Η Κρήτη παραμένει «κάστρο στην αβγοπαραγωγή», αλλά έχει και απώλειες που έχουν συντελέσει στο να χάσει την αυτάρκεια που είχε στο 100% μέχρι πριν από λίγα χρόνια. Σήμερα, λόγω της συνεχούς εγκατάλειψης της οικόσιτης πτηνοτροφίας, το νησί διαφέρει ως προς την υπόλοιπη Ελλάδα, διατηρώντας υψηλό ποσοστό επάρκειας στο 80% έως 85%, αλλά δεν παύει να έχει χάσει μεγάλο μέρος της παραγωγής της.
Την ίδια ώρα, λόγω της Γρίπης των Πτηνών, σε επίπεδο Ελλάδας, αλλά και στην Ευρωπαϊκή Ένωση όπως και τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, οι ελλείψεις είναι φέτος μεγάλες, με συνέπεια την αλματώδη αύξηση των τιμών των αβγών!
ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ ΠΑΠΑΔΑΚΗ
[email protected]
Σύμφωνα με τα στοιχεία που μας έδωσε ο Αλέκος Στεφανάκης, κάθε χρόνο στην Κρήτη παράγονται γύρω στα 12,5 εκατομμύρια αβγά, που ως αριθμός θεωρείται αξιόλογος για νησί. Ωστόσο, είναι σίγουρο, πως όταν ξεκινήσει η τουριστική περίοδος στο νησί, οι ανάγκες στα αβγά θα είναι τόσο μεγάλες που δεν θα καλύπτονται από τη ντόπια παραγωγή και θα χρειαστούν εισαγωγές από άλλες χώρες».
Ο… «παγκόσμιος πόλεμος»
Στο μεταξύ, είναι τεράστιες οι ελλείψεις που παρατηρούνται το τελευταίο διάστημα σε αβγά σε ολόκληρο τον κόσμο.
Οι μεγαλύτερες ελλείψεις εντοπίζονται στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, με την κατάσταση να έχει ξεφύγει, αφού λόγω των ελλείψεων οι τιμές των αβγών έχουν πετάξει σε ποσοστό ανατιμήσεων 59% ανά έτος.
Την ίδια ώρα, σύμφωνα με δημοσιεύματα, ο Ντόναλντ Τραμπ λειτουργεί εντελώς καταστροφικά. Από τη μια καλεί τη Δανία να τροφοδοτεί τις ΗΠΑ με αβγά και από την άλλη, απειλεί τη Δανία με κυρώσεις αν δεν… εκχωρήσει στις Ηνωμένες Πολιτείας την… Γροιλανδία!
Με τούτα και με κείνα, συνεπώς, ο «πόλεμος του αβγού» καλά κρατεί τόσο στην Αμερική όσο και στην Ευρώπη.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που μας έδωσε ο Αλέκος Στεφανάκης, κάθε χρόνο στην Κρήτη παράγονται γύρω στα 12,5 εκατομμύρια αβγά, που ως αριθμός θεωρείται αξιόλογος για νησί. Ωστόσο, είναι σίγουρο, πως όταν ξεκινήσει η τουριστική περίοδος στο νησί, οι ανάγκες στα αβγά θα είναι τόσο μεγάλες που δεν θα καλύπτονται από τη ντόπια παραγωγή και θα χρειαστούν εισαγωγές από άλλες χώρες».
Κι ενώ οι ΗΠΑ ζητούν κάλυψη των αναγκών τους σε αβγά από τη Δανία, ο Τραμπ από την άλλη απειλεί τη Δανία με κυρώσεις, αν δεν εκχωρήσει τη Γροιλανδία στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Κότες και περιβάλλον
Αξιοσημείωτο είναι μάλιστα, ότι σε άλλες χώρες του κόσμου, δήμοι διαφόρων περιοχών μοιράζουν δωρεάν κότες στα νοικοκυριά για να πετύχουν τη μείωση των οικιακών απορριμμάτων, μέσα από τη λεγόμενη κυκλική οικονομία.
Κοινότητες στη Γαλλία και το Βέλγιο υλοποιούν από το 2015 προγράμματα για τη δωρεάν διάθεση μίας ή και δύο κοτών ανά νοικοκυριό.
Όλα ξεκίνησαν γύρω στο Πάσχα του 2015, στο μικρό γαλλικό χωριό Κολμάρ που άρχισε να μοιράζει δωρεάν κότες στους κατοίκους του. Ο στόχος αυτού του πειραματικού νέου προγράμματος, που ξεκίνησε από το τμήμα συλλογής απορριμμάτων στο μικρό χωριό στη βορειοανατολική Γαλλία, ήταν να μειωθεί η σπατάλη τροφίμων.
Ο στόχος αυτού του πειραματικού νέου προγράμματος, που ξεκίνησε από το τμήμα συλλογής απορριμμάτων στο μικρό χωριό στη βορειοανατολική Γαλλία, ήταν να μειωθεί η σπατάλη τροφίμων.
«Τίποτα που τρώγεται από τις κότες, δεν πετιέται»
Ο Αλέκος Στεφανάκης, τονίζει στον «Ε.Α», ότι παλιότερα στην Κρήτη η οικόσιτη πτηνοτροφία ήταν και ένας τρόπος για κυκλική οικονομία.
«Από τα οικιακά απορρίμματα δεν πετιέται τίποτα. Έχοντας κότες γίνεται αυτό που λέμε κυκλική οικονομία και αυτό είναι πάρα πολύ σημαντικό. Αν σήμερα στην Κρήτη υπάρχει μια ισορροπία στο περιβάλλον, αυτό οφείλεται σε μιας τους παλιότερους που ακόμα μέχρι σήμερα καλλιεργούμε τη γη. Αλλού έχουμε ελιές. Αλλού έχουμε οπωροκηπευτικά. Αλλού έχουμε ζώα και πάει λέγοντας», λέει χαρακτηριστικά ο πρώην πρόεδρος του Παραρτήματος Κρήτης του Γεωτεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας.
