Άμεσα οικονομικό πακέτο βοήθειας ζητούν οι βαμβακοπαραγωγοί και προειδοποιούν ότι σε αντίθετη περίπτωση δεν θα μπει βαμβάκι ούτε σε γλάστρα.
Αναμένεται πολλοί παραγωγοί το 2025 να εγκαταλείψουν την καλλιέργεια. Το ΥπΑΑΤ πρέπει να στηρίξει οικονομικά στους βαμβακοπαραγωγούς, όπως οι Ρουμάνοι ενίσχυσαν τα σιτάρια λόγω του καύσωνα.
Ο Κώστας Τζέλας, πρόεδρος της Ενωτικής Ομοσπονδίας Αγροτικών Συλλόγων Καρδίτσας (ΕΟΑΣΚ), δηλώνει στην Εφημερίδα Ε.Α. ότι ο υπουργός, Κώστας Τσιάρας, όποτε μιλά με βαμβακοπαραγωγούς δεν λέει κάτι ουσιαστικό για τις χαμηλές τιμές την μείωση του πλαφόν στο βαμβάκι παρά αόριστα ότι θα κάνει ότι μπορεί. Οι βαμβακοπαραγωγοί δεν έχουν χρήματα να καλλιεργήσουν. Μιλά το ΥπΑΑΤ για ένα πρόγραμμα μείωσης του αποτυπώματος άνθρακα, για το οποίο ακόμη δεν έχουμε ενημερωθεί πως θα εφαρμοστεί. Τα κονδύλια που θα διατεθούν θα επαρκούν για την κάλυψη της συνολικής έκτασης βαμβακοκαλλιέργειας στη χώρα (περί τα 2,2 εκατομμύρια στρέμματα); Όλα αυτά είναι θεωρητικά και δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν τα οικονομικά προβλήματα. Τώρα έχουν ανάγκη τα χρήματα οι παραγωγοί.
Θα κάνει… ό,τι μπορεί
Στο θέμα της ειδικής ενίσχυσης στο βαμβάκι και στην ανάγκη μείωσης του πλαφόν ελάχιστης στρεμματικής απόδοσης, ο υπουργός δήλωσε ότι «θα κάνει ότι μπορεί» για να μην την χάσουν οι παραγωγοί. Με αυτές τις δηλώσεις δεν λύνεται το πρόβλημα. Υπάρχει τεράστια ανασφάλεια στους παραγωγούς και όσο ο υπουργός Κώστας Τσιάρας δεν ανακοινώνει τη μείωση του πλαφόν τόσο η αγωνία και η αβεβαιότητα θα επιτείνεται. Φέτος πλέον ο μέσος όρος παραγωγής βάμβακος στην Καρδίτσα έπεσε στα 220 κιλά, έναντι 355 πρόπερσι (πέρσι είχε χαθεί η παραγωγή από τον Ντάνιελ) και οι αγρότες είναι σε απόγνωση. Βγάζουμε τα τρακτέρ στους δρόμους και πάμε για δυναμικές κινητοποιήσεις γιατί δεν υπάρχει άλλη λύση».
