Δυνατότητα για νέα ενίσχυση σε καλλιεργητές δίνουν τα άρθρα 78α και 96α της ΚΑΠ 2023-2027, τα οποία προβλέπουν ένα «Νέο» Μέτρο 23 που θα αφορά τα έτη 2025 και 2026, εάν και εφόσον τεκμηριωθούν ζημίες άνω του 30% σε συγκεκριμένα προϊόντα, μέσω φακέλου που θα καταρτίσει η χώρα μας και θα καταθέσει στην Ε.Ε.
Η Ελλάδα μπορεί να ρίξει στον πρωτογενή της τομέα έως και 146.9 εκατομμύρια ευρώ μέσω κοινοτικών κονδυλίων και σε περίπτωση συμφωνίας με την Ε.Ε. θα μπορέσει να προσθέσει και εθνικούς πόρους. Κομβική εξέλιξη για την υπόθεση αυτή είναι τα αποτελέσματα του ελέγχου για το Μέτρο 23 του 2024 που θα γίνεται από Ευρωπαίους Αξιωματούχους έως και τα μέσα Φλεβάρη περίπου. Εάν λοιπόν εκείνοι κρίνουν ότι το Μέτρο εφαρμόστηκε σωστά για το 2024 έτος πληρωμής, τότε η χώρα μας θα μπορέσει να λάβει 73.458.409€ για το 2025 και 73.458.409€ για το 2026.
Σημαντικές καλλιέργειες εντός του «Νέου Μέτρου 23»
Η Ελλάδα μέσω του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, θα πρέπει να βρει στοιχεία και αποδείξεις ότι υπάρχει ζημία ή απώλεια άνω του 30% σε καλλιέργεια που θα στηριχθούν. Αυτή θα πρέπει να προέρχεται είτε από φυσικές καταστροφές, είτε από κλιματική κρίση, είτε και από άλλα έκτακτα συμβάντα όπως λέει ο σχετικός κανονισμός. Υπό αυτό το πρίσμα, σημαντικό μερίδιο στο λεγόμενο «Νέο Μέτρο 23» θα έχουν το καλαμπόκι, τα σιτηρά, η βιομηχανική τομάτα και το βαμβάκι, ενώ σίγουρα θα εξεταστεί και το ελαιόλαδο, το οποίο αποκλείστηκε από το έτος 2024.
Τέλος, υπενθυμίζεται ότι στο Μέτρο 23 του 2024 εντάχθηκαν πολλές καλλιέργειες από περιοχές που είχαν υποστεί σημαντικές απώλειες, όπως το αμπέλι, το κάστανο, το μήλο και άλλες, ενώ σημαντικό ρόλο έπαιξαν οι εκτεταμένοι έλεγχοι από τις κατά τόπους ΔΑΟΚ, οι οποίες απέκλεισαν χιλιάδες παραγωγούς, καθώς κρίθηκε ότι η δηλωθείσα ζημία δεν αντιστοιχεί στον κανονισμό του Μέτρου. Βασικό παράδειγμα για αυτό είναι το αμπέλι της Αρκαδίας από την ενίσχυση του οποίου τελικά αποκλείστηκαν αρκετοί καλλιεργητές κατόπιν ελέγχου.
Αυτά, όπως άλλωστε και οι πιέσεις από βουλευτές που κατάγονται από περιοχές με έντονο το αγροτικό στοιχείο θα γίνουν και πάλι, καθώς το Μέτρο 23 δεν λειτουργεί με αντικειμενικοποιημένους κανόνες, αλλά είναι κάτι «ζωντανό», κάτι το οποίο εξελίσσεται δυναμικά και ανάλογα με την καλλιέργεια και την περιοχή.
Τα σχετικά άρθρα που προβλέπουν Μέτρο 23:
«Άρθρο 78α Ενισχύσεις σε γεωργούς για την αντιµετώπιση κρίσεων µετά από φυσικές καταστροφές, δυσµενή κλιµατικά φαινόµενα ή καταστροφικά συµβάντα.
