Στο δίλλημμα αν χρειάζεται μια Ευρώπη που να στέκεται στο πλάι του πρωτογενούς τομέα αναφέρθηκε ο Ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ, Σάκης Αρναούτογλου που μίλησε στον «Έλληνα Αγρότη» και τον Σάκη Τρέχα.
Από την ανάληψη των καθηκόντων του, ο κ. Αρναούτογλου έχει επιδείξει ενεργή συμμετοχή σε θέματα περιβαλλοντικής και αγροτικής πολιτικής. Είναι μέλος της Επιτροπή Αλιείας και αναπληρωτής μέλος της Επιτροπής Γεωργίας και Ανάπτυξης της Υπαίθρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Ερ.: Σοβαρά προβλήματα αντιμετωπίζουν οι Έλληνες αιγοπροβατοτρόφοι από την ευλογιά. Πιστεύετε θα μπορούσε η ελληνική κυβέρνηση να στηρίξει οικονομικά περισσότερο τους Έλληνες κτηνοτρόφους;
Απ: Η κατάσταση στην Ελληνική αιγοπροβατοτροφία είναι δραματική. Μιλάμε για μια κτηνοτροφία που έχει ήδη χτυπηθεί σκληρά τα τελευταία χρόνια από την ακρίβεια στις ζωοτροφές, από το υψηλό ενεργειακό κόστος, από τη συρρίκνωση των βοσκοτόπων και τώρα έρχεται η ευλογιά για να αποτελειώσει ό,τι απέμεινε. Η ευλογιά είναι μια ζωονόσος που εξαπλώνεται ταχύτατα, οδηγεί σε θανατώσεις ολόκληρων κοπαδιών και καταστρέφει το βιος των ανθρώπων σε λίγες ημέρες.
ΤΟΥ ΣΑΚΗ ΤΡΕΧΑ
[email protected]
Η Ελληνική Κυβέρνηση θα έπρεπε ήδη να έχει λάβει μέτρα
Δεν είναι δυνατόν η στήριξη να περιορίζεται σε αποσπασματικές ενισχύσεις ή σε διαδικασίες που καθυστερούν μήνες. Χρειάζονται άμεσα, στοχευμένα οικονομικά εργαλεία: αποζημιώσεις που να καλύπτουν το πραγματικό εισόδημα που χάνεται, στήριξη για την ανασύσταση κοπαδιών και επιδοτήσεις για τη βελτίωση των υποδομών βιοασφάλειας στις μονάδες.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτει χρηματοδοτικά εργαλεία για ζωονόσους, όπως αποζημιώσεις μέσω του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Εγγυήσεων. Η κυβέρνηση οφείλει να τα ενεργοποιήσει και να τα συνδυάσει με εθνικούς πόρους.
Δυστυχώς, παρατηρούμε καθυστερήσεις και αδυναμία συντονισμού.
Αυτό έχει ως αποτέλεσμα οι Έλληνες κτηνοτρόφοι να νιώθουν μόνοι τους.
Εγώ προσωπικά, στην Επιτροπή Γεωργίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, έχω θέσει το θέμα και θα συνεχίσω να πιέζω ώστε να υπάρξει ευρωπαϊκή συνδρομή, αλλά χρειάζεται η Αθήνα να δείξει βούληση. Η ΕΕ πρέπει να προχωρήσει σε ένα κοινό πλαίσιο διαχείρισης ζωονόσων, ώστε να μην μετατρέπονται εθνικές κρίσεις σε πανευρωπαϊκά προβλήματα. Η πρόληψη κοστίζει λιγότερο από την αποζημίωση.
