ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ «ΕΛΛΗΝΑΣ ΑΓΡΟΤΗΣ»
Η Περιφέρεια Θεσσαλίας στηρίζει, μέσω του ΠΕΠ, τεχνολογίες και προϊόντα.
Του Δρος Δημήτρη Κουρέτα,
περιφερειάρχη Θεσσαλίας
Η διεθνοποιημένη αγορά έχει οδηγήσει (όλο και περισσότερο) την πρωτογενή παραγωγή σε μια κατεύθυνση συμπίεσης του κόστους, κυρίως μέσα από πρακτικές μη ασφαλούς παραγωγής και αναζήτησης πρώτων υλών που εξυπηρετούν τη μαζική βιομηχανία τροφίμων.
Η Ελλάδα, ως μια περιοχή πρωτογενούς παραγωγής, δεν μπορεί να ανταγωνιστεί με όρους μαζικής φτηνής παραγωγής, γιατί το μέγεθός της δεν επιτρέπει τη μετάβαση σε τέτοιου είδους εκμεταλλεύσεις. Το πλεονέκτημά της (υπήρξε και οφείλει να συνεχίσει να υπάρχει) ήταν οι μικρές παραγωγές, που με κόπο, μεράκι και σεβασμό στον άνθρωπο μπορούσε να αντλήσει από το χώμα της. Η ελληνική γη και οι άνθρωποί της, απόλυτα συμφιλιωμένοι με το κοινό τους μέλλον, μπορούν να παράγουν καταπληκτικά προϊόντα. Σαφέστατα, οι συνέργειες τέτοιων μικρών παραγωγών μπορούν να δώσουν το απαραίτητο μέγεθος εξωστρέφειας, χωρίς όμως να υποτιμούμε τις διατροφικές ανάγκες της χώρας.
Μια σημαντική παραγωγή στη χώρα μας είναι το μέλι, με το οποίο θα ασχοληθούμε στο άρθρο αυτό.
Το βαμβάκι είναι ένα εντατικά καλλιεργούμενο προϊόν σε κάποιες περιοχές στη χώρα, όπως η Θεσσαλία. Το μέλι βαμβακιού υπερέχει έναντι των άλλων ποικιλιών μελιού στη συγκέντρωση υπεροξειδίου του υδρογόνου (H2O2, το κοινό οξυζενέ). Η φαρμακοβιομηχανία τα τελευταία χρόνια χρησιμοποιεί σε επιθέματα τραυμάτων μέλι με αυξανόμενους ρυθμούς. Αυτό μας οδηγεί στο συμπέρασμα ότι θα μπορούσε να προωθηθεί το μέλι αυτό στη συγκεκριμένη αλυσίδα μεταποίησης και χρήσης, με τιμή πάνω από 200 ευρώ/κιλό. Απαιτεί όμως μια κεντρική συμφωνία μεταξύ γεωργών, κρατικών δομών και μελισσοκόμων. Οι μελισσοκόμοι να εφαρμόζουν μια ορθή μελισσοκομική πρακτική παραγωγής βαμβακόμελου (το οποίο κρίνεται ως εύκολο βήμα ύστερα από εκπαίδευσή τους).
Τα πλεονεκτήματα
Η μελισσοκομία είναι νομαδική και ο Ελληνας μελισσοκόμος πλεονεκτεί λόγω θέσης. Υπάρχει ένα ελληνικό μέλι που παράγεται από τα πευκοδάση, το μέλι πεύκου, που για να παραχθεί μεσολαβεί ένα κοκκοειδές έντομο, το Marchalina Hellenica. Είναι ένα ενδημικό έντομο του Αιγαίου (υπάρχει και στα παράλια της Τουρκίας).
Το μέλι πεύκου δεν παράγεται πουθενά αλλού στον κόσμο. Αυτό αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα κριτήρια προώθησης ενός προϊόντος στην παγκόσμια -ανοιχτή πλέον- αγορά. Είναι ένα προϊόν που υπάρχει μόνο στην Ελλάδα (και στην Τουρκία), ένα προϊόν που με βάση τα χαρακτηριστικά του έχει αξιόλογες βακτηριοστατικές ιδιότητες και θα μπορούσε να αποτελεί για τον Ελληνα μελισσοκόμο ό,τι και το ακριβότερο μέλι στον κόσμο, το Manouka της Νέας Ζηλανδίας.
Τα υπόλοιπα προϊόντα
Οσον αφορά τα υπόλοιπα προϊόντα της μέλισσας:
-Η γύρη και ο βασιλικός πολτός χαρακτηρίζονται λειτουργικά τρόφιμα (neutraceuticals), που η αξία τους αυξάνεται καθώς αυξάνονται η ζήτηση και η εκτίμησή τους από το αγοραστικό κοινό. Η πρόπολη και το δηλητήριο, που δεν είναι τρόφιμα και έχουν πληθώρα βιολογικών δράσεων, θεραπευτικών, ακόμα και καλλυντικών εφαρμογών, είναι επίσης περιζήτητα προϊόντα με μεγάλη ζήτηση και υψηλή τιμή – ειδικά το δηλητήριο. Η πρόπολη είναι συστατικό σε πολλά φαρμακευτικά και καλλυντικά σκευάσματα, όπως και το δηλητήριο, που πιστεύουμε ότι θα αποτελέσει σημαντικό -εξαγώγιμο κυρίως- προϊόν, αν υποστηριχθεί κατάλληλα η παραγωγή του.
Κρασί από μέλι
-Μεγάλο ενδιαφέρον έχει η ζύμωση του μελιού σε υδρόμελι (κρασί από μέλι), η απόσταξή του σε μουντοβίνα (τσίπουρο από μέλι) και η περαιτέρω ζύμωσή του σε ξίδι από μέλι. Εξάλλου, ήδη η ποτοποιία έχει εκδηλώσει ενδιαφέρον για το μέλι. Υπάρχουν μπίρες με μέλι στην ελληνική αγορά, ρακόμελα και πιθανόν να δούμε και κρασί με μέλι (honeyed wine) σύντομα.
-Το κερί τροφοδοτεί κηροπλαστεία και κηρυθροποιεία που εφοδιάζουν τους μελισσοκόμους, βιοτεχνίες παραγωγής διακοσμητικών κεριών και είναι βασικό συστατικό στις περίφημες παραδοσιακές κεραλοιφές, που εμφανίζουν σήμερα μεγάλη ζήτηση (θα ασχοληθούμε σε άλλο άρθρο με τις αυτές).
-Ο μελισσοκομικός τουρισμός δεν έχει αναπτυχθεί στη χώρα μας, ενώ στη διπλανή Τουρκία ανθεί. Μελισσοκόμοι από όλη την Ευρώπη συνδυάζουν επισκέψεις σε φυσικά και πολιτιστικά αξιοθέατα με επισκέψεις σε μελισσοκομεία, μελισσοκομικά ινστιτούτα, μελισσοκομικά μουσεία, γιορτές μελιού και συσκευαστήρια μελιού.
Προγράμματα ενίσχυσης
Η Περιφέρεια Θεσσαλίας με τα προγράμματα ενίσχυσης της έρευνας και επιχειρηματικότητας από το ΕΣΠΑ 2021-2027 επιδοτεί αρκετές τέτοιες προσπάθειες στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, στον ΕΛΓΟ, στα ινστιτούτα της ΓΓΕΤ στη Θεσσαλία και, πρόσφατα, επιχειρήσεις σε συνεργασία με τον ερευνητικό ιστό για να αναδείξει το θεσσαλικό μέλι.