- Τα κράτη µέλη µπορούν να χορηγούν ενισχύσεις για την αντιµετώπιση κρίσεων σε ενεργούς γεωργούς που πλήττονται από φυσικές καταστροφές, δυσµενή κλιµατικά φαινόµενα ή καταστροφικά συµβάντα. Οι εν λόγω ενισχύσεις αποσκοπούν στη διασφάλιση της αδιάλειπτης γεωργικής δραστηριότητας των εν λόγω γεωργών […]
- Για την παροχή στήριξης δυνάµει του παρόντος άρθρου απαιτείται επίσηµη αναγνώριση από την αρµόδια αρχή του κράτους µέλους ότι έχει επέλθει φυσική καταστροφή, δυσµενές κλιµατικό φαινόµενο ή καταστροφικό συµβάν, όπως ορίζεται από το κράτος µέλος, και ότι τα εν λόγω συµβάντα, ή τα µέτρα που εγκρίθηκαν σύµφωνα µε τον κανονισµό (ΕΕ) 2016/2031 για την εξάλειψη ή τον περιορισµό ασθένειας των φυτών ή επιβλαβών για τα φυτά οργανισµών, ή τα µέτρα που θεσπίστηκαν για την πρόληψη ή την καταπολέµηση νοσηµάτων των ζώων που απαριθµούνται στο παράρτηµα του εκτελεστικού κανονισµού (ΕΕ) 2018/1882 της Επιτροπής ή τα µέτρα που θεσπίστηκαν σε περίπτωση αναδυόµενης νόσου [..] έχουν προκαλέσει άµεσα ζηµία που οδήγησε στην καταστροφή τουλάχιστον του 30 % της µέσης ετήσιας παραγωγής του γεωργού κατά την προηγούµενη τριετία ή τον τριετή µέσο όρο µε βάση την προηγούµενη πενταετία, χωρίς να λαµβάνονται υπόψη η υψηλότερη και η χαµηλότερη τιµή. Οι απώλειες υπολογίζονται είτε σε επίπεδο γεωργικής εκµετάλλευσης, είτε στο επίπεδο της δραστηριότητας της γεωργικής εκµετάλλευσης στον σχετικό τοµέα, είτε σε σχέση µε τη συγκεκριµένη έκταση.
- Τα κράτη µέλη διασφαλίζουν ότι η στήριξη που παρέχεται βάσει του παρόντος άρθρου απευθύνεται στους γεωργούς που πλήττονται περισσότερο από φυσικές καταστροφές, δυσµενή κλιµατικά φαινόµενα ή καταστροφικά συµβάντα, καθορίζοντας τους όρους επιλεξιµότητας µε βάση τα διαθέσιµα αποδεικτικά στοιχεία.
«Άρθρο 96α Μέγιστα χρηµατοδοτικά κονδύλια για ενισχύσεις που χορηγούνται στους γεωργούς για την αντιµετώπιση κρίσεων µετά από φυσικές καταστροφές, δυσµενή κλιµατικά φαινόµενα ή καταστροφικά συµβάντα.
- Το µέγιστο ποσό για κάθε κράτος µέλος που µπορεί να διατεθεί για τη χορήγηση ενισχύσεων σε γεωργούς για την αντιµετώπιση κρίσεων µετά από φυσικές καταστροφές, δυσµενή κλιµατικά φαινόµενα ή καταστροφικά συµβάντα που αναφέρονται στο άρθρο 78α περιορίζεται στα ετήσια ποσά που καθορίζονται στο παράρτηµα XV ( για την Ελλάδα προβλέπονται 73.458.409 για το 2025 και 73.458.409 για το 2026).
- Οι συνολικές δαπάνες του ΕΓΤΑΑ για τις ενισχύσεις για την αντιµετώπιση κρίσεων που αναφέρονται στο άρθρο 78α δεν υπερβαίνουν το άθροισµα των ενδεικτικών χρηµατοδοτικών κονδυλίων γι’ αυτό το είδος παρέµβασης για τα οικονοµικά έτη 2026 και 2027, όπως καθορίζονται από τα κράτη µέλη στα χρηµατοδοτικά τους σχέδια σύµφωνα µε το άρθρο 112 παράγραφος 2 στοιχείο α) και εγκρίνονται από την Επιτροπή σύµφωνα µε το άρθρο 119.
- Το εν λόγω ανώτατο χρηµατοδοτικό όριο συνιστά ανώτατο χρηµατοδοτικό όριο που ορίζεται από το δίκαιο της Ένωσης».
