Eίτε μας αρέσει είτε όχι, κάποια στιγμή η παραδοσιακή κτηνοτροφία θα εκλείψει και στη χώρα μας. Πλέον, και λόγω της έξαρσης των ζωονόσων, η κλειστού τύπου εκτροφή για πολλούς είναι η λύση.
Η σταβλισμένη κτηνοτροφία, σε ελεύθερη μετάφραση, δεν είναι παρά η μέθοδος εκτροφής κατά την οποία τα ζώα ζουν μόνιμα ή για μεγάλο χρονικό διάστημα σε κλειστούς στάβλους, χωρίς να βόσκουν ελεύθερα. Στόχος είναι η γρήγορη και υψηλή παραγωγή κρέατος, γάλακτος ή άλλων προϊόντων, με χρήση ελεγχόμενης διατροφής και σύγχρονων τεχνικών μέσων, συχνά λόγω περιορισμένης βοσκήσιμης έκτασης.
Ωστόσο, πολλοί είναι εκείνοι οι οποίοι εκτιμούν ότι με τη σταβλισμένη κτηνοτροφία, ειδικά σε μια χώρα όπου παράγονται δεκάδες τυριά ΠΟΠ, ο περιορισμός στερεί από τα ζώα το φυσικό περιβάλλον, το οποίο είναι το βασικό κριτήριο για να αναγνωριστεί επισήμως η ποιότητα των προϊόντων. Αυτή η συζήτηση δεν οφείλεται μόνο στην ευλογιά, αλλά στο γεγονός ότι δεν υπάρχουν επαγγελματίες βοσκοί και στο ότι η τεχνολογία είναι αυτή που σιγά σιγά πρέπει να μπει στη ζωή των κτηνοτρόφων.
Η Ελλάδα, κυρίως λόγω της φέτας, χρειάζεται μεγάλες ποσότητες γάλακτος, αλλά και σταθερή παραγωγή. Η ελεύθερη βόσκηση μπορεί να προσφέρει ποιότητα, αλλά δεν εγγυάται την ποσότητα. Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι η κτηνοτροφία εισέρχεται σε έναν νέο κύκλο, με άγνωστα αποτελέσματα, κι αυτό γιατί τα τελευταία χρόνια καταγράφεται σημαντική μείωση των εκτροφών.
Η Ελλάδα, κυρίως λόγω της φέτας, χρειάζεται μεγάλες ποσότητες γάλακτος, αλλά και σταθερή παραγωγή. Η ελεύθερη βόσκηση μπορεί να προσφέρει ποιότητα, αλλά δεν εγγυάται την ποσότητα. Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι η κτηνοτροφία εισέρχεται σε έναν νέο κύκλο, με άγνωστα αποτελέσματα, κι αυτό γιατί τα τελευταία χρόνια καταγράφεται σημαντική μείωση των εκτροφών
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της ΕΛ.ΣΤΑΤ. για το 2024, σημειώνονται πτώση στο ζωικό κεφάλαιο και μείωση των εκμεταλλεύσεων. Οι κύριοι λόγοι είναι το υψηλό κόστος παραγωγής (ζωοτροφές, ενέργεια) και οι ασθένειες (ευλογιά, πανώλη).
Οπως ανακοινώθηκε το περασμένο καλοκαίρι, το συνολικό ζωικό κεφάλαιο παρουσίασε πτώση 4,9% σε σχέση με το 2023. Η μεγαλύτερη καταγράφηκε στην αιγοτροφία με μείωση 9,1% (από 2.836.064 ζώα το 2023 σε 2.576.743 το 2024). Μειώθηκαν επίσης τα βοοειδή κατά 6,8% (595.153 ζώα το 2024 έναντι 638.647 το 2023). Σε ό,τι αφορά τα πρόβατα, και εδώ καταγράφηκε σημαντική μείωση, με τον αριθμό των εκμεταλλεύσεων να υποχωρεί κατά 2% (52.640 το 2024). Αντίθετα με τα άλλα είδη, ο αριθμός των χοίρων παρουσίασε μικρή αύξηση (1,9%).
Συνεπεία της κατάστασης αυτής, η παραγωγή αιγοπρόβειου γάλακτος σημείωσε μείωση της τάξης του 20%-25% σε κάποιες περιοχές (π.χ., στην Πιερία), ενώ σε επίπεδο Ε.Ε. η παραγωγή αιγοπρόβειου κρέατος είναι σε πτώση.
Για την αλλαγή αυτής της εικόνας, πολλοί ιδιώτες κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι πρέπει να γίνει στροφή στη σταβλισμένη κτηνοτροφία. Υπάρχουν επιστημονικά δεδομένα για τη χώρα μας; Υπάρχουν μελέτες; Υπάρχουν προγράμματα; Σκέψεις μπορεί να υπάρχουν. Μελέτες από επιστημονικές ομάδες, ίσως. Ομως, δεν υπάρχει συγκεκριμένη στρατηγική από την πλευρά των κυβερνήσεων. Οπως δεν υπάρχει και για τη γεωργία και γενικά για τον πρωτογενή τομέα, ο οποίος έχει αφεθεί στον πατριωτισμό των Ελλήνων…
Λόγω και της ευλογιάς, εκτός από τις αποζημιώσεις των κτηνοτρόφων, θα έπρεπε να ανοίξει ο διάλογος για την κτηνοτροφία που θέλουμε και το πώς μπορεί αυτή να προσαρμοστεί στα δεδομένα της Τεχνητής Νοημοσύνης, η οποία έχει ενταχθεί για τα καλά στην παραγωγή.
Αυτή η περίοδος των προβλημάτων πρέπει να εξελιχθεί και σε ευκαιρία για να αλλάξουν πολλά. Ισως όχι άμεσα στην κτηνοτροφία, αλλά στη λογική με την οποία αντιμετωπίζεται το νέο, που έρχεται – και που ουδείς δικαιούται να το αγνοήσει, όπως συνέβαινε τόσα χρόνια…