Ερ: Κάθε χρόνο έχουμε ζημιές στην αγροτική παραγωγή λόγω των ακραίων καιρικών φαινομένων (ξηρασία, θεομηνίες κ.α.). Υπάρχει η ανάγκη η Ευρωπαϊκή Ένωση να δημιουργήσει μηχανισμούς άμεσης χρηματοδότησης για φυσικές καταστροφές;
Απ: Το ζήτημα της κλιματικής κρίσης είναι πια ο υπ’ αριθμόν ένα παράγοντας αβεβαιότητας για τον πρωτογενή τομέα. Ξηρασίες, πλημμύρες, καύσωνες και παγετοί προκαλούν κάθε χρόνο ανυπολόγιστες ζημιές. Οι Έλληνες αγρότες το ξέρουν καλά: μια χρονιά μπορεί να καταστρέψει σε λίγες ώρες δουλειά και επενδύσεις πολλών ετών.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να δημιουργήσει έναν μόνιμο, γρήγορο μηχανισμό άμεσης στήριξης για φυσικές καταστροφές στην αγροτική παραγωγή. Δεν μπορεί οι αποζημιώσεις να χρειάζονται χρόνια για να εκταμιευθούν, ούτε να εξαρτώνται κάθε φορά από ad hoc αποφάσεις.
Χρειάζεται ένα ταμείο που θα λειτουργεί όπως το Ταμείο Αλληλεγγύης της ΕΕ, αλλά με διαδικασίες πιο ευέλικτες, προσαρμοσμένες στην αγροτική πραγματικότητα.
Στην Ελλάδα, έχουμε επιπλέον το διαχρονικό πρόβλημα του ΕΛΓΑ, που λειτουργεί με ξεπερασμένους κανονισμούς και δεν μπορεί να ανταποκριθεί στις νέες κλιματικές προκλήσεις.
Εδώ χρειάζεται ριζική αναμόρφωση: νέος κανονισμός, συνδυασμός δημόσιων και ιδιωτικών εργαλείων ασφάλισης, αξιοποίηση των ευρωπαϊκών πόρων.
Ως Ευρωβουλευτής, πιέζω ώστε στο νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο να προβλεφθούν ειδικοί πόροι για τον αγροτικό τομέα απέναντι στις φυσικές καταστροφές.
Το ζήτημα είναι πολιτικό: θέλουμε μια Ευρώπη που να στηρίζει τους αγρότες της ή όχι; Αν θέλουμε μια Ευρώπη της αλληλεγγύης και όχι των ανισοτήτων, πρέπει αυτή να στηρίζει έμπρακτα τους αγρότες της, όταν δοκιμάζονται από την κλιματική κρίση.
Ερ.: Υπάρχει έλλειψη νερού σε πολλές περιοχές της χώρας που δημιουργεί προβλήματα στην άρδευση των καλλιεργειών. Πώς μπορούμε να αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα της λειψυδρίας;
Απ.: Η λειψυδρία είναι ήδη το πιο σοβαρό διαρθρωτικό πρόβλημα της ελληνικής γεωργίας. Χωρίς νερό δεν υπάρχει παραγωγή, δεν υπάρχει επισιτιστική ασφάλεια, δεν υπάρχει ύπαιθρος.
Για να αντιμετωπιστεί χρειάζονται τρεις κατευθύνσεις:
Μεγάλα έργα υποδομής – Ταμιευτήρες, φράγματα, δίκτυα μεταφοράς νερού.
Όμως όχι έργα που σχεδιάζονται χωρίς σεβασμό στο περιβάλλον και τις τοπικές κοινωνίες. Χρειάζονται έργα βιώσιμα, με ολοκληρωμένη περιβαλλοντική διάσταση.
Εξοικονόμηση και έξυπνη διαχείριση – Η Ελλάδα χάνει το 50% του νερού άρδευσης λόγω παλιών και διαρρέοντων δικτύων. Χρειάζονται έξυπνα συστήματα άρδευσης, τεχνολογίες ψηφιακής γεωργίας, αξιοποίηση ανακυκλωμένου νερού και αφαλάτωσης όπου είναι δυνατό.
Αλλαγή καλλιεργητικών προτύπων – Δεν μπορούμε να συνεχίσουμε να καλλιεργούμε σε ξηρικές περιοχές προϊόντα που απαιτούν τεράστιες ποσότητες νερού. Χρειάζεται στροφή σε καλλιέργειες πιο ανθεκτικές στην ξηρασία και σε νέες πρακτικές που μειώνουν την κατανάλωση.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη βάλει στο τραπέζι την πράσινη μετάβαση της γεωργίας. Η Ελλάδα, αντί να μένει πίσω, πρέπει να αξιοποιήσει τα κονδύλια του Ταμείου Συνοχής, του Ταμείου Ανάκαμψης και της ΚΓΠ για έργα νερού.
