ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ «ΕΛΛΗΝΑΣ ΑΓΡΟΤΗΣ»
Συστάθηκε, το 1915, από έναν φαρμακοποιό, έναν γιατρό και έναν δάσκαλο. Και οι τρεις ήθελαν μια κοινότητα ομοειδών επαγγελματιών, όπως οι αγρότες, να αναπτύξει μεγαλύτερη δυναμική σε σχέση με μονάδες που έπρεπε να αντιμετωπίσουν δυσκολίες.
ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ ΜΟΥΡΑΤΙΔΗ
Ο Αγροτικός Συνεταιρισμός Ερυθρών έχει πλέον φτάσει τα 111 χρόνια ζωής και, κατά πάσα πιθανότητα, είναι ένας από τους τρεις πρώτους συνεταιρισμούς που δημιουργήθηκαν στην Ελλάδα μετά τον νόμο 602, ο οποίος ψηφίστηκε στις αρχές του 1915.
Οπως λέει ο Κώστας Χύτας, γενικός διευθυντής του συνεταιρισμού, ο οποίος εργάζεται σε αυτόν εδώ και 30 χρόνια και έχει την αρμοδιότητά του τα τελευταία 10, «άτυπα ο συνεταιρισμός λειτουργούσε και πριν από το 1915, αλλά αυτή ήταν η χρονιά που απέκτησε νομική υπόσταση». Η σύσταση του συνεταιρισμού δεν έγινε από αγρότες, αλλά από ανθρώπους που εκείνη την εποχή ήθελαν να δουν μια κοινότητα ομοειδών επαγγελματιών, όπως οι αγρότες, να αναπτύξει μεγαλύτερη δυναμική σε σχέση με μονάδες που έπρεπε να αντιμετωπίσουν δυσκολίες. Ετσι, ο συνεταιρισμός ιδρύθηκε από έναν φαρμακοποιό, έναν γιατρό και έναν δάσκαλο.
Εύρεση εργατικού δυναμικού
Προτεραιότητα ήταν η εύρεση εργατικού δυναμικού, καθώς είχε προηγηθεί ο Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος, ο νεανικός πληθυσμός της περιοχής είχε επιστρατευτεί και, επιπλέον, είχαν επιταχθεί τα «εργαλεία» του αγρότη, δηλαδή τα άλογα και τα μουλάρια. Αρχικά, συμμετείχαν στον συνεταιρισμό περίπου 700 μέλη, με κοινούς στόχους την εκμηχάνιση της αγροτικής παραγωγής και την παροχή κοινωνικού έργου. Για παράδειγμα, από τα πρώτα του κιόλας βήματα, ο συνεταιρισμός προικοδοτούσε τις άπορες κοπέλες για να παντρευτούν. Ενα πρωτοποριακό έργο του συνεταιρισμού στα πρώτα του βήματα ήταν η ηλεκτροδότηση της περιοχής, οπότε οι Ερυθρές ήταν το πρώτο χωριό που είχε ρεύμα. Μάλιστα, αργότερα οι εγκαταστάσεις ηλεκτροδότησης έγιναν ιδιοκτησία της Δημόσιας Επιχείρησης Ηλεκτρισμού.
Στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο
Στην περίοδο του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, ο συνεταιρισμός, ο οποίος αρχικά είχε την ονομασία «Γεωργικός Πιστωτικός Συνεταιρισμός», τήρησε τις υποσχέσεις του και εφάρμοσε πιστώσεις, οι οποίες βοήθησαν τους αγρότες να προμηθευτούν εφόδια, ώστε να συνεχίσουν τις καλλιέργειές τους. Και σήμερα, όπως λέει ο Κώστας Χύτας, «υπάρχει με έμμεσο τρόπο η πίστωση προς τους αγρότες, αλλά στο πλαίσιο εντονότερου ανταγωνισμού».
Φτάνοντας στο σήμερα και ενώ ο συνεταιρισμός πέρασε αλώβητος και από το «πάρτι» της δεκαετίας του ’80, η συσπείρωση δυνάμεων είναι ο μόνος τρόπος για να μπορέσουν οι αγρότες να διατηρήσουν το εισόδημά τους από τις καλλιέργειες. Δεδομένων των μικρών κλήρων στον κάμπο των Ερυθρών, οι περισσότεροι αγρότες είναι και ετεροεπαγγελματίες. Με αυτόν τον τρόπο μπορούν ακόμα να ισορροπούν τις απώλειες από τις αυξήσεις των λειτουργικών εξόδων και να ελπίζουν ότι θα συνεχίσουν να έχουν τη γη στα χέρια τους.
