Ανησυχητικές θεωρεί τις διαπιστώσεις της Eurostat ο ομότιμος καθηγητής του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, Χαράλαμπος Κασίμης, ο οποίος σημειώνει πως οι αριθμοί προειδοποιούν για μια μεγάλη κρίση που έρχεται μεταξύ άλλων στον πρωτογενή τομέα, την αγροτοδιατροφή και τη ζωή στις επαρχιακές περιοχές εκτός αστικών κέντρων.
Η συρρίκνωση των οικονομικών μεγεθών, αλλά και η μείωση του αγροτικού εισοδήματος έρχονται να προστεθούν στην αύξηση του κόστους παραγωγής και τις χαμηλές τιμές που υπάρχουν παράλληλα για σειρά προϊόντων του πρωτογενούς τομέα.
Αναλυτικά η ανάρτηση του κ. Χαράλαμπου Κασίμη:
«Των οικιών υμών εμπιπραμένων, υμείς άδετε»
(Ενώ τα δικά σας σπίτια καίγονται, εσείς τραγουδάτε)
Αποκαλυπτικά τα δεδομένα της Eurostat για την ελληνική γεωργία
🚩Μια σειρά από ανησυχητικές διαπιστώσεις για την πορεία της ελληνικής γεωργίας, τα τελευταία χρόνια, προκύπτουν από την ανάλυση των στοιχείων της Eurostat.
Τα δεδομένα αυτά επιβάλλεται να αφυπνίσουν άμεσα το πολιτικό σύστημα και την κοινωνία, προτού η πορεία αυτή καταστεί μη αναστρέψιμη για τη διατροφική ασφάλεια της χώρας, τη βιωσιμότητα του πρωτογενούς τομέα και τη συνοχή των αγροτικών μας περιοχών.
🍋🟩Ποιες είναι οι βασικές διαπιστώσεις από αυτή την ανάλυση;
• Διαρθρωτικές Αδυναμίες, Φυσικές Καταστροφές: Η ελληνική γεωργία παραμένει εγκλωβισμένη σε μια διαρκή κρίση, δέσμια χρόνιων παθογενειών (πολυτεμαχισμός, χαμηλός βαθμός οργάνωσης, υψηλό κόστος παραγωγής, ένταση του εξωτερικού ανταγωνισμού και σημαντική εξάρτηση – αν και φθίνουσα – από τις κοινοτικές ενισχύσεις).
Κατά την τριετία 2023-2025, οι έντονες φυσικές καταστροφές και οι δυσμενείς κλιματικές συνθήκες έπληξαν καίρια τη φυτική παραγωγή. Την ίδια στιγμή, η κτηνοτροφία βρίσκεται σε οριακό σημείο λόγω των επίμονων ασθενειών του ζωικού κεφαλαίου και του δυσανάλογου κόστους των ζωοτροφών.
• Συρρίκνωση των Οικονομικών Μεγεθών: Το 2025, η συνολική αξία του τομέα υποχώρησε κατά 5,2% (στα 13 δισ. ευρώ), κυρίως λόγω της κάμψης στη φυτική παραγωγή (-7,9%). Συνολικά, η αξία της γεωργικής παραγωγής (φυτικής και ζωικής) περιορίστηκε στα 12,16 δισ. ευρώ (-5,6% σε ετήσια βάση). Ως αποτέλεσμα, η Ακαθάριστη Προστιθέμενη Αξία (ΑΠΑ) σημείωσε ελεύθερη πτώση της τάξης του 13,6%, υποχωρώντας στα 5,82 δισ. ευρώ.
• Κατάρρευση Εισοδήματος και Κοινοτικές Ενισχύσεις: Το γεωργικό εισόδημα συρρικνώθηκε κατά 12,4% το 2025 (στα 6,10 δισ. ευρώ), καταγράφοντας τη χειρότερη επίδοση της επταετίας 2019-2025. Η Ελλάδα εμφανίζει τη μεγαλύτερη πτώση γεωργικού εισοδήματος σε όλη την ΕΕ. Παράλληλα, οι κοινοτικές ενισχύσεις συνεχίζουν να καλύπτουν κοντά στο 40% του εισοδήματος – ποσοστό αισθητά υψηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (24,2%) – παρά τη μείωσή τους κατά 11% σε σύγκριση με την περίοδο 2020-2024.
