ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ «ΕΛΛΗΝΑΣ ΑΓΡΟΤΗΣ»
«Ο γεωπόνος εδώ δεν είναι απλά ένας επαγγελματίας που δίνει συμβουλές, λιπάσματα και φυτοφάρμακα. Είναι πολλά παραπάνω. Είναι και μετεωρολόγος, είναι και ψυχολόγος, ό,τι μπορείς να φανταστείς». Με αυτή τη φράση, ο Κώστας Πλούσιος, γεωπόνος και ιδιοκτήτης της επιχείρησης «Περί γης η γνώση» στον Πολύγυρο Χαλκιδικής, περιγράφει μια τυπική μέρα στη δουλειά.
Του ΛΕΥΤΕΡΗ ΖΑΒΛΙΑΡΗ
Το κινητό του, όσο μιλάμε, χτυπά ακατάπαυστα από πελάτες που έχουν πάσης φύσεως απορίες γύρω από τις καλλιέργειές τους. Και όλα αυτά σε μια περίοδο που οι εργασίες στα ελαιοχώραφα της Χαλκιδικής δεν είναι πολλές, αφού το καλοκαίρι είναι περίοδος ποτισμάτων, ώστε το φθινόπωρο, στα μαζέματα, να συγκομιστεί ποιοτικός καρπός.
Για ορισμένες απορίες, δε, ο δείκτης δυσκολίας είναι μεγάλος. «Πρόσφατα έλαβε μια κλήση από έναν πελάτη χρόνων, αγρότη που έχει ελιές. Με πήρε γεμάτος αγωνία για να με ρωτήσει τι να κάνει, γιατί την ώρα που έκανε εφαρμογή φυτοπροστασίας άρχισε να ψιχαλίζει, αλλά όχι να βρέχει. Σε αυτή την περίπτωση, το τι θα απαντήσεις παίζει μεγάλο ρόλο όσον αφορά την αξιοπιστία σου στους πελάτες σου» λέει ο Κώστας Πλούσιος, μιλώντας στον «Ε.Α.».
Παρά τις δυσκολίες, ο έμπειρος γεωπόνος, που μετρά 16 χρόνια δραστηριότητας στον Πολύγυρο Χαλκιδικής, παραδέχεται ότι αγαπά μέρα με τη μέρα αυτό που κάνει. Αλλωστε, ο «σπόρος» είχε φυτευτεί από τα παιδικά χρόνια του, όταν μεγάλωνε στα χωράφια της οικογένειάς του στη Γαλάτιστα Χαλκιδικής.
«Οικογενειακή παράδοση στη γεωπονία δεν υπήρχε. Εγώ πέρασα στη Γεωπονική Σχολή του ΑΠΘ σχεδόν από σπόντα, αλλά ήμουν από αγροτική οικογένεια, είχα επαφή με τα χωράφια. Οταν μπήκα στη σχολή το αγάπησα πολύ περισσότερο, γιατί κατάλαβα το αντικείμενο και μου άρεσε πάρα πολύ» λέει χαρακτηριστικά.
Από την αποφοίτηση στην επιχειρηματική πορεία
Εχοντας βρεθεί από τύχη στα αμφιθέατρα μιας εκ των ιστορικότερων σχολών της χώρας, ο νεαρός Κώστας Πλούσιος εξελίχθηκε σε έναν καλό φοιτητή, αφού αγάπησε πολύ περισσότερο τον πρωτογενή τομέα. Μετά την αποφοίτηση αναζήτησε εργασία και δούλεψε για περισσότερο από 3,5 χρόνια σε εταιρία με αγροεφόδια, προκειμένου να λάβει την απαραίτητη κατάρτιση.
Στη συνέχεια αποφάσισε να ακολουθήσει τον δικό του δρόμο, έχοντας πάντα ξεχωριστό ενδιαφέρον για τη Χαλκιδική, γιατί είναι ο γενέθλιος τόπος του.
«Είδα κενό στον Πολύγυρο όσον αφορά τις γεωπονικές υπηρεσίες, ενώ υπήρχε και η προοπτική της ελιάς, σε αντίθεση με τον τόπο μου, τη Γαλάτιστα, όπου έχουμε τις αροτραίες καλλιέργειες. Ο Πολύγυρος είναι πολύ πιο δυναμικός στο θέμα της καλλιέργειας της ελιάς, οπότε η επιλογή ήταν μονόδρομος» εξηγεί.
Ετσι, η επιχειρηματική κίνηση στον Πολύγυρο προχώρησε πριν από 16 χρόνια. Οι γνωριμίες που είχε ο Κώστας Πλούσιος από την προηγούμενη δουλειά του βοήθησαν αρκετά.