Και ο ίδιος είναι αγρότης
«Είναι δεδομένο ότι στις περιόδους που πουλάμε σε καλές τιμές τα προϊόντα μας είμαστε βιώσιμοι» λέει ο Κώστας Χύτας, μιλώντας σε πρώτο πληθυντικό, καθώς είναι και ο ίδιος αγρότης. Ωστόσο, ο καθορισμός της τιμής των προϊόντων ελάχιστα εξαρτάται από τη διοίκηση του συνεταιρισμού. «Δεν είναι δυνατό να αφήνουμε ανοιχτές τις εισαγωγές σε αγροτικά προϊόντα από χώρες που λειτουργούν με κρατικές επιδοτήσεις, οι οποίες δεν τηρούν τους κανόνες χρήσης φυτοπροστατευτικών, έχουν τεράστιο φθηνό εργατικό δυναμικό και, παράλληλα, να θέλουμε να επιβιώσει η αγροτική παραγωγή στην Ελλάδα» λέει. Σύμφωνα με τον ίδιο, έχουμε φτάσει σε οριακά επίπεδα περιορισμού του κέρδους για τον αγρότη, ο οποίος, όσο «σκληρή» αγροτική νοοτροπία και αν έχει, θεωρεί πλέον ότι δεν μπορεί να τα βάλει με οικονομικές οντότητες που τον πολεμούν.
Δύο επαγγέλματα
Οι μικροί κλήροι δεν δημιουργούν επαρκές εισόδημα για τη βιωσιμότητα των αγροτών της περιοχής, με αποτέλεσμα οι περισσότεροι εξ αυτών να έχουν δεύτερο επάγγελμα. Ωστόσο, η επιλογή αυτή αποτελεί και μια δικλίδα ασφαλείας για να μείνει η γη στα χέρια τους.
Ξερικές και ποιότητα
Σχεδόν το σύνολο του κάμπου των Ερυθρών είναι ξερικές καλλιέργειες. Ωστόσο, η ποιότητα μιας ξερικής καλλιέργειας πλέον δεν αξιολογείται από την αγορά. Η άρδευση είναι μια επιθυμητή εξέλιξη, προκειμένου να αυξηθεί η παραγωγική δυνατότητα ανά στρέμμα.
Σωτήρια τα φωτοβολταϊκά
Δεδομένου ότι ανήκουν στον νομό Αττικής, οι Ερυθρές δεν είναι φιλικές σε φωτοβολταϊκά και ανεμογεννήτριες, όπως έχει συμβεί με τον κάμπο της Κωπαΐδας. Το ερώτημα είναι αν η εικόνα αυτή θα μείνει αναλλοίωτη στο μέλλον.
«Η Dekagro μάς βοήθησε με τρόπο που δεν θα τον ξεχάσουμε»
Σε μια δύσκολη καλλιεργητική περίοδο για τον συνεταιρισμό, η Dekagro στάθηκε δίπλα μας, βοηθώντας μας να διαχειριστούμε τα αποτελεσματικά αποθέματα και να οργανώσουμε σωστά την επόμενη καλλιεργητική χρονιά λέει ο Κώστας χύτας
«Η συνεργασία με την Dekagro ξεκινά την εποχή της απελευθέρωσης των λιπασμάτων» λέει ο Κώστας Χύτας. Η σχέση με την εταιρία χαρακτηρίζεται από την εξαιρετική συνεργασία διαχρονικά. Παράλληλα, οι αγρότες διαπιστώνουν τη διαρκή βελτίωση των λιπασμάτων, η οποία οφείλεται στην επένδυση που κάνει η Dekagro σε έρευνα και ανάπτυξη νέων προϊόντων.
«Η γκάμα των προϊόντων που έχουμε στη διάθεσή μας είναι πολύ μεγαλύτερη σε σχέση με το παρελθόν» λέει ο Κώστας Χύτας. Πλέον, υπάρχουν διαφυλλικά λιπάσματα και προϊόντα, όπως η σειρά Dekastim turbo Micronutrients, η οποία είναι ένα εργαλείο για τις ξερικές καλλιέργειες, που έχουν μεγάλες ανάγκες και σε θείο. «Εχει αποδειχτεί από τις παραγωγές μας ότι το ποσοστό σε θείο των λιπασμάτων της Dekagro είναι το πιο ανταγωνιστικό σε σχέση πάντα και με την τιμή του προϊόντος».
