Ανησυχία υπάρχει σε συνταξιούχους οι οποίοι συνεχίζουν να ασχολούνται με αγροτικές δραστηριότητες, καθώς με την εγκύκλιο 28/2024 του e-ΕΦΚΑ υποχρεούνται να υποβάλλουν δήλωση απασχόληση συνταξιούχων.
Από το 2024 ισχύει ότι οι υποψήφιοι απασχολούμενοι συνταξιούχοι υποχρεούνται να δηλώσουν την έναρξη αυτής στον e-ΕΦΚΑ καθώς και τυχόν συνδρομή ιδιότητας που αποκλείει την καταβολή πόρου ή την καταβολή ασφαλιστικής εισφοράς και πόρου υπέρ e-ΕΦΚΑ. Σημειώνεται ότι αν το ετήσιο εισόδημα δεν υπερβαίνει τα 10.000 ευρώ ο συνταξιούχος δεν υπόκειται σε κρατήσεις.
Η δυσκολία που υπάρχει σε πολλούς συνταξιούχους που θέλουν να συνεχίσουν να είναι ενεργοί πρέπει να το δηλώσουν, καθώς δεν υπάρχει κάποια αυτόματη εφαρμογή, ενώ το πρόστιμο είναι ίσο με τις συντάξεις ενός χρόνου. Δηλαδή, εάν κάποιος παίρνει 500€ σύνταξη θα κληθεί να πληρώσει 6.000€ πρόστιμο εάν υποβάλει δήλωση εκπρόθεσμα.
Για την υποβολή της δήλωσης απασχόλησης λειτουργεί, από 26/2/2024, στον ιστότοπο του e- ΕΦΚΑ (www.efka.gov.gr/Ηλεκτρονικές Υπηρεσίες/Συνταξιούχοι) η ειδική ηλεκτρονική πλατφόρμα «Δήλωση Απασχόλησης Συνταξιούχων». Η είσοδος στην ηλεκτρονική πλατφόρμα πραγματοποιείται κατόπιν αυθεντικοποίησης με τη χρήση των κωδικών – διαπιστευτηρίων της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων Δημόσιας Διοίκησης του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης (taxisnet).
Στην ηλεκτρονική υπηρεσία δηλώνονται υπεύθυνα:
1. Στοιχεία έναρξης απασχόλησης – Χαρακτηριστικά απασχόλησης/συνταξιοδότησης – Η συνδρομή των προϋποθέσεων για εξαίρεση από την υποχρέωση καταβολής πόρου υπέρ e-ΕΦΚΑ ή εξαίρεσης καταβολής ασφαλιστικών εισφορών και πόρου υπέρ e-ΕΦΚΑ.
2. Στοιχεία διακοπής απασχόλησης – Παύση ισχύος των προϋποθέσεων εξαίρεσης από την καταβολή εισφορών ή/και πόρου.
Για το θέμα έκανε ερώτηση ο Βουλευτής Μεσσηνίας της ΝΔ, Περικλής Μαντάς, ο οποίος τόνισε ότι είναι υπέρ της διαφάνειας, χωρίς ωστόσο να υπάρχει εξόντωση της ενεργού γήρανσης μέσω προστίμων.
Αναλυτικά:
«Προς: Υπουργό Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, κ. Νίκη Κεραμέως
Θέμα: «Υπερβολικό πρόστιμο σε συνταξιούχους με μικρή αγροτική εκμετάλλευση για μη δήλωση απασχόλησης»
Αξιότιμη κυρία υπουργέ,
Σημαντική αναστάτωση και εύλογη αγωνία εκφράζεται από χιλιάδες συνταξιούχους, ιδίως της περιφέρειας, αναφορικά με την υποχρέωση δήλωσης απασχόλησης στον e-ΕΦΚΑ, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 114 του ν. 5078/2023 και τα προβλεπόμενα στην εγκύκλιο 28/26.07.2024 του φορέα. Το ζήτημα γίνεται εντονότερο ειδικά στις περιπτώσεις συνταξιούχων που ταυτόχρονα διατηρούν μικρή αγροτική εκμετάλλευση, κάτι αρκετά σύνηθες για κατοίκους περιοχών μακριά από τα μεγάλα αστικά κέντρα της χώρας.
