Συνεχίζεται η ροή αντικρουόμενων απόψεων από αξιωματούχους της Ε.Ε. σε σχέση με την αντιμετώπιση της ευλογιάς των προβάτων, καθώς αυτή τη φορά η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) σε μελέτη που δημοσίευσε σημειώνει ότι ο εμβολιασμός θα μπορούσε να περιορίσει και τελικά να εξαλείψει τη ζωονόσο στην Ελλάδα.
Η Ε.Ε. δεν έχει κάποια στρατηγική ενάντια στην ευλογιά η οποία πρόκειται για ένα «νόσημα Τύπου Α», όπως είναι για παράδειγμα η οζώδης δερματίτιδα στα βοοειδή και επομένως ο εμβολιασμός επιτρέπεται, με την EFSΑ μάλιστα να υποδεικνύει και σκευάσματα που θα μπορούσαν να βοηθήσουν στον δραστικό περιορισμό, ενώ για την εξάλειψη της ασθένειας θέτει ορίζοντα 2 ετών υπό την προϋπόθεση ότι θα αναπτυχθεί σχέδιο δράσης με στοχευμένο ή και πανελλαδικό εμβολιασμό.
Αναπτύσσοντας το σκεπτικό της, η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) πηγαίνει κόντρα στην άποψη των Ελλήνων επιστημόνων και της ΕΕΕΔΕΕ, καθώς σύμφωνα με τη συγκεκριμένη μελέτη τα ζώντα εμβόλια όπως εκείνο της Ρουμανίας μπορούν να έχουν αποτελεσματικότητα από 80% έως και 100%, με τον κίνδυνο μετάδοσης του ιού να είναι ελάχιστος σύμφωνα με τη μελέτη. Αυτό το κείμενο έρχεται σε ευθεία αντίθεση με όσα υποστηρίζει η Επιτροπή για την Ευλογιά στην Ελλάδα ότι τα ζώντα εμβόλια δε μπορούν να συμβάλλουν στον περιορισμό της ζωονόσου καθώς δε θα ξεχωρίζει το εμβολιασμένο από το άρρωστο αιγοπρόβατο.
Εν ολίγοις η πολιτική της Ε.Ε. κόντρα στην ευλογιά δεν είναι συγκεκριμένη, με αποτέλεσμα οι ελληνικές αρχές να χαράσσουν τη δική τους πολιτική και ο κάθε κτηνοτρόφος να πιστεύει όποιον θέλει.
Αναλυτικά η περίληψη της μελέτης της EFSA:
Η ευλογιά των αιγοπροβάτων (SGP), που προκαλείται από τους ιούς Capripox, επανεμφανίστηκε στην Ευρώπη με πρωτοφανή ένταση κατά την περίοδο 2024-2025, επηρεάζοντας ιδιαίτερα την Ελλάδα και τη Βουλγαρία και θέτοντας σε αυξανόμενο κίνδυνο τις γειτονικές χώρες. Παρά τα καθιερωμένα μέτρα ελέγχου της ΕΕ, η κλίμακα και η διάρκεια των εστιών μπορεί να υποδηλώνουν ορισμένες καθυστερήσεις στην ανίχνευση ή την αναφορά και πιθανό ρόλο των μετακινήσεων των ζώων, τόσο των εγκεκριμένων όσο και των ανεξέλεγκτων, στη διατήρηση της μετάδοσης.
Η αξιολόγηση αυτή εξετάζει την αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια των εμπορικά διαθέσιμων εμβολίων ΣΣΑ και αξιολογεί τον δυνητικό αντίκτυπο των στρατηγικών εμβολιασμού στον έλεγχο και την εξάλειψη των επιδημιών. Μια ανασκόπηση της βιβλιογραφίας και πειραματικά δεδομένα από το EURL για τους ιούς Capripox επιβεβαιώνουν ότι τα ζώντα εξασθενημένα εμβόλια ΣΣΑ που βασίζονται σε στελέχη του ιού της ευλογιάς των προβάτων, συμπεριλαμβανομένων των στελεχών ευλογιάς των προβάτων RM65, Ρουμανίας και Bakirköy, παρέχουν ισχυρή προστασία (συνήθως 80–100 %) και μειώνουν σημαντικά την αντιγραφή και την απόρριψη του ιού στα πρόβατα. Τα προφίλ ασφάλειας είναι γενικά ευνοϊκά, αν και μπορεί να εμφανιστούν ήπιες αντιδράσεις μετά τον εμβολιασμό και η τήρηση της συνιστώμενης δοσολογίας είναι απαραίτητη. Ο κίνδυνος μετάδοσης του ιού του εμβολίου είναι ελάχιστος όταν ακολουθούνται οι συνήθεις προφυλάξεις.
Χρησιμοποιώντας δημογραφικά δεδομένα και δεδομένα επιδημικών εξάρσεων από τη Βουλγαρία, εφαρμόστηκε ένα στοχαστικό μοντέλο χωρικού πυρήνα για την προσομοίωση της εξάπλωσης του ΣΣΑ και την αξιολόγηση των σεναρίων εμβολιασμού. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η ταχεία ανίχνευση και θανάτωση από μόνη της μπορεί να ελέγξει τις επιδημίες εντός 1–2 ετών, αλλά ο εμβολιασμός μειώνει σημαντικά το μέγεθος της εστίας και τη γεωγραφική εξάπλωση. Ο περιφερειακός εμβολιασμός ενέχει κίνδυνο διαφυγής από τον ιό, εκτός εάν επιβληθούν αυστηροί έλεγχοι των μετακινήσεων, ενώ ο εμβολιασμός σε εθνικό επίπεδο παρέχει πιο ισχυρό περιορισμό.
Προβλέπεται διετής εκστρατεία εμβολιασμού σε συνδυασμό με τυποποιημένα μέτρα ελέγχου για την επίτευξη εξάλειψης ένα έτος νωρίτερα από τις στρατηγικές μη εμβολιασμού. Στην Ελλάδα, η πολυπλοκότητα της δυναμικής μετάδοσης και οι πολλαπλές επιδημικές ομάδες υποδηλώνουν ότι θα ήταν απαραίτητος ο στοχευμένος ή πανελλαδικός εμβολιασμός. Συνολικά, ο εμβολιασμός —ιδίως όταν ενσωματώνεται στην έγκαιρη ανίχνευση, την ταχεία θανάτωση και τους περιορισμούς μετακίνησης— προσφέρει ένα κρίσιμο εργαλείο για τον έλεγχο και ενδεχομένως την εξάλειψη του ΣΣΑ στις πληγείσες περιοχές.
Ολόκληρη η μελέτη: EFSA ΓΙΑ ΕΜΒΟΛΙΟ
Μπορείτε να βρείτε την περίληψη στα αγγλικά πατώντας ΕΔΩ.
