Μεγάλος είναι ο κίνδυνος να μεταφερθούν στο επόμενο θεσμικό πλαίσιο πάνω από 630 εκατομμύρια ευρώ δημόσιων δαπανών που αφορούν πληρωμές διάφορων δράσεων, με τον πρωτογενή τομέα να βιώνει πρωτοφανή ασφυξία.
Υπενθυμίζεται μάλιστα ότι στην έλλειψη ρευστότητας συμβάλλει και η «εξαφάνιση» της Κάρτας Αγρότη, μέσω της οποίας μπορούσαν οι παραγωγοί να κινούνται οικονομικά, ενώ οι εκκρεμότητες πληρωμών αφορούν σχεδόν όλες τις κατηγορίες καλλιεργητών και εκτροφέων.
Πάντως η ΑΑΔΕ μέχρι στιγμής προσπαθεί να εντάσσει αμέσως στις πληρωμές όσους περνούν από έλεγχο, ωστόσο το γεγονός ότι διεξάγεται έλεγχος σε βάθος τετραετίας στο ΟΣΔΕ οδηγεί στην αναζήτηση αχρεωστήτως καταβληθέντων που σημαίνει ότι πολλοί αγρότες ίσως και να βγουν με ταμείο… μείον στο τέλος της σεζόν.
Τα παραπάνω θέματα έφερε στη Βουλή το στέλεχος του ΠΑΣΟΚ, Κατερίνα Σπυριδάκη.
Απόσπασμα από το κείμενο της Ερώτησης:
«Η παρατεταμένη εκκρεμότητα στις πληρωμές δράσεων και παρεμβάσεων του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης και του Στρατηγικού Σχεδίου της ΚΑΠ 2023-2027, σε συνδυασμό με τα σοβαρά προβλήματα που έχουν ανακύψει στη λειτουργία του ΟΣΔΕ και στους διοικητικούς και γεωχωρικούς ελέγχους, προκαλούν έντονη αναστάτωση σε αγρότες, κτηνοτρόφους, μελισσοκόμους, γεωπόνους και φορείς υποστήριξης του πρωτογενούς τομέα. Η κατάσταση αυτή έχει οδηγήσει σε σοβαρό πρόβλημα ρευστότητας τόσο στις αγροτικές εκμεταλλεύσεις όσο και στις γεωπονικές επιχειρήσεις, με άμεσες επιπτώσεις στην υλοποίηση επενδύσεων, στην κάλυψη λειτουργικών αναγκών και στη δυνατότητα συνέχισης παραγωγικών δραστηριοτήτων.
Το πρόβλημα αποτυπώνεται πλέον και θεσμικά, καθώς η ίδια η Γενική Γραμματεία Ενωσιακών Πόρων και Υποδομών του ΥΠΑΑΤ, με το υπ’ αριθμ. 11018/16.01.2026 έγγραφό της σχετικά με τη “Διαδικασία συνέχισης πράξεων ΠΑΑ 2014-2022 στο ΣΣ ΚΑΠ 2023-2027”, αναγνωρίζει ότι απαιτείται μεταφορά μεγάλου αριθμού ανειλημμένων υποχρεώσεων στο νέο πλαίσιο χρηματοδότησης, συνολικής δημόσιας δαπάνης άνω των 636 εκατ. ευρώ.
Στο ίδιο έγγραφο γίνεται ειδική αναφορά στην ανάγκη διαχωρισμού μεταξύ πράξεων που θα συνεχιστούν, πράξεων που θα ολοκληρωθούν εντός του ΠΑΑ και πράξεων που ενδέχεται να απενταχθούν ή να οδηγηθούν σε διαδικασίες διορθώσεων και ανακτήσεων.
Επαγγελματικοί και επιστημονικοί φορείς του αγροτικού χώρου καταγράφουν σειρά σοβαρών προβλημάτων σχετικά με τις καθυστερήσεις πληρωμών στα Σχέδια Βελτίωσης και στους Νέους Αγρότες, τις εκκρεμότητες στις παρεμβάσεις βιολογικής γεωργίας και κτηνοτροφίας, τις ασυμβατότητες οικολογικών σχημάτων, τους ελέγχους monitoring, την απόρριψη επιλέξιμων αγροτεμαχίων και ζωικού κεφαλαίου λόγω διοικητικών ή τεχνικών αστοχιών, καθώς και την αδυναμία έγκαιρης και σαφούς ενημέρωσης των ΚΥΔ και των παραγωγών.
