Προς απένταξη από το Ταμείο Ανάκαμψης οδεύει το πρόγραμμα «Απόλλων» το οποίο είχε ως αρχικό στόχο την ένταξη Δήμων, Περιφερειών, ΤΟΕΒ και ΓΟΕΒ σε ενεργειακές κοινότητες οι οποίες θα εξασφάλιζαν επάρκεια μέσω της ευρείας χρήσης των ΑΠΕ.
Το θέμα έφερε στη Βουλή ο Φραγκίσκος Παρασύρης από το ΠΑΣΟΚ, καθώς, νοικοκυριά, πολίτες και αγρότες είναι οι μόνοι χαμένοι από αυτή την εξέλιξη, αφού οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας θα κάλυπταν μεγάλο μέρος του κόστους μέσω συμψηφισμού της κατανάλωσης. Αρχικός στόχος του προγράμματος «ΑΠΟΛΛΩΝ» ήταν να ωφεληθούν περίπου 128 χιλιάδες ευάλωτα νοικοκυριά, 9.455 παροχές κατανάλωσης των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης και 3.570 παροχές κατανάλωσης που εξυπηρετούν ανάγκες των ΓΟΕΒ/ΤΟΕΒ.
Μάλιστα τον Γενάρη του 2026 εκδόθηκε ΚΥΑ προκειμένου να «ξεπαγώσει» το πρόγραμμα και να μη χαθούν πάνω από 100 εκατομμύρια ευρώ που προορίζονταν από το Ταμείο Ανάκαμψης για να «τρέξει». Ωστόσο η Απόφαση αυτή έμεινε… στα χαρτιά, με τους παραγωγούς ανά τη χώρα να συνεχίζουν να σηκώνουν μόνοι τους το υπέρογκο ενεργειακό κόστος, ειδικά αυτή την εποχή που λόγω πολέμου όλες οι τιμές έχουν πάρει την ανιούσα.
Αναλυτικά το κείμενο της ερώτησης του Φραγκίσκου Παρασύρη:
ΘΕΜΑ: Η παταγώδης αποτυχία και η απένταξη του Προγράμματος «ΑΠΟΛΛΩΝ»: Σε ενεργειακό αδιέξοδο οι Δήμοι, οι ΤΟΕΒ και τα ευάλωτα νοικοκυριά σε όλη την επικράτεια.
Το Πρόγραμμα «ΑΠΟΛΛΩΝ», το οποίο παρουσιάστηκε με μεγάλες επικοινωνιακές τυμπανοκρουσίες από το Υπουργείο σας τον Νοέμβριο του 2023, διαφημίστηκε ως το μεγαλύτερο πρόγραμμα ενεργειακού συμψηφισμού στη χώρα. Υποτίθεται ότι θα αποτελούσε τη ραχοκοκαλιά της κοινωνικής ενεργειακής πολιτικής, εξασφαλίζοντας φθηνό, «πράσινο» ρεύμα και καλύπτοντας το 90% των αναγκών 127.500 ευάλωτων νοικοκυριών, καθώς και το 50% των καταναλώσεων των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ Α’ και Β’ βαθμού), των ΔΕΥΑ και των ΓΟΕΒ/ΤΟΕΒ.
Η πρώην Υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Αλεξάνδρα Σδούκου, περιόδευε ανά την Ελλάδα παρουσιάζοντας το πρόγραμμα ως την απόλυτη «ενεργειακή ανάσα» για τις τοπικές κοινωνίες. Ωστόσο, σχεδόν δύο χρόνια μετά, αποδείχθηκε ότι ο σχεδιασμός αυτός κατέρρευσε, μένοντας ουσιαστικά στα χαρτιά λόγω εγκληματικών καθυστερήσεων στην υλοποίηση ακόμη και της πρώτης φάσης του.
Η επίσημη επιβεβαίωση του κυβερνητικού φιάσκου ήρθε από τα πλέον επίσημα χείλη. Ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Σταύρος Παπασταύρου, παραδέχθηκε από το βήμα της Ολομέλειας της Βουλής την απένταξη του Προγράμματος «ΑΠΟΛΛΩΝ» από τη χρηματοδότηση του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ). Όπως δήλωσε ο ίδιος, με βάση τα τεχνικά, οικονομικά και συμμετοχικά δεδομένα, κατέστη αδύνατο να εξασφαλιστεί η έγκαιρη ολοκλήρωση των έργων εντός των αυστηρών χρονικών ορίων του Ταμείου.
Την ίδια στιγμή, ο Υφυπουργός κ. Νίκος Τσάφος επιχείρησε να διασκεδάσει τις εντυπώσεις, υποστηρίζοντας ότι τα 100 εκατομμύρια ευρώ του Ταμείου Ανάκαμψης «δεν χάθηκαν», αλλά κατευθύνθηκαν σε άλλα έργα, επιβεβαιώνοντας όμως με αυτόν τον τρόπο ότι η Τοπική Αυτοδιοίκηση και οι ευάλωτοι συμπολίτες μας στερούνται πλέον οριστικά αυτούς τους πολύτιμους πόρους για τη μείωση του δικού τους ενεργειακού κόστος.
