Πρόκειται για ανταγωνιστικά συμφέροντα, που εν πολλοίς επηρεάζουν καθοριστικά το μέλλον του πυρηνελαίου και του ελαιολάδου, δηλαδή όλης της αλυσίδας αξίας της ελαιοκομίας.
Η συζήτηση γύρω από το μέλλον της αξιοποίησης των υποπροϊόντων της ελαιοκομίας έχει λάβει μεγάλες διαστάσεις σε Ιταλία και Ισπανία, αποκαλύπτοντας μια ενδιαφέρουσα αντίθεση στις προτεραιότητες, στις πολιτικές και στη στρατηγική ανάπτυξης. Δεν πρόκειται μόνο για ακαδημαϊκές διαφορές, αλλά για ανταγωνιστικά συμφέροντα, που εν πολλοίς επηρεάζουν καθοριστικά το μέλλον του πυρηνελαίου και του ελαιολάδου, δηλαδή όλης της αλυσίδας αξίας της ελαιοκομίας.
Η ιταλική ανησυχία: το πυρηνέλαιο, «θύμα» της ενεργειακής πολιτικής
Στην Ιταλία, ο Σύνδεσμος Βιομηχανίας Ελαιολάδου (ASSITOL) καταγγέλλει τις στρεβλώσεις που προκαλούν οι επιδοτήσεις για την ενεργειακή αξιοποίηση του ελαιοπυρήνα. Σύμφωνα με τον πρόεδρό του, Giuseppe Masturzo, η κρατική ενίσχυση για βιοαέριο και βιομεθάνιο από το 2012 έχει οδηγήσει σε εκτροπή του πρώτης ύλης από τη βιομηχανία τροφίμων προς την παραγωγή ενέργειας.
Το Συμβούλιο της Επικρατείας επιβεβαίωσε φέτος ότι πρέπει να τηρείται η αρχή της «διαδοχικής χρήσης βιομάζας», δίνοντας απόλυτη προτεραιότητα στις διατροφικές χρήσεις. Η ASSITOL ζητά ισότιμους όρους ανταγωνισμού, προκειμένου να προστατευτεί ένας παραδοσιακός τομέας με ιστορία και εξαγωγική δραστηριότητα, που απασχολεί πολλές χιλιάδες εργαζόμενους στην Ιταλία. Για την ιταλική κλάδο, το ζήτημα δεν είναι μόνο οικονομικό αλλά και πολιτισμικό: το πυρηνέλαιο θεωρείται αναπόσπαστο μέλος της οικογένειας του ελαιολάδου, που δεν πρέπει να θυσιαστεί στον βωμό της πράσινης ενέργειας.
Η ισπανική προοπτική: βιομεθάνιο σαν μια ευκαιρία ανάπτυξης
Στην Ισπανία, και συγκεκριμένα στην επαρχία Jaén, η συζήτηση έχει διαφορετικό περιεχόμενο. Ορισμένοι επιστήμονες στο Πανεπιστήμιο της Χαέν (UJA) βλέπουν στις σχεδιαζόμενες μονάδες βιομεθανίου μια «εξαιρετική ευκαιρία για πρόοδο». Ο πρύτανης Nicolás Ruiz Reyes υπογράμμισε ότι τα έργα αυτά εντάσσονται πλήρως στη λογική της κυκλικής οικονομίας, μετατρέποντας τα γεωργικά και κτηνοτροφικά απόβλητα σε πηγή πλούτου, καθαρής ενέργειας και απασχόλησης.
Στην Ανδαλουσία ήδη λειτουργούν 21 μονάδες χωρίς απρόοπτα, αποδεικνύοντας –όπως σημειώνει ο Ruiz– ότι η τεχνολογία είναι ώριμη και ασφαλής. Παράλληλα, η Περιφερειακή Κυβέρνηση προωθεί τη «Συμμαχία Βιοαερίου της Ανδαλουσίας», με στόχο να αξιοποιήσει το υψηλό δυναμικό παραγωγής ανανεώσιμων αερίων στην περιοχή. Για την Ισπανία, οι μονάδες βιομεθανίου δεν απειλούν τον ελαιοκομικό τομέα αλλά τον ενισχύουν, προσφέροντας λύση σε ένα χρόνιο περιβαλλοντικό πρόβλημα: τη διαχείριση των αποβλήτων.
Δύο διαφορετικές κατευθύνσεις, κοινή πρόκληση
Η Ιταλία βλέπει το πυρηνέλαιο ως τρόφιμο που πρέπει να προστατευθεί από τις στρεβλώσεις της ενεργειακής αγοράς. Η Ισπανία, αντίθετα, αντιμετωπίζει τα υποπροϊόντα της ελιάς ως απόβλητα και βάση για μια νέα πράσινη βιομηχανία που υπόσχεται ανάπτυξη, επενδύσεις και ενεργειακή ανεξαρτησία.
Η αντίθεση αυτή αντικατοπτρίζει μια ευρύτερη ευρωπαϊκή πρόκληση: πώς θα ισορροπήσουμε ανάμεσα στην ανάγκη για βιώσιμη ενέργεια και στη διατήρηση παραδοσιακών αγροδιατροφικών τομέων; Η απάντηση ίσως βρίσκεται όχι στην απόλυτη προτεραιότητα του ενός έναντι του άλλου, αλλά στη δημιουργία συνθηκών ώστε και οι δύο χρήσεις –διατροφική και ενεργειακή– να συνυπάρχουν χωρίς να αλληλοϋπονομεύονται. Είναι εφικτό;
Στην Ελλάδα αυτή η συζήτηση, δημοσίως τουλάχιστον, δεν έχει καν ανοίξει. Το olivenews.gr αλλά και το Ελιά & Ελαιόλαδο έχουν επανειλημμένα υπερασπιστεί το πυρηνελαιουργείο σαν τον απαραίτητο οικολογικό σταθμό που κλείνει τον κύκλο της ελαιοκομίας, παράγοντας πυρηνέλαιο και πυρηνόξυλο, όμως οι ίδιοι οι πυρηνελαιουργοί τι λένε επ΄αυτών;
Να σημειώσουμε τέλος ότι ο κανονισμός για τους ΜΟΑΗ θα κρίνει εν πολλοίς το μέλλον του πυρηνελαίου.
ΠΗΓΗ: olivenews.gr