Μεγάλες οι αντιδράσεις για το monitoring
Καταγράφονται εκτεταμένες διαμαρτυρίες για υπερβολικά αυστηρές ή λανθασμένες επισημάνσεις αγροτεμαχίων ως μη επιλέξιμων, ακόμη και σε περιπτώσεις όπου πρόκειται για κανονικά καλλιεργούμενες εκτάσεις.
Σε πολλές περιπτώσεις δεν παρέχεται στους παραγωγούς ουσιαστική δυνατότητα τεκμηρίωσης μέσω γεωαναφερόμενων φωτογραφιών ή άλλων διορθωτικών εργαλείων.
Παραγωγοί που ακολούθησαν οδηγίες ή διευκρινίσεις που είχαν δοθεί από αρμόδιες υπηρεσίες σχετικά με οικολογικά σχήματα και βιολογικές παρεμβάσεις κινδυνεύουν πλέον με απεντάξεις, απώλεια ενισχύσεων ή ακόμη και επιστροφές ποσών.
Η εύρυθμη λειτουργία του ΟΣΔΕ και η αξιοπιστία των πληρωμών αποτελούν κρίσιμο παράγοντα για τη βιωσιμότητα του πρωτογενούς τομέα.
Η παρατεταμένη αβεβαιότητα δημιουργεί σοβαρά προβλήματα σε χιλιάδες παραγωγούς και επαγγελματίες του αγροτικού χώρου.
Απαιτείται σαφές χρονοδιάγραμμα, διαφάνεια και επαρκής διοικητική υποστήριξη κατά τη μετάβαση στο νέο πλαίσιο εφαρμογής του ΣΣ ΚΑΠ».
Τα ερωτήματα προς τα συναρμόδια Υπουργεία:
Με την εν λόγω Ερώτηση οι Βουλευτές του ΠΑΣΟΚ καλούν τα αρμόδια Υπουργεία να απαντήσουν στα παρακάτω κρίσιμα ερωτήματα:
1. Ποιο είναι το αναλυτικό χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης των εκκρεμών πληρωμών για Σχέδια Βελτίωσης, Νέους Αγρότες, βιολογικές παρεμβάσεις, οικολογικά σχήματα και λοιπές δράσεις του ΠΑΑ και του ΣΣ ΚΑΠ που βρίσκονται σε καθυστέρηση;
2. Πόσες πράξεις και ποιο συνολικό ποσό δημόσιας δαπάνης μεταφέρονται ως ανειλημμένες υποχρεώσεις από το ΠΑΑ 2014-2022 στο ΣΣ ΚΑΠ 2023-2027 ανά παρέμβαση και ποιος είναι ο εκτιμώμενος χρόνος ολοκλήρωσης των σχετικών πληρωμών;
3. Ποιες ενέργειες προτίθεται να αναλάβει το Υπουργείο ώστε να αντιμετωπιστούν οι αστοχίες και οι αμφισβητήσεις που έχουν προκύψει από τους ελέγχους monitoring και να διασφαλιστεί ότι δεν θα αποκλειστούν ή ζημιωθούν άδικα επιλέξιμοι παραγωγοί λόγω τεχνικών ή διοικητικών σφαλμάτων;
4. Προτίθεται το Υπουργείο να επανεξετάσει τις περιπτώσεις παραγωγών που αντιμετωπίζουν προβλήματα λόγω ασυμβατότητας οικολογικών σχημάτων ή διοικητικών οδηγιών που είχαν δοθεί από αρμόδιες υπηρεσίες, ώστε να αποτραπούν άδικες απεντάξεις, ανακτήσεις ενισχύσεων και απώλειες δικαιωμάτων;
5. Ποια μέτρα θα ληφθούν ώστε να υπάρχει έγκαιρη, επίσημη και πλήρης ενημέρωση των ΚΥΔ, των γεωτεχνικών φορέων και των παραγωγών σχετικά με τις διαδικασίες ελέγχου, διορθώσεων και πληρωμών στο πλαίσιο της λειτουργίας του ΟΣΔΕ και της εφαρμογής του ΣΣ ΚΑΠ;