Αυτή η εξέλιξη συνιστά μνημείο διαχειριστικής ανικανότητας. Σε ολόκληρη την ελληνική περιφέρεια, οι Δήμοι, οι Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ) και οι Τοπικοί Οργανισμοί Εγγείων Βελτιώσεων (ΤΟΕΒ) βρίσκονται σε καθεστώς οικονομικής ασφυξίας λόγω του υπέρογκου ενεργειακού κόστος. Η απένταξη του «ΑΠΟΛΛΩΝ» αποτελεί βαρύ πλήγμα για την τοπική αυτοδιοίκηση και την πρωτογενή παραγωγή της χώρας, καθώς οι κυβερνητικές υποσχέσεις για «ενεργειακή δημοκρατία» έδωσαν τη θέση τους στην πλήρη εγκατάλειψη. Κατά τη συζήτηση του Προϋπολογισμού, είχα τονίσει χαρακτηριστικά πως η κατάργηση και απένταξη του προγράμματος «ΑΠΟΛΛΩΝ» αποτελεί την απόλυτη παραδοχή αποτυχίας της κυβέρνησης, η οποία ζητά συνεχώς περισσότερα χρήματα για να πετύχει τελικά λιγότερα.
Κατόπιν των ανωτέρω, και επειδή η υποβάθμιση της Ελλάδας στο «κόκκινο» στον Recovery & Resilience Fund Tracker των ευρωπαϊκών ενεργειακών κοινοτήτων εκθέτει τη χώρα,
Είναι αξιοσημείωτο, μάλιστα, ότι για το συγκεκριμένο θέμα είχα προχωρήσει σε έγκαιρη κοινοβουλευτική παρέμβαση, καταθέτοντας την υπ’ αριθμ. 8684/18-9-2025 Ερώτηση. Στο κείμενο εκείνο αποτυπωνόταν με απόλυτη ακρίβεια η ανησυχία για την επερχόμενη απένταξη του κονδυλίου των 100 εκατομμυρίων ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης, καθώς και οι ολέθριες συνέπειες για τις Ενεργειακές Κοινότητες των Περιφερειών και των Δήμων. Παρά την κρισιμότητα των ερωτημάτων που έθετα για τα ορόσημα του έργου και τις ευθύνες των
καθυστερήσεων, η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας αρνήθηκε προκλητικά να απαντήσει, επιλέγοντας τον δρόμο της σιωπής και της συγκάλυψης των διαχειριστικών της λαθών. Η εκ των πραγμάτων παραδοχή της αποτυχίας σας έρχεται απλώς να επιβεβαιώσει ότι η τότε άρνησή σας να τοποθετηθείτε στο πλαίσιο του Κοινοβουλευτικού Ελέγχου δεν ήταν τίποτα άλλο παρά μια απέλπιδα προσπάθεια να κρυφτεί το κυβερνητικό φιάσκο από την ελληνική κοινωνία.
Κατόπιν αυτών ερωτάσθε κ. Υπουργέ
- Γιατί δεν προχώρησε το Πρόγραμμα; Ποιοι ήταν οι συγκεκριμένοι λόγοι, οι τεχνικές αστοχίες και οι διαχειριστικές καθυστερήσεις που οδήγησαν το Υπουργείο στην αδυναμία τήρησης των χρονικών ορίων του Ταμείου Ανάκαμψης, με αποτέλεσμα την απένταξη ενός τόσο κρίσιμου έργου;
- Πού βρίσκεται σήμερα η υλοποίηση; Μετά την υπογραφή της σχετικής Κοινής Υπουργικής Απόφασης (ΚΥΑ), ΥΠΕΝ/ΔΑΠΕΕΚ/146871/3297/25 (ΦΕΚ Β’ 7196/31-12-2025), σε ποιο στάδιο βρίσκεται η προετοιμασία των μειοδοτικών διαγωνισμών για τους σταθμούς ΑΠΕ και τις μονάδες αποθήκευσης; Ποιο είναι το ακριβές χρονοδιάγραμμα και πώς επηρεάζεται η συμμετοχή των 13 Περιφερειών, των 332 Δήμων και των ευάλωτων νοικοκυριών της χώρας;
- Πώς σκοπεύει το Υπουργείο να επανορθώσει αυτή την αποτυχία; Με δεδομένη τη δέσμευση του κ. Παπασταύρου για επανεκκίνηση του προγράμματος με «εναλλακτική χρηματοδότηση», από ποιες ακριβώς πηγές (εθνικούς πόρους, ΠΔΕ ή άλλα ευρωπαϊκά ταμεία) θα καλυφθούν τα 100 εκατομμύρια ευρώ που χάθηκαν από το Ταμείο Ανάκαμψης; Πώς θα διασφαλιστεί ότι οι ΟΤΑ, οι ΤΟΕΒ και οι ΔΕΥΑ ανά την επικράτεια δεν θα επωμιστούν το κόστος της κυβερνητικής αποτυχίας;