«Οργανώνουμε καλύτερα τις προμήθειές μας»
«Ωστόσο, αυτό που θυμάμαι έντονα ήταν μια κίνηση της εταιρίας πριν από μερικά χρόνια» αναφέρει ο Κώστας Χύτας. Μία χρονιά, λόγω των ιδιαίτερων συνθηκών, η Dekagro στάθηκε δίπλα μας, βοηθώντας μας να διαχειριστούμε αποτελεσματικά τα αποθέματα και να οργανώσουμε σωστά την επόμενη καλλιεργητική χρονιά. Αντίστοιχα, τα τελευταία χρόνια, μέσα σε περιβάλλον έντονης μεταβλητότητας της αγοράς, η εταιρία συνέχισε την έγκαιρη ενημέρωση, βοηθώντας τον συνεταιρισμό να οργανώσει καλύτερα τις προμήθειές του.
Αύξηση των καλλιεργειών
«Παρότι η συνολική ποσότητα λιπασμάτων στο χωράφι έχει μειωθεί, δεν έχουμε παρατηρήσει μείωση της παραγωγικής δυνατότητας των καλλιεργειών μας» λέει ο Κώστας Χύτας και συμπληρώνει: «Θα έλεγα μάλιστα ότι σε κάποιες καλλιέργειες είναι αυξημένη σε σχέση με το παρελθόν. Αν καταφέρουμε να καταπολεμήσουμε και την υπολίπανση, το αποτέλεσμα θα είναι πολύ καλύτερο. Ωστόσο, για να γίνει αυτό πρέπει οι αγρότες να διαχειριστούν την αύξηση του κόστους».
Εξαφανίστηκαν κτηνοτροφία και πτηνοτροφία από την περιοχή…
Στο παρελθόν, πτηνοτροφία και κτηνοτροφία ήταν ζωντανοί τομείς στην περιοχή μας λέει ο Κώστας Χύτας και συμπληρώνει: «Πλέον έχουμε φτάσει στο άλλο άκρο – οι μονάδες μετριούνται στα δάχτυλα του ενός χεριού και οι περισσότερες από αυτές δεν είναι βιώσιμες».
Πηγαίνοντας προς τις Ερυθρές, είδαμε δύο τυροκομικές μονάδες, οι οποίες πρακτικά ανήκουν στο δυναμικό της Αττικής. «Έχουμε κάποιες τυροκομικές μονάδες στην περιοχή, οι οποίες πλέον αγοράζουν γάλα εκτός Ερυθρών για να εξασφαλίσουν την παραγωγή τους, όπως τα Βίλια και τα Δερβενοχώρια» λέει ο Κώστας Χύτας.
Στο παρελθόν, υπήρξαν κτηνοτροφικοί συνεταιρισμοί, όμως κανείς εξ αυτών δεν λειτουργεί πλέον. Η μείωση του νεανικού πληθυσμού που ασχολείται με τον πρωτογενή τομέα επηρεάζει και την κτηνοτροφία. Οπως λέει ο κ. Χύτας, «υπάρχουν παιδιά που ζουν στις Ερυθρές και δεν έχουν δει κότες. Παλιά, δεν νοούνταν ένα νοικοκυριό να μην έχει το δικό του κοτέτσι».
Η κτηνοτροφία είναι ακόμα δυσκολότερη για τον αγρότη, καθώς απαιτεί καθημερινή ενασχόληση. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, στην Αττική έχουμε περίπου 280.000 αιγοπρόβατα, κυρίως σε περιοχές του ανατολικού τομέα του νομού. Το πιθανότερο σενάριο είναι ότι ο αριθμός τους θα συνεχίσει να μειώνεται, καθώς η ευκολία στη μεταφορά γάλακτος από άλλες περιοχές της Ελλάδας, που είναι πιο εξειδικευμένες σε αυτόν τον τομέα, καθιστά δύσκολη τη βιωσιμότητά τους. Πιο πιθανή είναι η επιβίωση ολοκληρωμένων μονάδων, οι οποίες αξιοποιούν τα δικά τους ζώα για μικρές παραγωγές τυροκομικών προϊόντων, εστιάζοντας σε γαστρονομία και ποιότητα.