«Η εμπειρία με την ελιά αποκτήθηκε με τον καιρό, αλλά βοήθησε το γεγονός ότι μεγάλωσα στο χωράφι. Οταν απέκτησα και τις γνώσεις, μου άρεσε δέκα φορές περισσότερο, γιατί πλέον γνώριζα τι έκανα και γιατί το έκανα. Ηταν κάτι που με βοήθησε πολύ στην πορεία» λέει χαρακτηριστικά.
Ελιά: Πολλοί οι εχθροί – «Κλειδί» η έγκαιρη αντιμετώπιση
Η ελιά στη Χαλκιδική είναι μια εντατική καλλιέργεια που έχει και προβλήματα. Οπως εξηγεί χαρακτηριστικά ο Κώστας Πλούσιος, «υπάρχουν περιπτώσεις που μπορεί να υπάρχει ένας παρατημένος ελαιώνας, να μην έχει κάποιο πρόβλημα με ασθένεια, αλλά ο διπλανός να έχει ζητήματα, για παράδειγμα, με δάκο ή πυρηνοτρήτη».
Το μυστικό για τον ελαιώνα είναι ο καλλιεργητής να δείχνει τη δέουσα προσοχή, ώστε να προλαβαίνει καταστάσεις, πριν αυτές εξαπλωθούν και προκαλέσουν καταστροφή, η οποία σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να είναι ανεπανόρθωτη. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το βερτιτσίλιο, που για τους περισσότερους είναι ο κύριος εχθρός της ελιάς. Ο συγκεκριμένος μύκητας εισβάλλει στις ρίζες, φράζει τα αγγεία του φυτού, εμποδίζοντας την κυκλοφορία του νερού, και προσβάλλει το δέντρο.
«Εξαπλώνεται πάρα πολύ γρήγορα και δεν υπάρχει φάρμακο για να περιοριστεί, πράγμα που σημαίνει ότι θέλει διαχείριση όλη τη χρονιά. Μπορούμε να τον σταματήσουμε, αλλά εκεί ο παραγωγός μπαίνει σε περισσότερα έξοδα» εξηγεί ο γεωπόνος από τη Χαλκιδική.
Καθοριστικό ρόλο στην εξάπλωση της βερτισιλλίωσης διαδραματίζουν οι βροχές, που τα τελευταία χρόνια είναι αρκετές την περίοδο της άνοιξης, γεγονός το οποίο πρέπει να θέτει σε επιφυλακή τους καλλιεργητές ώστε να αντεπεξέρχονται άμεσα. Εάν τα χωράφια «νεροκρατάνε», όπως λένε στην αγροτική αργκό, και δεν στεγνώνουν, τότε μιλάμε για την αρχή ενός προβλήματος που χρήζει άμεσης αντιμετώπισης.
Σταθερή η αντιμετώπιση του δάκου
Αν και ο δάκος στο ευρύ κοινό φαντάζει ο πιο κοινός εχθρός της ελιάς, πλέον η αντιμετώπισή του από τους επαγγελματίες είναι τέτοια που δεν τον κάνει φόβητρο όπως παλιά. Μάλιστα, σε καλοκαίρια με υψηλές θερμοκρασίες, ο δάκος δεν κάνει καν την εμφάνισή του. Για τον κ. Πλούσιο, η αντιμετώπιση του δάκου είναι πια κάτι διαχειρίσιμο με την κατάλληλη φυτοπροστασία. Θέλει ωστόσο μετρήσεις, ώστε να ξέρουμε σε τι επίπεδο κινδύνου βρίσκεται η καλλιέργεια.
Το άλλο έντομο που κάποτε προκαλούσε σοβαρά ζητήματα, ο πυρηνοτρήτης, είναι πλέον δυσάρεστη ανάμνηση. Οπως λέει ο Κώστας Πλούσιος, πρόκειται για έναν εχθρό που έχει πια καταπολεμηθεί και, εάν δοθεί προσοχή, δεν υπάρχουν προβλήματα.
Ενας ακόμα εχθρός είναι το παραμορφωτικό άκαρι της ελιάς, αλλά και εδώ υπάρχει τρόπος αντιμετώπισης με το έγκαιρο ράντισμα. Το κυκλοκόνιο είναι επίσης μια ασθένεια που, αν ξεφύγει, μπορεί να καταστρέψει μια καλλιέργεια.
