ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ «ΕΛΛΗΝΑΣ ΑΓΡΟΤΗΣ»
Στο τέλος της φαίνεται ότι φτάνει η αναμονή για αρκετούς μεμονωμένους αγρότες, συλλογικά σχήματα παραγωγών αλλά και ιδιωτικές επιχειρήσεις της περιφέρειας που έχουν “κυκλώσει” τον αναπτυξιακό για την ενίσχυση του επενδυτικού τους σχεδίου στον πρωτογενή τομέα.
Οι τελευταίες πληροφορίες του “Έλληνα Αγρότη” θέλουν το καθεστώς “Αγροδιατροφή- Πρωτογενής παραγωγή και μεταποίηση γεωργικών προϊόντων”, ένα από τα πλέον αναμενόμενα για το 2026, να… βγαίνει στον αέρα μέχρι τον Απρίλιο, με πιθανότερη ημερομηνία δημοσίευσης της προκήρυξης λίγο μετά το Πάσχα. Πρόκειται για ένα καθεστώς που έχει συγκεντρώσει έντονο ενδιαφέρον από την αγορά λόγω του μεγάλου εύρους τόσο των δικαιούχων όσο και των δράσεων που μπορούν να ενισχυθούν οι οποίες εκτείνονται σε όλο το φάσμα της αγροδιατροφικής αλυσίδας.
Toυ Γιάννη Τσατσάκη
Johny_ts@hotmail.com
Στα 150 εκατ. ευρώ ο “κουμπαράς”
Βεβαίως, σε ό,τι αφορά τους διαθέσιμους πόρους, τα… κουκιά είναι μετρημένα και μάλλον λίγα σε σχέση με τα αιτήματα που αναμένεται να υποβληθούν. Λίγο πριν την εκπνοή του 2025, δημοσιεύθηκε σε ΦΕΚ η ΚΥΑ τον καθορισμό και την κατανομή του προϋπολογισμού του καθεστώτος που, όπως είχε προαναγγελθεί, ανέρχεται σε 150 εκατ. ευρώ και μοιράζεται εξ ημισείας μεταξύ της φοροαπαλλαγής και των υπόλοιπων μορφών ενίσχυσης. Ειδικότερα, όπως προβλέπει η απόφαση:
– Το ποσό της φορολογικής απαλλαγής καθορίζεται στα 75 εκατ. ευρώ
– Το ποσό της επιχορήγησης, της επιδότησης χρηματοδοτικής μίσθωσης και της επιδότησης του κόστους της δημιουργούμενης απασχόλησης καθορίζεται επίσης στα 75 εκατ. ευρώ.
Πρωτιά για την Κεντρική Μακεδονία στον α’ κύκλο
Αξίζει να σημειωθεί εδώ ότι στον α’ κύκλο του καθεστώτος το συνολικό ποσό που είχε δεσμευθεί ανερχόταν και πάλι σε 150 εκατ. ευρώ εκ των οποίων, σύμφωνα με απόφαση που υπέγραψε το καλοκαίρι του 2025 ο υπουργός Ανάπτυξης, Τάκης Θεοδωρικάκος, αξιοποιήθηκαν 148 εκατ. ευρώ για την ενίσχυση 177 επενδυτικών σχεδίων.
Ο συνολικός προϋπολογισμός των εν λόγω επενδύσεων έφτασε τα 288 εκατ. ευρώ και από τα 148 εκατ. ευρώ των ενισχύσεων:
– Τα 43,5 εκατ. ευρώ ήταν φορολογική απαλλαγή
– Τα 104,5 εκατ. ευρώ επιχορήγηση, επιχορήγηση Leasing κι επιδότηση θέσεων εργασίας.
Εξάλλου, από τα 177 συνολικά επενδυτικά σχέδιο, ο μεγαλύτερος αριθμός, δηλαδή τα 39 εγκρίθηκαν στην Περιφέρεια Θεσσαλίας ενώ το μεγαλύτερο ύψος των επενδύσεων αναπτύχθηκε στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας που απορρόφησε το 30% των συνολικών ενισχύσεων.
