ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ «ΕΛΛΗΝΑΣ ΑΓΡΟΤΗΣ»
Είναι η χρονιά της δοκιμασίας για μία από τις σημαντικότερες καλλιέργειες ψυχανθών στην Ελλάδα.
Η συγκομιδή της φακής βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη σε πολλές περιοχές της χώρας και η φετινή εικόνα επιβεβαιώνει ότι πρόκειται για μία από τις πιο απαιτητικές καλλιεργητικές χρονιές των τελευταίων ετών. Οι παραγωγοί βρίσκονται αντιμέτωποι με έναν συνδυασμό παραγόντων που πιέζει την κερδοφορία τους: οι αποδόσεις είναι κατά κανόνα μέτριες, το κόστος παραγωγής παραμένει ιδιαίτερα υψηλό και η αγορά δεν έχει ακόμη δώσει σαφές σήμα για τις τελικές τιμές παραγωγού.
Του Χάρη Μπερτίδη
[email protected]
Παρότι οι καιρικές συνθήκες δεν δημιούργησαν παντού τα ίδια προβλήματα, οι περισσότερες περιοχές συμφωνούν σε ένα βασικό συμπέρασμα: η φετινή παραγωγή δύσκολα θα χαρακτηριστεί εξαιρετική. Αντίθετα, πρόκειται για μια χρονιά που αναμένεται να κλείσει με ικανοποιητική ποιότητα αλλά περιορισμένες ποσότητες, γεγονός που δημιουργεί προσδοκίες ότι η αγορά θα στηρίξει τελικά τις τιμές.
Αυξανόμενη ζήτηση
Η φακή αποτελεί μία από τις σημαντικότερες καλλιέργειες ψυχανθών στην Ελλάδα. Η αυξανόμενη ζήτηση για ελληνικά όσπρια υψηλής ποιότητας, σε συνδυασμό με το ενδιαφέρον των καταναλωτών για προϊόντα με υψηλή διατροφική αξία, έχει διατηρήσει το ενδιαφέρον πολλών παραγωγών. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια το οικονομικό περιβάλλον γίνεται ολοένα και δυσκολότερο. Οι καλλιεργητές καλούνται να επενδύσουν σημαντικά ποσά ήδη από τη σπορά. Το κόστος του πιστοποιημένου σπόρου παραμένει αυξημένο. Παράλληλα, τα φυτοπροστατευτικά προϊόντα, τα καύσιμα, τα ανταλλακτικά και η συντήρηση των γεωργικών μηχανημάτων αυξάνουν ακόμη περισσότερο το συνολικό κόστος παραγωγής.
Σε αρκετές περιοχές της χώρας οι αποδόσεις κινούνται μεταξύ 120 και 180 κιλών ανά στρέμμα, ενώ σε χωράφια με καλύτερη γονιμότητα και ευνοϊκότερες καιρικές συνθήκες καταγράφονται αποδόσεις που προσεγγίζουν ή ξεπερνούν τα 200 κιλά. Αντίθετα, σε ξηρικά αγροτεμάχια, που επηρεάστηκαν από τις υψηλές θερμοκρασίες ή την έλλειψη εδαφικής υγρασίας, δεν λείπουν οι περιπτώσεις όπου η παραγωγή περιορίζεται ακόμη και κάτω από τα 120 κιλά ανά στρέμμα. Οι διακυμάνσεις αυτές αποτυπώνουν τη μεγάλη επίδραση που είχαν οι καιρικές συνθήκες κατά τα κρίσιμα στάδια της ανθοφορίας και της δημιουργίας των λοβών. Οι έντονες εναλλαγές θερμοκρασίας, τα κατά τόπους επεισόδια ανομβρίας, αλλά και οι ισχυροί άνεμοι σε ορισμένες περιοχές επηρέασαν την ομοιομορφία των φυτών και τελικά τη στρεμματική απόδοση.
Η ποιότητα της ελληνικής
Η ποιότητα της παραγωγής αποτελεί το μεγάλο «χαρτί» της ελληνικής φακής. Οι καταναλωτές αναγνωρίζουν τη γεύση και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των ελληνικών ποικιλιών, ενώ οι επιχειρήσεις τυποποίησης συνεχίζουν να αναζητούν προϊόν με υψηλή καθαρότητα, ομοιόμορφο μέγεθος και χαμηλά ποσοστά ξένων υλών. Αυτός είναι και ο λόγος που οι παραγωγοί επενδύουν ολοένα και περισσότερο στην προσεκτική συγκομιδή και στον σωστό καθαρισμό πριν από την παράδοση. Το μεγάλο ερώτημα, ωστόσο, παραμένει η τιμή παραγωγού. Μέχρι στιγμής, η αγορά εμφανίζεται επιφυλακτική και σε πολλές περιπτώσεις οι εμπορικές πράξεις πραγματοποιούνται χωρίς να έχει διαμορφωθεί οριστική εικόνα. Οι πρώτες εκτιμήσεις της αγοράς τοποθετούν τις τιμές για τη συμβατική φακή καλής ποιότητας περίπου μεταξύ 0,80 και 1,00 ευρώ το κιλό, ενώ σε εξαιρετικές παρτίδες, με υψηλή ποιότητα και κατάλληλα χαρακτηριστικά για τυποποίηση, δεν αποκλείεται να καταγραφούν υψηλότερες συμφωνίες, εφόσον η προσφορά αποδειχθεί περιορισμένη.
Επιφυλάξεις
Οι παραγωγοί εμφανίζονται ιδιαίτερα επιφυλακτικοί. Μία τιμή κάτω από τα 0,80 ευρώ δύσκολα μπορεί να καλύψει το συνολικό κόστος παραγωγής στις περισσότερες περιοχές της χώρας.
Αυξημένο κόστος
Το αυξημένο κόστος καλλιέργειας έχει μεταβάλει τα οικονομικά δεδομένα και πλέον απαιτείται σημαντικά υψηλότερο εισόδημα ανά στρέμμα ώστε η καλλιέργεια να παραμείνει βιώσιμη.
Από 90 έως και 150 ευρώ
Το κόστος μπορεί να κυμανθεί από 90 έως και 150 ευρώ ανά στρέμμα. Περιλαμβάνονται ο σπόρος, η βασική λίπανση, η φυτοπροστασία, τα καύσιμα, οι καλλιεργητικές εργασίες, ο αλωνισμός και οι μεταφορές.
Καναδάς, Τουρκία και Ινδία διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο
Η εξέλιξη των διεθνών αγορών θα επηρεάσει σε μεγάλο βαθμό και την ελληνική αγορά. Χώρες όπως ο Καναδάς, η Τουρκία και η Ινδία διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην παγκόσμια αγορά οσπρίων και οποιαδήποτε μεταβολή στις παραγωγές ή στις εξαγωγές τους επηρεάζει άμεσα τις τιμές στην Ευρώπη. Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στις επόμενες εβδομάδες, όταν θα ολοκληρωθεί η συγκομιδή και θα διαμορφωθεί σαφέστερη εικόνα τόσο για τον συνολικό όγκο της παραγωγής όσο και για τις πραγματικές ανάγκες της αγοράς. Εάν επιβεβαιωθούν οι εκτιμήσεις για περιορισμένες ποσότητες και σταθερή ζήτηση, οι τιμές ενδέχεται να κινηθούν ανοδικά. Σε διαφορετική περίπτωση, οι παραγωγοί θα βρεθούν αντιμέτωποι με ακόμα μία χρονιά περιορισμένων οικονομικών αποδόσεων.