Ο κ. Γιώργος Σιδηρόπουλος, πρόεδρος του Αγροτικού Συλλόγου Πέλλας – Γιαννιτσών, τονίζει στην Εφημερίδα Ε.Α. ότι ζητάμε να υπάρξει άμεση ενίσχυση στους βαμβακοπαραγωγούς. Αυτή την στιγμή 46 λεπτά το κιλό πληρώνουν τα εκκοκκιστήρια για το βαμβάκι. Δεν αφήνει αυτή η τιμή κανένα περιθώριο κέρδους για τους βαμβακοπαραγωγούς. Οι εκκοκκιστές έχουν πληρώσει 35 λεπτά το κιλό για προκαταβολή αλλά δεν έχουν δώσει εξόφληση. Πιέζουν τους παραγωγούς για να κλείσουν με αυτή την τιμή. Επίσης ακόμη ο υπουργός δεν έχει ανακοινώσει κάτι συγκεκριμένο για την μείωση του πλαφόν για να πάρουν την ειδική στρεμματική ενίσχυση οι βαμβακοπαραγωγοί. Οι καιρικές συνθήκες φέτος έφεραν χαμηλές αποδόσεις και θα πρέπει να έχουμε μια μείωση του πλαφόν κατά 30 – 40%. Με μια μέση απόδοση 450 κιλά το στρέμμα ο παραγωγός έχει ζημιά της τάξης των 80 έως 90 ευρώ. Υπάρχουν όμως περιοχές που έδωσαν αποδόσεις 250 κιλά το στρέμμα και η κατάσταση είναι απογοητευτική. Συντονιζόμαστε με τους βαμβακοπαραγωγούς όλης της χώρας και θα αποφασίσουμε πως θα κινηθούμε. Πάμε για δυναμικές κινητοποιήσεις γιατί βλέπουμε μια αδιαφορία από την πλευρά της κυβέρνησης για την καλλιέργεια βαμβακιού».
Η EUCOTTON φέρνει το ευρωπαϊκό βαμβάκι στο προσκήνιο
Η πρωτοβουλία ολοκλήρωσε τον πρώτο τριετή κύκλο δράσεων προώθησης σε Ελλάδα, Ισπανία, Γερμανία, Ιταλία και Γαλλία. Η καμπάνια προώθησης, που έγινε με συγχρηματοδότηση από την ΕΕ, απευθυνόταν τους καταναλωτές και στους επαγγελματίες της μόδας και κλωστοϋφαντουργίας, υπογραμμίζοντας την υψηλή ποιότητα και βιωσιμότητα του ευρωπαϊκού βαμβακιού.
Επί τρία χρόνια, η πρωτοβουλία EUCOTTON μετέφερε ένα σαφές μήνυμα στους καταναλωτές και στους επαγγελματίες της μόδας και κλωστοϋφαντουργίας: «Το ευρωπαϊκό βαμβάκι είναι ένα βιώσιμο και ποιοτικό προϊόν, το οποίο καλλιεργείται εδώ και πολλές γενιές στην Ευρώπη από χιλιάδες αγρότες με περιβαλλοντικό και κοινωνικό σεβασμό και πλέον με πλήρη ιχνηλασιμότητα». Η πρωτοβουλία ξεκίνησε το 2022 από την Ευρωπαϊκή Συμμαχία Βάμβακος (ECA), φορέας ο οποίος περιλαμβάνει ολόκληρη την αλυσίδα βαμβακιού σε Ελλάδα και Ισπανία, δύο χώρες που συγκεντρώνουν το σύνολο της ευρωπαϊκής παραγωγής. Η τελευταία δράση πραγματοποιήθηκε με την επίσκεψη εργασίας στο Παρίσι, στις 10 Δεκεμβρίου, που προσέλκυσε περισσότερους από 100 επαγγελματίες. Παράλληλα, διοργανώθηκαν b2b συναντήσεις με επιχειρήσεις.
Περιβαλλοντικό μπόνους 40 ευρώ το στρέμμα
Υπάρχουν φόβοι ότι θα εξαιρεθούν από το πρόγραμμα οι ξηρικές καλλιέργειες βάμβακος επειδή έχουν μικρότερες στρεμματικές αποδόσεις.
Στο νέο πρόγραµµα, που προωθεί το ΥπΑΑΤ, για τη µείωση αποτυπώµατος του άνθρακα στην βαμβακοκαλλιέργεια, αναφέρθηκε ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Κώστας Τσιάρας. Όπως ανέφερε ο υπουργός, οι βαμβακοπαραγωγοί θα μπορούν να εξασφαλίσουν μια «σημαντική ενίσχυση που εκτιμάται στα 40 ευρώ ανά στρέμμα».
Το πρόγραμμα εκπονήθηκε με βάση σχετική μελέτη του Καθηγητή του Γ.Π.Α. κ. Δημήτρη Μπιλάλη, σε συνεργασία με τη Διεπαγγελματική Οργάνωση Βάμβακος (ΔΟΒ).
