πλημμυρισμένα χωράφια ακόμη, και δίπλα δεν υπάρχει νερό για άρδευση»!
Αρνητικές προβλέψεις
Τα δεδομένα δείχνουν ότι, μαθηματικά, οδεύουμε σε μια πιο δύσκολη κατάσταση, με τους εκπροσώπους των ΤΟΕΒ και των αγροτών να επισημαίνουν την ανάγκη το δίκτυο άρδευσης να εκσυγχρονιστεί, για να περιορίζονται οι απώλειες νερού, να αξιοποιείται στο σύνολό του και να υπάρχει σταθερά και επαρκώς απόθεμα. Για παράδειγμα, η υπηρεσία Copernicus της Ευρωπαϊκής Ενωσης ουσιαστικά περιγράφει μια ιδιαίτερα αρνητική κατάσταση που επικράτησε τον Ιούλιο γενικά στη Μεσόγειο.
«Θερμοκρασίες που ξεπερνούν τον μέσο όρο για την εποχή επί πολλές ημέρες έχουν επηρεάσει την υγρασία του εδάφους και την ανάπτυξη των φυτών. Μεγάλες περιοχές στη λεκάνη της Μεσογείου, ιδιαίτερα στην κεντρική και τη νότια Ιταλία, στη βορειοδυτική Ισπανία, στην Ελλάδα και την κεντροδυτική Τουρκία βρίσκονται αυτή τη στιγμή σε συνθήκες συναγερμού ξηρασίας και έχουν ήδη επιπτώσεις στην ανάπτυξη της βλάστησης» σημειώνεται στη σχετική έκθεση.
«Η λίμνη μπορεί να γεμίσει σε 48 ώρες»
Παλεύοντας για την επιτυχή ολοκλήρωση της περιόδου άρδευσης, ο πρόεδρος του ΤΟΕΒ Πηνειού, Δ. Τσιουρής, στρέφει τα πυρά του και προς τη Δημοτική Αρχή Πλαστήρα, που έχει διαμαρτυρηθεί για την υπεράντληση υδάτων από τη λίμνη της περιοχής, και ζητά να περιοριστεί.
«Ο Δήμος Πλαστήρα τεχνητά διαμαρτύρεται, για πολιτικούς λόγους. Η λίμνη έχει άλλα 90 εκατομμύρια κυβικά μέτρα. Πέρυσι βγάλαμε όλη την αρδευτική περίοδο με τέτοια ποσότητα. Θέλουν να έχουν το νερό απλά για να το βλέπουν; Δεν θέλουμε να πάθει κανείς ζημιά, ούτε ο τουρισμός, όπως θεωρεί ο εκεί δήμος ότι θα συμβεί. Αλλά, σε κάθε περίπτωση, δεν είμαστε στις αρχές Ιουλίου. Εχουμε δύο εβδομάδες ακόμη. Δεν μπορούμε τώρα να πούμε ότι δεν θα γίνουν τα πάντα, ώστε να ποτίσουν όλοι οι Θεσσαλοί παραγωγοί» αναφέρει.
«Η φύση μάς έχει αποδείξει και στον Ιανό και στον Daniel ότι μπορεί να γεμίσει η λίμνη μέσα σε 48 ώρες» επισημαίνει ο κ. Τσιουρής, καθώς και ότι η λίμνη δεν θα αντιμετωπίσει πρόβλημα στο τέλος.