Ο Αλέκος Στεφανάκης στέλνει μήνυμα προς τις σημερινές γενιές να λάβουν σοβαρά υπόψη τους αυτές τις παραμέτρους και να αρχίσουν να ασχολούνται με τη γη.
«Μπορούμε να χρησιμοποιούμε τους χώρους μας έξω από τα σπίτια μας στις πόλεις και να καλλιεργούμε φυτικά προϊόντα και στα χωριά να βάζουμε κοτέτσια», σύμφωνα με όσα μας λέει.
Στα χωριά… αγοράζουν αβγά!
«Είναι πραγματικά σχήμα οξύμωρο στα χωριά να αγοράζουν οι άνθρωποι τα αβγά. Και όμως αυτό συμβαίνει σήμερα. Παλιότερα στα χωριά κάθε οικογένεια είχε 5-10 κότες και κάλυπτε τις ανάγκες της. Είχε όμως και ένα εισόδημα από την πώληση αβγών», λέει χαρακτηριστικά από την πλευρά του, ο γεωπόνος και πρώην διευθυντής της πάλαι ποτέ ΑΤΕ Κωστής Παπαδάκης.
Όπως σημειώνει «πήγαινε κάποιος στον μπακάλη και αγόραζε πράγματα δίνοντας αβγά. Και θα σας πω και κάτι αστείο. Θυμάμαι όταν ήμασταν μικρά παιδιά και είχε έρθει στο χωριό θέατρο. Κι εμείς τα παιδιά θέλαμε να πάμε να το δούμε. Και ήταν το εισιτήριο…. τρία αβγά. Ακόμα δηλαδή και το εισιτήριο του θεάτρου το πληρώναμε με αβγά»!
Όσο για το ερώτημα, «μα καλά. Συμφέρει να έχει κανείς κότες, όταν το κόστος εκτροφής είναι τόσο μεγάλο»; Ο Κωστής Παπαδάκης απαντάει:
«Είναι ακριβώς το αντίθετο. Διότι, στο χωριό, οι αγρότες έχουν λαχανικά, έχουν σιτηρά κ.λπ. Και μπορούνε να έχουν με σχεδόν μηδενικό κόστος την εκτροφή των κοτών. Έχουν και τα οικιακά υπολείμματα από το σπίτι. Και είναι πραγματικά κατάντια αυτό που γίνεται να έρχονται από την πόλη στο χωριό και να πουλάνε αβγά. Και αυτό δείχνει και την αντίστροφη μέτρηση της γεωργίας στη χώρα μας».
Χάνεται το οικόσιτο
Ο Αλέκος Στεφανάκης, τονίζει χαρακτηριστικά: «Μέχρι πριν από πέντε χρόνια, η οικόσιτη πτηνοτροφία, κάλυπτε την συνολική αβγοπαραγωγή της Κρήτης, σε ένα ποσοστό γύρω στο 45%. Πλέον δεν συμμετέχει πάνω από ένα 22%».
Όπως εκτιμά ο ίδιος, «η μεγάλη μείωση της οικόσιτης πτηνοτροφίας στην Κρήτη, ξεκίνησε ουσιαστικά μέσα στα χρόνια της πανδημίας, όταν κλείστηκαν οι Έλληνες στα σπίτια τους λόγω του κορονοϊού». Όμως, μεγάλη ήταν η αναστάτωση που προκάλεσαν επίσης οι συγκυρίες της οικονομικής κρίσης και του πολέμου στην Ουκρανία, αφού εκτόξευσαν το συνολικό κόστος παραγωγής στα ύψη.
«Αν σήμερα κρατιέται μια ισορροπία στην Κρήτη», όπως συμπληρώνει ο Αλέκος Στεφανάκης, «αυτό έχει να κάνει με το γεγονός ότι εμείς, οι παλιότερες γενιές, καλλιεργούμε διάφορα προϊόντα και κρατάμε ακόμα τη φύση σε μια ισορροπία. Νομίζω όμως, ότι θα πρέπει οι νεότερες γενιές να αρχίσουν να ασχολούνται με τη φύση», σύμφωνα με τον γνωστό επιστήμονα.
Ο Αλέκος Στεφανάκης τονίζει την ανάγκη, να αρχίσουμε στα χωριά όπως παλιά να έχουμε όπως παλιότερα κότες, ενώ μέσα στις πόλεις μπορούμε να βάζουμε κήπους για να καλλιεργούμε φυτικά προϊόντα.
«Να ξαναγυρίσουμε στο χωριό, σήμερα έχουμε υποδομές»
«Όσοι έχουμε επαφές με το χωριό, θα πρέπει να ξαναγυρίσουμε. Σήμερα έχουμε υποδομές. Αυτές που έχουμε», λέει χαρακτηριστικά ο Αλέκος Στεφανάκης.
«Έχουμε δρόμους. Έχουμε αυτοκίνητα. Δεν είναι δύσκολο να ξαναβάλουμε στη ζωή μας το χωριό. Στις πόλεις μπορούμε να δώσουμε βάρος στο φυτικό βασίλειο. Να βάλουμε λουλούδια. Να βάλουμε κήπους.
Από κει και πέρα, στα χωριά μπορούμε να δώσουμε ξανά βάρος στην παραγωγή του αβγού. Παρά το πρόβλημα που υπάρχει είναι ακόμα το νησί μας σε πάρα πολύ υψηλό επίπεδο».
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ «ΕΛΛΗΝΑΣ ΑΓΡΟΤΗΣ»
