Οι θύλακες ψύχους στα πεδινά Ημαθίας και Πέλλας μπορεί να αποδειχθούν ακόμα μία φορά καταστροφικοί
Του ΛΕΥΤΕΡΗ ΖΑΒΛΙΑΡΗ
Η λαϊκή ρήση φράση «Μάρτης γδάρτης» επιβεβαιώθηκε με τον πλέον σκληρό τρόπο για τους δενδροκαλλιεργητές της Ημαθίας και της Πέλλας, αφού, μπορεί ο χειμώνας να πήγε εξαιρετικά από συνθήκες ψύχους και βροχών, ωστόσο η περίοδος της ανθοφορίας των πυρηνόκαρπων ουσιαστικά διεκόπη από τον τρομακτικό παγετό, που έπληξε τις καλλιέργειες στα πεδινά.
Κτήματα καταστράφηκαν ακόμα και ολοκληρωτικά, αγγίζοντας το 100%, με αρκετούς παραγωγούς να σκέφτονται ήδη να προχωρήσουν σε εαρινή σπορά οσπρίων για να μπορέσουν να «ρεφάρουν», αφού για τα δέντρα που είχαν ήδη ξεκινήσει την ανθοφορία τους είχαν πέσει χρήματα.
Κατά πληροφορίες, οι καλλιέργειες που υπέστησαν ζημιές είναι στην πλεινότητά τους πρώιμες ποικιλίες και ο φόβος για τους γεωργούς των δύο ροδακινοπαραγωγών περιοχών του μακεδονικού κάμπου παραμένει, αφού ο Απρίλιος χαρακτηρίζεται από αστάθεια όσον αφορά τα καιρικά φαινόμενα.
«Στα φυλλοβόλα οπωροφόρα δένδρα όσο πιο όψιμη είναι η άνθιση τόσο μικρότερος είναι ο κίνδυνος να βρεθεί το δένδρο σε ευπαθές στάδιο όταν συμβεί ο παγετός, αφού η ανθεκτικότητα των οφθαλμών στις χαμηλές θερμοκρασίες μειώνεται σταδιακά, από τη διακοπή του λήθαργου προς την ανθοφορία και την καρπόδεση» αναφέρει στον «Ελληνα Αγρότη» η ερευνήτρια του Τμήματος Φυλλοβόλων Οπωροφόρων Δέντρων Νάουσας του ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ, Παυλίνα Δρογούδη.
Σύμφωνα με την ίδια, οι διαφορές στον χρόνο άνθισης μεταξύ διαφορετικών ειδών αλλά και ποικιλιών επηρεάζουν την πιθανότητα να βρεθεί το δένδρο σε ευπαθές στάδιο, όταν συμβεί ο ανοιξιάτικος παγετός.
Ο θύλακας ψύχους
Σύμφωνα με τον καθηγητή του Εργαστηρίου Δενδροκομίας του τμήματος Γεωπονίας του ΑΠΘ, Αθανάσιο Μολασιώτη, το συγκεκριμένο φαινόμενο πριν από λίγες εβδομάδες είναι μια όχι ασυνήθιστη περίπτωση.
Σύμφωνα με τον καθηγητή, το γεγονός ότι επλήγησαν σε συντριπτικά υψηλότερο ποσοστό δενδροκαλλιέργειες που βρίσκονταν σε πεδινά σημεία, την ώρα που τα δέντρα στα ορεινά έμειναν ανέπαφα, οφείλεται σε ένα φαινόμενο που λέγεται «θύλακας ψύχους».
«Ολες οι πεδινές περιοχές στην Πέλλα και την Ημαθία έχουν γύρω τους βουνά. Τις βραδινές ώρες και εφόσον οι συνθήκες το ευνοούν, ο κρύος αέρας κατεβαίνει στα χαμηλότερα σημεία, γιατί είναι βαρύτερος από τον θερμό» λέει ο κ. Μολασιώτης.
Μάλιστα, η Παυλίνα Δρογούδη στο ειδικό ενημερωτικό φυλλάδιο που απεστάλη στους δενδροκαλλιεργητές αναφέρει ότι εάν μια καλλιέργεια είναι εγκατεστημένη ήδη σε ψυχρό σημείο, υπάρχουν διάφορες πρακτικές διαχείρισης του ψυχρού αέρα που μπορεί να βοηθήσουν στη μείωση της πιθανότητας ζημιάς από παγετό.
«Οποιαδήποτε εμπόδια της κυκλοφορίας του κρύου αέρα από μια καλλιέργεια θα πρέπει να αφαιρούνται για να μη δημιουργούνται θύλακες παγετού. Αυτά τα εμπόδια μπορεί να είναι φράχτες, μπάλες σανού ή πυκνή βλάστηση που βρίσκεται στην κατηφορική πλευρά του χωραφιού» σημειώνει η ερευνήτρια.
Μάλιστα, λέει πως οι γραμμές φύτευσης σε οπωρώνες και αμπελώνες θα πρέπει να είναι προσανατολισμένες ώστε να ευνοούν την αποτροπή του φυσικού ψυχρού αέρα από την καλλιέργεια.
Η επιλογή των ποικιλιών στα φυλλοβόλα οπωροφόρα
Στα φυλλοβόλα οπωροφόρα δένδρα όσο πιο όψιμη είναι η άνθιση τόσο μικρότερος είναι ο κίνδυνος να βρεθεί το δένδρο σε ευπαθές στάδιο όταν συμβεί ο παγετός, αφού η ανθεκτικότητα των οφθαλμών στις χαμηλές θερμοκρασίες μειώνεται σταδιακά από τη διακοπή του λήθαργου προς την ανθοφορία και την καρπόδεση. Διαφορές στον χρόνο άνθισης μεταξύ διαφορετικών ειδών αλλά και ποικιλιών επηρεάζουν την πιθανότητα να βρεθεί το δένδρο σε ευπαθές στάδιο, όταν συμβεί ο ανοιξιάτικος παγετός.
Οι ποικιλίες φυλλοβόλων οπωροφόρων δένδρων με υψηλές απαιτήσεις σε ψύχος μπορεί να έχουν οψιμότερη άνθιση. Ζημιές από παγετό παρατηρούνται συχνά σε ποικιλίες με μικρές απαιτήσεις σε ψύχος, καθώς βγαίνουν από τον λήθαργο κατά τη διάρκεια μίας «ψεύτικης άνοιξης» στο μέσο του χειμώνα. Γι’ αυτό ποικιλίες με μικρές απαιτήσεις σε ψύχος δεν ενδείκνυται να επιλέγονται σε ψυχρές περιοχές.
