ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ «ΕΛΛΗΝΑΣ ΑΓΡΟΤΗΣ»
Ο λωτός ήταν γνωστός στους αρχαίους Ινδούς, από τους οποίους και διαδόθηκε αρχικά στο Θιβέτ και στην Κίνα, και αργότερα στην Αίγυπτο και την αρχαία Ελλάδα.
Το ωραίο άνθος του αρχικά υπήρξε σπουδαίο θρησκευτικό σύμβολο αγνότητας και συμπεριελήφθη ομοίως στην αρχιτεκτονική, στη ζωγραφική και την ποίηση όλων των παραπάνω αρχαίων λαών.
Για τους αρχαίους Αιγυπτίους ο λωτός ήταν το σύμβολο των τεσσάρων στοιχείων της φύσης, καθώς και το σύμβολο της μετενσάρκωσης. Θεωρούνταν επίσης σύμβολο του ανατέλλοντος Ηλίου, και εξ αυτού κοσμούσε την κεφαλή του Νεφερτούμ, ενός εκ των θεών της μεμφιτικής τριάδας, ενώ ο θεός Ωρος συχνά εμφανιζόταν να αναδύεται από ανθούς λωτού. Η δε κομψότητα και η χάρη του άνθους του λωτού υπήρξαν βασικά κοσμητικά στοιχεία στη φαραωνική αρχιτεκτονική και την ανατολική ποίηση.
Oι αρχαίοι Ελληνες
Οι αρχαίοι Ελληνες ονόμαζαν λωτούς πολλά είδη φυτών, ποώδη και δενδροειδή, που κατά τον Θεόφραστο δεν είχαν σχέση με τον πραγματικό λωτό. Ο δε Διοσκουρίδης αναφέρει τέσσερα είδη λωτού, από τα οποία μόνο το ένα αντιστοιχεί με το φυτικό γένος αυτού. Ετσι, το πρώτο είδος του Διοσκουρίδη, ο «λωτός ο ήμερος», αντιστοιχεί κατ’ άλλους στον λωτό τον κερατιοφόρο, κατ’ άλλους στο φυτό «μελίλωτος ο μεσσηνιακός», που φυόταν γύρω από τη Σπάρτη και την Τροία, όπως αναφέρει και ο Ομηρος – ήταν είδος τριφυλλιού με το οποίο τάιζαν τα άλογα. Το δεύτερο διοσκούρειο είδος, ο «λωτός ο άγριος», καλλιεργούνταν στην Αίγυπτο – το κηπευτικό τριφύλλι το αλεξανδρινό. Ο «λωτός το δένδρο» είναι ο «λωτός ο κυρηναϊκός», που αντιστοιχεί στον ζίζυφο λωτό. Φύεται στην Αφρική και την Ελλάδα, και ο καρπός του, ο τζίτζυφος, τρωγόταν, όπως αναφέρει και ο Ομηρος, από τους Λωτοφάγους, τον οποίο οι Αραβες θεωρούσαν φρούτο του Παραδείσου.
Τέλος, ο «λωτός ο Αιγύπτιος» δεν είναι άλλος από τον λεγόμενο «νυμφαίο» ή «λωτό του Νυμφαίου», που είναι αιγυπτιακός και ινδικός λωτός ο οποίος αποτελούσε ιερό σύμβολο του Νείλου και του Γάγγη αντίστοιχα, της γονιμότητας και της ευκαρπίας.
Οικογένεια των εβενοειδών
Ο λωτός είναι φρούτο του ομώνυμου γένους που ανήκει στην οικογένεια των εβενοειδών. Αυτό περιλαμβάνει περί τα 200 είδη τροπικών περιοχών, κυρίως των ανατολικών, καθώς και των εύκρατων. Ευδοκιμούν σε όλα τα εδάφη, προτιμούν όμως τα ηλιόλουστα και ζεστά μέρη. Τα περισσότερα είδη είναι διακοσμητικά με εδώδιμο καρπό και κάποια παρέχουν πολύτιμο ξύλο (έβενος), το οποίο είναι μαύρο και πολύ ανθεκτικό. Πρόκειται για δέντρα ή θάμνους με ακέραια φύλλα και σπανίως αντίθετα. Τα άνθη είναι μονογενή ή διγενή. Ο καρπός τους είναι σαρκώδης ράγα, χυμώδης με χρώμα ξανθό, πορτοκαλί, κόκκινο ή κυανόμαυρο, και πολλαπλασιάζονται με σπέρματα.
Δεν τον προτιμάμε
Ο λωτός, αν και γνωστός καρπός στους Ελληνες από τους χρόνους του Ομήρου, δεν αποτελεί ιδιαίτερο καταναλωτικό προϊόν στις προτιμήσεις των συγχρόνων. Ετσι, λόγω της περιορισμένης ζήτησης, η ελληνική παραγωγή του δεν ξεπερνά τους 2.000 τόνους ετησίως. Κάποια ποσότητά της διακινείται στην εσωτερική αγορά και η υπόλοιπη εξάγεται στην Ουκρανία και τη Ρωσία.