Είναι απολύτως θεμιτό και αυτονόητο ότι η καταπολέμηση της αδήλωτης εργασίας πρέπει να αποτελεί κεντρική προτεραιότητα της Πολιτείας και ότι κάθε συνταξιούχος που εργάζεται οφείλει να το δηλώνει, καταβάλλοντας τις προβλεπόμενες ασφαλιστικές εισφορές. Ωστόσο, η πρόβλεψη της παρ. δ της ως άνω εγκυκλίου, σύμφωνα με την οποία η παράλειψη ή η εκπρόθεσμη υποβολή δήλωσης απασχόλησης επισύρει πρόστιμο ίσο με δώδεκα (12) μηνιαίες κύριες και επικουρικές συντάξεις, δημιουργεί σοβαρά ζητήματα συμβατότητας με την αρχή της αναλογικότητας και τις ίσης μεταχείρισης.
Το πρόβλημα ανακύπτει κυρίως σε περιπτώσεις συνταξιούχων που διατηρούν μικρή αγροτική εκμετάλλευση με ετήσιο εισόδημα πολύ κάτω των 10.000 ευρώ, οι οποίοι, σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο, πολύ ορθά απαλλάσσονται πλήρως από την καταβολή ασφαλιστικών εισφορών λόγω χαμηλού εισοδήματος. Πρόκειται συχνά για χαμηλοσυνταξιούχους, που κατά κύριο λόγο ασφαλίζονταν στον πρώην ΟΓΑ, οι οποίοι συνεχίζουν να διατηρούν πολύ μικρές οικογενειακές εκμεταλλεύσεις – ακόμη και λίγες δεκάδες ελαιόδεντρα – με ελάχιστη ή και μηδενική παραγωγή ορισμένες χρονιές, προκειμένου να καλύψουν βασικές οικογενειακές τους ανάγκες. Στις περιπτώσεις αυτές:
- Δεν υφίσταται υποχρέωση καταβολής ασφαλιστικών εισφορών λόγω χαμηλού εισοδήματος.
- Δεν προκαλείται ζημία στα ασφαλιστικά ταμεία από «αδήλωτη εργασία», εφόσον ουσιαστικά δεν προκύπτει καμία εισφοροδοτική υποχρέωση.
- Τα σχετικά εισοδήματα φορολογούνται κανονικά, αφού αποτυπώνονται ούτως ή άλλως στις φορολογικές τους δηλώσεις.
Παρά ταύτα και σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο, η μη υποβολή ή η εκπρόθεσμη υποβολή της σχετικής δήλωσης στην ηλεκτρονική πλατφόρμα του e-ΕΦΚΑ δύναται να οδηγήσει σε επιβολή προστίμου ύψους δώδεκα (12) μηνιαίων συντάξεων, δηλαδή σε ποινή εξαιρετικά δυσανάλογη σε σχέση με τη βαρύτητα της παράλειψης. Αν ληφθεί δε υπόψη ότι ουσιαστικά πρόκειται για περιπτώσεις μεγάλων σε ηλικία συμπολιτών μας, με περιορισμένη ψηφιακή εξοικείωση και πραγματικό εισόδημα από αγροτική δραστηριότητα μηδενικό ή οριακό, γίνεται φανερό ότι η συγκεκριμένη ρύθμιση πλήττει κυρίως τους πλέον ευάλωτους συνταξιούχους της υπαίθρου, χωρίς ταυτόχρονα να εξυπηρετείται η διασφάλιση της διαφάνειας και της νομιμότητας με ουσιαστικό τρόπο.
Κατόπιν των ανωτέρω, ερωτάσθε:
- Προτίθεται το υπουργείο σας να επανεξετάσει το ύψος του προστίμου των δώδεκα (12) μηνιαίων συντάξεων σε περιπτώσεις μη δήλωσης ή εκπρόθεσμης δήλωσης απασχόλησης συνταξιούχων με αγροτικό εισόδημα κάτω των 10.000 ευρώ, όπου δεν προκύπτει υποχρέωση καταβολής ασφαλιστικών εισφορών;
- Εξετάζεται η δυνατότητα πρόβλεψης προειδοποιητικού μηχανισμού συμμόρφωσης για τις περιπτώσεις αυτές;
- Προτίθεται το υπουργείο να εξετάσει τη διαλειτουργικότητα των πληροφοριακών συστημάτων με την ΑΑΔΕ, ώστε για εισοδήματα που ήδη δηλώνονται φορολογικά να μην επιβάλλονται εξοντωτικές κυρώσεις για καθαρά πληροφοριακού χαρακτήρα παραλείψεις;
Ο ερωτών βουλευτής
Περικλής Π. Μαντάς
Βουλευτής Μεσσηνίας».