Παράλληλα, ένα μεγάλο πρόβλημα που έχει προκύψει τα τελευταία χρόνια είναι οι βροχές μέσα στις ανθοφορίες, γιατί προκύπτει σοβαρό θέμα με την προστασία των δέντρων. «Το κλίμα αλλάζει και έχουμε δυνατές ξηρασίες και υψηλές θερμοκρασίες, αλλά η ποικιλία είναι μία και το τελικό προϊόν που πουλάμε είναι η ΠΟΠ Ελιά Χαλκιδικής. Πρέπει να επιμείνουμε στην ποικιλία, γιατί αυτή είναι που δίνει αξία στην περιοχή» σχολιάζει ο γεωπόνος από τον Πολύγυρο.
Τα μυστικά του κλαδέματος
Το κλάδεμα αποτελεί για την ελιά το «α» και το «ω» για μια καλή παραγωγή. Οπως τονίζει ο κ. Πλούσιος, τη χρονιά που ο καλλιεργητής περιμένει παραγωγή, το κλάδεμα πρέπει να είναι πιο εντατικό, ώστε να μετριαστεί η παραγωγή και έτσι τη βλάστηση να την εκμεταλλευτεί ο παραγωγός για την επόμενη χρονιά.
«Είναι καταστάσεις που ρυθμίζονται. Εάν το δέντρο έχει καρπό 150 κιλά και δεν υπάρχουν νέα βλαστάρια, αυτό σημαίνει ότι του χρόνου δεν θα υπάρχει καθόλου καρπός. Οι αγρότες της περιοχής ξέρουν να δουλεύουν την ελιά» εξηγεί ο γεωπόνος.
Οι… άλλες καλλιέργειες
Στη Χαλκιδική δεν υπάρχει μόνο η ελιά. Καλλιεργητική δραστηριότητα υφίσταται και σε άλλες καλλιέργειες, όπως τα σιτηρά, που, όμως, όπως αναφέρει ο κ. Πλούσιος, είναι απαξιωμένες, αφού η τιμή παραγωγού δεν φέρνει κέρδη πια στον καλλιεργητή. Στη Χαλκιδική βέβαια υπάρχουν και στρέμματα με βερίκοκα, σύκα και καρύδια, οι οποίες είναι καλλιέργειες με προοπτικές, ωστόσο θέλουν ενασχόληση και δουλειά.
Τα σύκα, σύμφωνα με τον κ. Πλούσιο, έχουν την καλύτερη απόδοση, με τα εργατικά όμως να είναι και εκεί εμπόδιο. «Η μονοκαλλιέργεια δεν είναι λύση, ωστόσο η ελιά είναι αυτή που κυριαρχεί λόγω της γνώσης» λέει ο Κώστας Πλούσιος.
Πεδινά και… ορεινά
Η καλλιέργεια της ελιάς γίνεται σε πολλές περιοχές, είτε πεδινές είτε ορεινές. Κάθε περιοχή έχει τα δικά της πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα. Τα πεδινά, που βρίσκονται σε παράλιες περιοχές, έχουν άφθονο νερό και δεν υπάρχουν προβλήματα με τα ποτίσματα. Αυτό που είναι πρόβλημα βέβαια είναι οι ασθένειες, λόγω της υγρασίας. Την ίδια ώρα, στα υψώματα δεν υπάρχουν προβλήματα με ασθένειες, αλλά δεν υπάρχει καθόλου νερό. «Ολα είναι διαχειρίσιμα και όποιος ακούει τον γεωπόνο του δεν θα έχει τέτοια προβλήματα. Στο βουνό, με μεταφορά νερού, μπορεί να βρεθεί λύση» εξηγεί ο Κώστας Πλούσιος.
Λύση στο καιρικό οι βιοδιεγέρτες
Ο καιρός για την καλλιέργεια της ελιάς έχει εξελιχθεί σε έναν ιδιαίτερα δύσκολο παίκτη, αφού παρατηρούνται πολλές βροχές την άνοιξη και μεγάλοι καύσωνες το καλοκαίρι, καταστάσεις οι οποίες δημιουργούν σοκ στα φυτά, κάτι που μπορεί να επηρεάσει ανθοφορία, καρπόδεση και καρποφορία.
Οπως εξηγεί ο Κώστας Πλούσιος, με τα διαφυλλικά λιπάσματα που έχουν και βιοδιεγέρτες το φυτό παίρνει την κατάλληλη βοήθεια ώστε να ξεστρεσάρεται, ενώ δουλεύει πολύ καλά ειδικά μέσα στο καλοκαίρι.
«Το δέντρο, εάν δώσει καρπό μια χρονιά, είναι κουρασμένο και θέλει καλό τάισμα για να δώσει καρπό την επόμενη χρονιά. Φέτος προβλέπεται μια καλή χρονιά πάνω από τον μέσο όρο» αναφέρει ο έμπειρος γεωπόνος.