• Ραγδαία Μείωση Απασχόλησης και Γήρανση Πληθυσμού: Το 2025 σημαδεύτηκε από μια ιστορική πτώση της απασχόλησης στον τομέα κατά 14,8% (απώλεια 66,8 χιλιάδων θέσεων εργασίας). Παράλληλα, το δημογραφικό πρόβλημα οξύνεται δραματικά με δραματικές συνέπειες για τη βιωσιμότητα της γεωργίας και των αγροτικών περιοχών: το 2023, μόλις το 7,3% των αρχηγών αγροτικών εκμεταλλεύσεων ήταν κάτω των 40 ετών, όταν το αντίστοιχο ποσοστό για την ηλικιακή ομάδα άνω των 65 ετών άγγιζε το 38%.
• Διεύρυνση της Απόκλισης από την ΕΕ: Την ώρα που η ευρωπαϊκή γεωργία επέδειξε ανθεκτικότητα, με το μέσο γεωργικό εισόδημα στην ΕΕ να ενισχύεται κατά 6,6% το 2025, η Ελλάδα βρέθηκε στην τελευταία θέση της Ευρώπης, καταγράφοντας παράλληλα τη μεγαλύτερη κάμψη στην παραγωγικότητα εργασίας (-9,7%).
• Το Σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ: Οι σοβαρές δυσλειτουργίες και η αδυναμία αποτελεσματικού ελέγχου των ενισχύσεων οδήγησαν στην επιβολή ευρωπαϊκών δημοσιονομικών διορθώσεων ύψους 415 εκατ. ευρώ. Οι συνεπακόλουθες καθυστερήσεις στις πληρωμές των ενισχύσεων προκάλεσαν ασφυξία στην αγορά, φέρνοντας χιλιάδες παραγωγούς στα πρόθυρα της χρεοκοπίας.
• Δυσοίωνες Προοπτικές: Οι βραχυπρόθεσμες προβλέψεις παραμένουν εξαιρετικά ανησυχητικές. Οι γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή απειλούν να εκτινάξουν εκ νέου το κόστος των βασικών εισροών (πρωτίστως σε ενέργεια και λιπάσματα) που αντιπροσωπεύουν σχεδόν το ένα τέταρτο των συνολικών δαπανών. Σε συνδυασμό με τον προβλεπόμενο πληθωρισμό (3,8% για το 2026) και την κάμψη της εγχώριας ζήτησης, το γεωργικό εισόδημα απειλείται με συρρίκνωση για τρίτο συνεχόμενο έτος.
Επιπρόσθετα, η μείωση της χρηματοδότησης και οι σημαντικές αλλαγές στον σχεδιασμό της νέας ΚΑΠ για την περίοδο 2028-2034 έρχονται να ενισχύσουν την αβεβαιότητα και ανασφάλεια του παραγωγικού κόσμου απειλώντας με μία νέα μαζική αγροτική έξοδο, τα πρώτα δείγματα της οποίας καταγράφηκαν ήδη την περασμένη χρονιά στα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ και της Eurostat.
🍅Απέναντι σε αυτή την αδιαμφισβήτητη πραγματικότητα και την ξεκάθαρα καθοδική πορεία του πρωτογενούς τομέα, προκαλεί αλγεινή εντύπωση η επικοινωνιακή τακτική της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων.
Οι θεωρίες περί «εργοταξίων» μεταρρύθμισης, «συναστριών» και «εκρίζωσης» παθογενειών μοιάζουν με φαντασιώσεις που απέχουν πλήρως από την πραγματικότητα, τη στιγμή που η ελληνική περιφέρεια και ο αγροτικός κόσμος βιώνουν τη βαθύτερη και πιο απειλητική κρίση των τελευταίων δεκαετιών.