Το νερό είναι ζήτημα εθνικής ασφάλειας και όχι ένα ακόμα τεχνικό πρόβλημα. Παράλληλα, χρειάζονται Τοπικά Σχέδια Διαχείρισης Νερού, ώστε κάθε περιφέρεια να γνωρίζει
πόσο νερό διαθέτει, πού το χάνει και πώς μπορεί να το εξοικονομήσει.
Ερ.: Επί σειρά ετών, παρατηρούνται πολλά περιστατικά παράνομης αλιείας εντός των χωρικών μας υδάτων από τουρκικά αλιευτικά, κάτι που δημιουργεί προβλήματα στους Έλληνες αλιείς. Μπορεί να πάρει κάποια μέτρα η χώρα μας για την αντιμετώπιση του προβλήματος;
Απ.: Η παράνομη Τουρκική αλιεία είναι μια πραγματικότητα που πλήττει ευθέως τους Έλληνες αλιείς και μάλιστα σε μια περίοδο που η αλιεία μας βρίσκεται σε κρίση λόγω της υπεραλίευσης, της μείωσης των ιχθυαποθεμάτων και του αυξημένου κόστους.
Η χώρα μας μπορεί και πρέπει να πάρει μέτρα σε τρία επίπεδα:
Εθνικό επίπεδο: Ενίσχυση του Λιμενικού Σώματος με περισσότερα μέσα και σύγχρονη τεχνολογία επιτήρησης. Αυστηροί έλεγχοι και κυρώσεις.
Ευρωπαϊκό επίπεδο: Η Κομισιόν οφείλει να αναλάβει ρόλο. Η Τουρκία είναι υποψήφια χώρα και έχει υποχρεώσεις στο πλαίσιο της ενταξιακής πορείας. Δεν μπορεί να παραβιάζει επανειλημμένα τα ευρωπαϊκά χωρικά ύδατα χωρίς συνέπειες.
Διεθνές επίπεδο: Χρειάζονται συμφωνίες περιφερειακής συνεργασίας στη Μεσόγειο για την καταπολέμηση της παράνομης αλιείας, με βάση τους κανόνες του FAO και οι οποίες πρέπει να εφαρμόζονται.
Προσωπικά, έχω ήδη φέρει το θέμα στην Επιτροπή Αλιείας του Ευρωκοινοβουλίου αλλά και στον αρμόδιο Επίτροπο Κώστα Καδή. Ζήτησα αυστηρότερη παρακολούθηση και κυρώσεις για την Τουρκία.
Παράλληλα, κατέθεσα τροπολογία στον Ευρωπαϊκό Προϋπολογισμό για το 2026, με την οποία εντάχθηκε ρητή αναφορά στην ανάγκη να ενισχυθεί η επιτήρηση κατά της παράνομης τουρκικής αλιείας στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Η τροπολογία αυτή έγινε δεκτή και έστειλε ένα σαφές μήνυμα ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν μπορεί να αδιαφορεί όταν παραβιάζονται τα κυριαρχικά δικαιώματα κρατών-μελών της.
Οι Έλληνες αλιείς δεν είναι πολίτες δεύτερης κατηγορίας. Δικαιούνται να ψαρεύουν με αξιοπρέπεια και να προστατεύεται το επάγγελμά τους. Η μάχη ενάντια στην παράνομη τουρκική αλιεία είναι μάχη για τη δίκαιη μεταχείριση των νησιωτών μας, για την επιβίωση των τοπικών κοινωνιών και για τη διασφάλιση της ευρωπαϊκής κυριαρχίας στη Μεσόγειο.
