Στις συναθροίσεις και άλλες πράξεις των κτηνοτρόφων επέρριψε τις ευθύνες για τη διασπορά της ευλογιάς των προβάτων ο ΥφΑΑΤ, Χρήστος Κέλλας, ο οποίος σε απάντηση ερώτησης στη Βουλή δεν έθεσε κανένα χρονοδιάγραμμα για τις πληρωμές των εκτροφέων.
Αναλυτικά όσα είπε ο Υφυπουργός:
«Η Ευλογιά των Αιγοπροβάτων είναι ένα νόσημα υποχρεωτικής δήλωσης, συνδέεται με υψηλή νοσηρότητα και θνησιμότητα και είναι δύσκολο να εκριζωθεί, καθώς ο ιός επιβιώνει στο περιβάλλον μέχρι και έξι μήνες. Παράλληλα, μεταφέρεται εύκολα μηχανικά με τα ρούχα, τον εξοπλισμό και τα οχήματα. Η εκρίζωση της ασθένειας σε εκτατικές εκτροφές με διάσπαρτη κατανομή, όπως είναι οι περισσότερες εκτροφές αιγοπροβάτων στη χώρα μας, παρουσιάζει μεγάλες προκλήσεις-δυσκολίες.
Οι συναθροίσεις των κτηνοτρόφων, η μη τήρηση αυστηρώς των μέτρων βιοασφάλειας (απολύμανση υποδημάτων οχημάτων κ.λπ.), ο συγχρωτισμός των ζώων σε κοινά βοσκοτόπια και άλλοι παράγοντες κινδύνου, όπως είναι η μεταφορά ζώων από διαφορετικές εκτροφές με το ίδιο φορτηγό, συνετέλεσαν στη συνέχιση της επιζωοτίας μέχρι σήμερα, παρά τις υπεράνθρωπες προσπάθειες των κτηνιάτρων στις περιοχές που πλήττονται. Αντιθέτως, η αντιμετώπιση σε άλλες χώρες, όπως, για παράδειγμα, η Ισπανία, όπου η αιγοπροβατοτροφία είναι εντατικής μορφής και αφορά μικρότερο αριθμό εκτροφών με μεγάλο πληθυσμό ζώων, ήταν διαχειρίσιμη και αποτελεσματική.
Οι ενέργειες που έχουν γίνει και συνεχίζουν να εφαρμόζονται για την εκρίζωση της Ευλογιάς των Αιγοπροβάτων, γίνονται σε συμμόρφωση με τον Κανονισμό (Ε.Ε.) αριθ. 2020/687 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, με το υπ’ αριθ. 1747/386028/14.12.2023/Β΄7121/18.12.2023 «Σχέδιο αντιμετώπισης έκτακτης ανάγκης για την καταπολέμηση των ασθενειών του Παραρτήματος I του Π.Δ. 138/1995Α΄88.», καθώς και με τις σχετικές εγκυκλίους του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (ΥΠΑΑΤ), όπως αυτές ισχύουν κάθε φορά (τρέχουσα σε ισχύ η υπ΄ αριθμ. πρωτ. 179633/03.07.2025 εγκύκλιος της Διεύθυνσης Υγείας των Ζώων του ΥΠΑΑΤ). Παράλληλα, και σε τακτική βάση υπάρχει συνεχής επικοινωνία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή σε θέματα που αφορούν στη διαχείριση της Ευλογιάς.
Όσον αφορά στον εμβολιασμό των αιγοπροβάτων, το ΥΠΑΑΤ δεν προτίθεται να προβεί σε εμβολιασμό, ως μέρος της στρατηγικής αντιμετώπισης της επιζωοτίας της Ευλογιάς, για τους εξής λόγους:
• Θα υπάρξουν περιορισμοί στις εξαγωγές για τα προϊόντα των προβάτων (π.χ. ζωντανά ζώα, κρέας, γάλα, μαλλί), κυρίως από Τρίτες Χώρες, οι οποίες δεν επιτρέπουν την εισαγωγή προϊόντων από χώρες με εστίες Ευλογιάς ή που εφαρμόζουν τον εμβολιασμό και δεν αποδέχονται την αρχή της περιφερειοποίησης (όπως συμβαίνει στην Ευρωπαϊκή Ένωση).
• Η απώλεια του καθεστώτος της χώρας (ελεύθερη από Ευλογιά) δεν είναι προσωρινή και για την επαναφορά του απαιτείται μεγάλο χρονικό διάστημα, καθώς η χώρα θα πρέπει να αποδείξει με εντατική επιτήρηση ότι δεν κυκλοφορούν αντισώματα του ιού στην επικράτειά της.
• Τα διαθέσιμα εμβόλια για την Ευλογιά δεν είναι ιχνηθετικά και δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί η διαγνωστική δοκιμή DIVA (Differentiating Infected from Vaccinated Animals). Συνεπώς, όταν πραγματοποιούνται ορολογικές δοκιμές, δεν είναι δυνατή η διαφοροποίηση των ζώων που έχουν νοσήσει από αυτά που έχουν εμβολιαστεί.
• Ο εμβολιασμός δεν συνεπάγεται παύση όλων των υπόλοιπων ενεργειών. Παράλληλα με τον εμβολιασμό, θα πρέπει να εφαρμόζονται καιτα μέτρα για την εκρίζωση του νοσήματος που θεωρείται ο κατ’ επιλογή τρόπος απαλλαγής από τη νόσο (θανατώσεις, υγειονομική ταφή ζώων, καθαρισμοί – απολυμάνσεις, συστηματική επιτήρηση στις Ζώνες Προστασίας και Επιτήρησης, δειγματοληψίες και εργαστηριακές εξετάσεις, περιορισμοί στην κίνηση των ζώων κ.λπ.).
• Προκειμένου να θεωρηθεί επιτυχής ο εμβολιασμός, θα πρέπει να εμβολιαστείτουλάχιστον το 75% του πληθυσμού αιγοπροβάτων που έχει επιλεγεί για εμβολιασμό, το οποίο θα απαιτήσει επιπλέον ανθρώπινους πόρους.
Περαιτέρω και όσον αφορά στην καταβολή αποζημιώσεων για τη στήριξη των πληγέντων από την Ευλογιά των Αιγοπροβάτων κτηνοτρόφων, σημειώνεται ότι, σε εφαρμογή της υπ’ αριθμ. 59322/26923/05.03.2025 Κοινής Υπουργικής Απόφασης (ΚΥΑ) με τίτλο: «Έγκριση προγράμματος οικονομικών αποζημιώσεων, ενισχύσεων και λειτουργικών δαπανών που προκύπτουν από την επιβολή κτηνιατρικών μέτρων εξυγίανσης του ζωικού κεφαλαίου της χώρας για το έτος 2025» (Β΄1011/5-3-2025), η Διεύθυνση Υγείας των Ζώων του ΥΠΑΑΤ έχει προβεί στην έγκριση διάθεσης και κατανομής των αναγκαίων πιστώσεων, σύμφωνα με τα αιτήματα πληρωμής που υποβλήθηκαν από τις κατά τόπους Διευθύνσεις Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής (ΔΑΟΚ) των Περιφερειακών Ενοτήτων».