Ταβάνι τα 200.000 ευρώ για ατομικές επιχειρήσεις
Σύμφωνα με τις μέχρι στιγμής πληροφορίες, αν και υπήρξε φημολογία πχ για αύξηση του ανώτατου ορίου της ενίσχυσης που μπορεί να κατευθυνθεί σε τρακτέρ, παρελκόμενα μηχανημάτων κ.α. (σ.σ. με βάση τα ισχύοντα, δεν μπορεί να υπερβαίνει το 30% του συνολικού κόστους), δεν έχει ληφθεί κάποια σχετική απόφαση.
Έτσι, το πιθανότερο είναι η νέα πρόσκληση να μην έχει ουσιώδεις διαφοροποιήσεις σε σχέση με την προηγούμενη, κάτι που σημαίνει ότι δικαιούχοι θα είναι:
-Ατομικές επιχειρήσεις με ανώτατο επιλέξιμο κόστος επενδυτικού σχεδίου ποσού 200.000 ευρώ
-Εμπορικές εταιρείες
-Συνεταιρισμοί
-Αγροτικοί Συνεταιρισμοί (Α.Σ.), Ομάδες Παραγωγών (Ο.Π.), Αγροτικές Εταιρικές Συμπράξεις (Α.Ε.Σ.),Κοινωνικές Συνεταιριστικές Επιχειρήσεις (Κοιν.Σ.Επ.),
-Εμπορικές εταιρείες
-Κοινοπραξίες που ασκούν εμπορική δραστηριότητα,
– Δημόσιες και δημοτικές επιχειρήσεις και θυγατρικές τους, εφόσον:
α)δεν τους έχει ανατεθεί η εξυπηρέτησης δημόσιου σκοπού,
β)δεν έχει ανατεθεί από το κράτος αποκλειστικά σε αυτούς η προσφορά υπηρεσιών,
γ)δεν επιχορηγείται η λειτουργία τους με δημόσιους πόρους για το διάστημα τήρησης των προβλεπόμενων μακροχρόνιων υποχρεώσεων
Οι προϋποθέσεις των επενδυτικών σχεδίων
Τα επενδυτικά σχέδια που υποβάλλονται προς έγκριση θα πρέπει να έχουν ολοκληρωμένο χαρακτήρα αρχικής επένδυσης και να υλοποιούνται σε μια περιφερειακή ενότητα. Πιο συγκεκριμένα, πρέπει να πληρούν μια από τις ακόλουθες προϋποθέσεις:
-Δημιουργία νέας μονάδας
-Επέκταση δυναμικότητας υφιστάμενης μονάδας
-Διαφοροποίηση της παραγωγής μιας μονάδας σε προϊόντα ή υπηρεσίες που δεν έχουν παραχθεί ποτέ σε αυτήν
-Θεμελιώδης αλλαγή του συνόλου της παραγωγικής διαδικασίας υφιστάμενης μονάδας
Οι επιδοτούμενες αγροτικές δραστηριότητες
Στον τομέα φυτικής παραγωγής μπορούν να υπαχθούν εκμεταλλεύσεις όλων των τύπων και παραγωγικών συστημάτων φυτικής παραγωγής, όπως συμβατική ή βιολογική, υπαίθρια ή υπό κάλυψη (πχ θερμοκήπια). Επίσης, επενδυτικά σχέδια διαλογής και τυποποίησης προϊόντων τα οποία προέρχονται αποκλειστικά από την καλλιέργεια και παραγωγή των ιδίων επιχειρήσεων που υποβάλλουν τις επενδυτικές προτάσεις.
Στον τομέα ζωικής παραγωγής, μπορούν να υπαχθούν (για ίδρυση νέων, επέκταση ή εκσυγχρονισμό υφιστάμενων εγκαταστάσεων) οι εκτροφές όλων των τύπων, από βοοτροφικές, αιγοπροβατοτροφικές και χοιροτροφικές μονάδες μέχρι μονάδες εκτροφής σαλιγκαριών, μελισσοκομίας, σηροτροφικές, κονίκλων κ.α.