«Οι αγρότες μένουν χωρίς τα χρήματα που δικαιούνται, σε μια περίοδο που το κόστος παραγωγής εκτοξεύεται»
«Αυτό που χρειάζεται είναι ριζική ανασυγκρότηση του ΟΠΕΚΕΠΕ, με πλήρη διαφάνεια, λογοδοσία και αξιοκρατία»
Ερ.: Υπάρχει καθυστέρηση στην απορρόφηση των κονδυλίων της ΚΓΠ από την Ελλάδα; Ξέρετε γιατί έχει κάνει παύση πληρωμών ο ΟΠΕΚΕΠΕ;
Απ.: Η Ελλάδα είναι από τις χώρες που διαχρονικά έχουν προβλήματα με την απορρόφηση των κονδυλίων της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής. Οι καθυστερήσεις πληρωμών από τον ΟΠΕΚΕΠΕ είναι γνωστό φαινόμενο και προκαλούν τεράστια ανασφάλεια στους αγρότες, οι οποίοι βασίζουν τον οικογενειακό τους προϋπολογισμό σε αυτές τις ενισχύσεις.
Ο λόγος που σήμερα ο ΟΠΕΚΕΠΕ έχει κάνει παύση πληρωμών σχετίζεται κυρίως με την αδυναμία ολοκλήρωσης του νέου ΟΣΔΕ και την καθυστέρηση στη διαχείριση των αιτήσεων ενίσχυσης. Υπάρχει επίσης έλλειψη προσωπικού και διαρκείς αλλαγές στο θεσμικό πλαίσιο. Ωστόσο, τα πράγματα έγιναν ακόμη χειρότερα μετά το πρόσφατο σκάνδαλο στον ΟΠΕΚΕΠΕ, που αποκάλυψε κακοδιαχείριση, έλλειψη ελέγχων και πιθανές αδιαφανείς διαδικασίες. Αυτές οι πρακτικές κλονίζουν την εμπιστοσύνη των αγροτών στο κράτος και δείχνουν ότι το πρόβλημα δεν είναι μόνο τεχνικό, αλλά βαθύτατα πολιτικό.
Η κυβέρνηση φέρει τεράστια ευθύνη. Αντί να ενισχύσει τον οργανισμό με προσωπικό, τεχνογνωσία και σύγχρονα ψηφιακά εργαλεία, τον άφησε να βουλιάζει στη γραφειοκρατία και να εκτίθεται σε σκάνδαλα. Αντί να εγγυηθεί τη διαφάνεια και τη σταθερότητα στις πληρωμές, προχώρησε σε συνεχείς παρεμβάσεις και αλλαγές που αποδιοργάνωσαν το σύστημα. Το αποτέλεσμα είναι να μένουν οι αγρότες χωρίς τα χρήματα που δικαιούνται, σε μια περίοδο που το κόστος παραγωγής εκτοξεύεται.
Αυτό που χρειάζεται είναι ριζική ανασυγκρότηση του ΟΠΕΚΕΠΕ, με πλήρη διαφάνεια, λογοδοσία και αξιοκρατία.
Οι αγρότες δεν φταίνε για τις αδυναμίες του κράτους ούτε για τις παραλείψεις και τα σκάνδαλα της εκάστοτε κυβέρνησης. Οφείλουν να γνωρίζουν με σιγουριά πότε και πόσα θα πληρωθούν.
Ως Ευρωβουλευτής, έχω ζητήσει από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εξετάσει το πώς λειτουργούν οι οργανισμοί πληρωμών σε όλη την ΕΕ και να διασφαλίσει ότι οι Έλληνες αγρότες δεν θα τιμωρούνται για τις καθυστερήσεις και τα λάθη της διοίκησης.
Η ΚΓΠ είναι ο βασικός πυλώνας στήριξης του εισοδήματος των αγροτών και δεν μπορεί να γίνεται έρμαιο κυβερνητικών σκοπιμοτήτων και κακοδιαχείρισης.
*Ο Σάκης Αρναούτογλου είναι Δημοσιογράφος, παρουσίαστής δελτίων πρόγνωσης καιρού και εκλεγμένος ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής για την περίοδο 2024-202