Σύμφωνα με το ΥπΑΑΤ το 2025 θα προκηρυχθεί ως Γεωργοπεριβαλλοντικό Μέτρο στο Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης (ΠΑΑ) στο 2ο πυλώνα της ΚΑΠ. Αυτό σημαίνει ότι την στρεμματική ενίσχυση θα την πάρουν οι παραγωγοί τέλη του 2025 με αρχές του 2026.
Για την επίτευξη του στόχου µείωσης του αποτυπώµατος άνθρακα οι δικαιούχοι πρέπει να εφαρµόσουν ενδεικτικά κάποιες δεσµεύσεις φιλικές προς το περιβάλλον. Θα περιλαμβάνει τριετείς δεσμεύσεις για μείωση του αποτυπώματος άνθρακα κατά 20%, από το πρώτο έτος δεσμεύσεων μέχρι και το τρίτο έτος, ενώ θα προβλέπεται και παράταση διετίας αν και εφόσον κριθούν θετικά τα αποτελέσματά του.
Απαιτούνται αλλαγές
Για να γίνει μείωση του αποτυπώματος άνθρακα απαιτούνται αλλαγές, που αφορούν την καλλιεργητική πρακτική. Θα υπάρξει αύξηση των χειρωνακτικών σκαλισμάτων, με σκοπό τη μείωση χρήσης γεωργικών μηχανημάτων, που απαιτούν καύσιμο (πετρέλαιο). Ακόμα, προτείνεται αλλαγή των λιπασμάτων σε νέου τύπου (με παρεμποδιστές) και οργανικά, τα οποία είναι πιο κοστοβόρα. Με μείωση του αποτυπώματος άνθρακα από τις καλλιέργειες βάμβακος, αναμένεται μείωση της παραγωγής κατά περίπου 20%. Για να εξισορροπηθούν τα έξοδα και οι απώλειες παραγωγής ο παραγωγός θα πριμοδοτηθεί με την στρεμματική ενίσχυση.
Επίσης είναι απαραίτητο ένα μέσο, με το οποίο θα καθίστανται δυνατή η απόδειξη συμμόρφωσης των παραγωγών. Θα υπάρχει ένα πρωτόκολλο ελέγχου εφαρμογής βάσει του οποίου θα καθορίζονται οι παράμετροι σε ετήσια βάση και η εισαγωγή των δεδομένων στην κατάλληλη ψηφιακή εφαρμογή. Στα καύσιμα και τα λιπάσματα ο έλεγχος να γίνει μέσω των τιμολογίων αγορά τους.
Κατά το πρώτο έτος της εφαρμογής, ο παραγωγός θα υπολογίζει (μέσω της εφαρμογής) το αποτύπωμα άνθρακα για την καλλιέργειά του όπως αυτό προέκυψε από την αμέσως προηγούμενη καλλιεργητική περίοδο. Η συγκεκριμένη τιμή θα λειτουργήσει ως εξατομικευμένη τιμή βάσης για τον κάθε παραγωγό.
Υπάρχουν φόβοι ότι θα εξαιρεθούν από το πρόγραμμα οι ξηρικές καλλιέργειες βάμβακος επειδή έχουν μικρότερες στρεμματικές αποδόσεις. Όπως τονίζουν οι παραγωγοί κάτι τέτοιο θα είναι προς την λάθος κατεύθυνση, αφού το ξηρικό έχει καλύτερο ισοζύγιο άνθρακα σε σχέση με το ποτιστικό διότι υπάρχουν μικρότερες παρεμβάσεις, λιγότερες φροντίδες και δεν έχουμε άρδευση. Αυτό που ζητούν οι παραγωγοί και δεν ξεκαθαρίζει το ΥπΑΑΤ είναι «να ενταχθούν οριζόντια και με το ποσό που αναφέρει η μελέτη όλοι οι παραγωγοί και όλες οι εκτάσεις που θα σπαρθούν με βαμβάκι την άνοιξη του 2025».