Ανώτατο επιλέξιμο κόστος
Το ανώτατο επιλέξιμο κόστος επενδυτικού σχεδίου για τις ατομικές επιχειρήσεις, που μπορούν να αξιοποιήσουν και αρκετοί αγρότες, είναι τα 200.000 ευρώ
Ελάχιστο ύψος επένδυσης
Το ελάχιστο ύψος επένδυσης για υπαγωγή στο καθεστώς της Αγροδιατροφής είναι τα 50.000 και αφορά συνεταιρισμούς, Ομάδες Παραγωγών κ.α. συνεταιριστικά σχήματα
Το ποσό ενίσχυσης
Το ανώτατο ποσό ενίσχυσης για επενδυτικά σχέδια που αφορούν στον πρωτογενή τομέα και υποβάλλονται από πολύ μικρές, μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις είναι 500.000 ευρώ.
Μίνιμουμ ύψος επένδυσης τα 50.000 ευρώ για Ομάδες και συνεταιρισμούς
Για την υπαγωγή απαιτείται ένα ελάχιστο ύψος επένδυσης το οποίο συναρτάται με το είδος και το μέγεθος του φορέα. Ειδικότερα:
– Για Αγροτικούς Συνεταιρισμούς, Ομάδες Παραγωγών, Αγροτικές Εταιρικές Συμπράξεις και ΚοινΣΕΠ η ελάχιστη επένδυση είναι 50.000 ευρώ.
– Για πολύ μικρές επιχειρήσεις 100.000 ευρώ
– Για μικρές επιχειρήσεις 250.000 ευρώ.
– Για μεσαίες επιχειρήσεις 500.000 ευρώ.
– Για μεγάλες επιχειρήσεις 1.000.000 ευρώ.
Για τον πρωτογενή τομέα, αιτήσεις μπορούν να υποβάλουν οι πολύ μικρές, μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις ωστόσο το συνολικό ποσό ενίσχυσης δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 500.000 ευρώ.
Τι γίνεται με τη μεταποίηση
Για τη μεταποίηση γεωργικών προϊόντων, αιτήσεις μπορούν να υποβάλουν όλες οι επιχειρήσεις ενώ για επενδυτικά σχέδια που υποβάλλονται σε ενότητες και συνδυάζουν την πρωτογενή παραγωγή και τη μεταποίηση, αιτήσεις μπορούν να υποβάλουν οι πολύ μικρές, μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις. Το συνολικό ποσό ενίσχυσης ανά επενδυτικό σχέδιο για τη μεταποίηση που υποβάλλεται από πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις ορίζεται στα 3 εκατ. ευρώ για όλα τα είδη ενισχύσεων.
Το συνολικό ποσό ενίσχυσης ανά επενδυτικό σχέδιο για τη μεταποίηση, που υποβάλλεται από μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις ορίζεται
- i) στα 3 εκατ. ευρώ για τις ενισχύσεις της επιχορήγησης, της επιδότησης leasing και της επιδότησης του κόστους της δημιουργούμενης απασχόλησης και
- ii) στα 5 εκατ. ευρώ για την ενίσχυση της φορολογικής απαλλαγής.
Τονίζεται ότι το ανώτατο ποσοστό ενίσχυσης για την υπαγωγή επενδυτικών σχεδίων της πρωτογενούς γεωργικής παραγωγής, δεν μπορεί να υπερβεί:
-Το 75% του ποσού των επιλέξιμων δαπανών, στα επενδυτικά σχέδια που πραγματοποιούνται στα μικρά νησιά του Αιγαίου Πελάγους (δηλ. όλα τα νησιά, εκτός Κρήτης κι Εύβοιας).
-Το 40% του ποσού των επιλέξιμων δαπανών, στα επενδυτικά σχέδια που πραγματοποιούνται στην Περιφέρεια Αττικής.
-Το 50% του ποσού των επιλέξιμων δαπανών, στα επενδυτικά σχέδια που πραγματοποιούνται στις υπόλοιπες Περιφέρειες της χώρας.
Σημειωτέον εδώ ότι, βάσει των τροποποιήσεων που ψηφίστηκαν πέρυσι στο αρχικό κείμενο του νόμου (4877/2022), το ανώτατο όριο ενίσχυσης για όλα τα καθεστώτα του διαμορφώνεται στα 20 εκατ. ευρώ για μεμονωμένες επιχειρήσεις και στα 50 εκατ. ευρώ για το σύνολο των συνεργαζόμενων ή συνδεδεμένων επιχειρήσεων – όρια που δύνανται να αυξηθούν όταν η ενίσχυση παρέχεται με τη μορφή φορολογικής απαλλαγής.
Oι επιλέξιμες και μη δαπάνες
Στις επιλέξιμες δαπάνες περιφερειακών ενισχύσεων περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, δαπάνες για:
-Κατασκευή, επέκταση και εκσυγχρονισμό κτιριακών εγκαταστάσεων, καθώς και ειδικών και βοηθητικών εγκαταστάσεων των κτιρίων καθώς και διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου.
-Αγορά του συνόλου ή και μέρους των υφιστάμενων παγίων στοιχείων ενεργητικού, όπως κτίρια, μηχανήματα και λοιπός εξοπλισμός επιχειρηματικής εγκατάστασης.
-Αγορά και εγκατάσταση καινούργιων σύγχρονων μηχανημάτων και λοιπού εξοπλισμού, συμπεριλαμβανομένων των τεχνικών εγκαταστάσεων και των μεταφορικών μέσων που κινούνται εντός του χώρου της εντασσόμενης μονάδας.
-Μισθώματα της χρηματοδοτικής μίσθωσης (leasing) καινούργιων σύγχρονων μηχανημάτων και λοιπού εξοπλισμού, του οποίου αποκτάται η χρήση, υπό την προϋπόθεση ότι στη σύμβαση χρηματοδοτικής μίσθωσης προβλέπεται ότι ο εξοπλισμός περιέρχεται στην κυριότητα του μισθωτή, κατά τη λήξη της σύμβασης.
-Μισθολογικό κόστος των νέων θέσεων εργασίας, που δημιουργούνται ως αποτέλεσμα της πραγματοποίησης του επενδυτικού σχεδίου υπολογίζεται για δύο έτη από τη δημιουργία κάθε θέσης.
Επιλέξιμες δαπάνες εκτός περιφερειακών ενισχύσεων, περιλαμβάνονται δαπάνες για:
-Συμβουλευτικές υπηρεσίες προς ΜμΕ.
-Αποκατάσταση μολυσμένων χώρων.
-Ανακύκλωση και επαναχρησιμοποίηση αποβλήτων.
-Δαπάνες για επαγγελματική κατάρτιση.
-Δαπάνες για συμμετοχή ΜμΕ σε εμπορικές εκθέσεις.
Τι ισχύει για αγορά τρακτέρ και γης
Στα επενδυτικά σχέδια του τομέα της φυτικής γεωργικής παραγωγής οι ενισχυόμενες δαπάνες των γεωργικών ελκυστήρων, των καλλιεργητικών παρελκόμενων μηχανημάτων κ.λπ., δεν θα πρέπει να υπερβαίνουν το 30% του συνολικού ενισχυόμενου κόστους τους.
Τονίζεται, επίσης, ότι η αγορά γης (οικοπέδων, γηπέδων, αγροτεμαχίων) ΔΕΝ είναι επιλέξιμη. Σε περίπτωση αγοράς κτιριακών εγκαταστάσεων δεν μπορεί να ενισχυθεί το τμήμα της δαπάνης που αφορά στην αξία του οικοπέδου επί του οποίου αυτές έχουν ανεγερθεί.
