Σε μια εποχή όπου οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και η ανάγκη για βιώσιμη ανάπτυξη καθίστανται ολοένα και πιο επιτακτικές, το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης (ΔΠΘ) αναλαμβάνει μια ιδιαίτερα σημαντική πρωτοβουλία, που φιλοδοξεί να αφήσει έντονο αποτύπωμα στην ελληνική Ανώτατη Εκπαίδευση και την επιστημονική έρευνα.
Με την έναρξη του νέου ακαδημαϊκού έτους 2025-2026, δυο νέα πανεπιστημιακά τμήματα της Σχολής Επιστημών Γεωπονίας και Δασολογίας του ΔΠΘ, πρόκειται να λειτουργήσουν στην πόλη της Δράμας. Πρόκειται για το τμήμα Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Ανθεκτικότητας και για το τμήμα Αμπελουργίας και Οινολογίας.
Το τμήμα Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Ανθεκτικότητας, καθίσταται το πρώτο πανεπιστημιακό τμήμα στην Ελλάδα που εξειδικεύεται στην αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης, προσεγγίζοντάς την από επιστημονική, τεχνολογική και διαχειριστική σκοπιά. Είναι επικεντρωμένο στις σύγχρονες προκλήσεις και διεθνείς πολιτικές, που σχετίζονται με θέματα τρωτότητας ανθρώπου, κατασκευών, πανίδας και χλωρίδας, απέναντι στους συνεχώς αυξανόμενους φυσικούς κινδύνους που προκύπτουν από την κλιματική κρίση.
Παράλληλα, το νέο τμήμα Αμπελουργίας και Οινολογίας, επίσης μοναδικό σε πανελλαδικό επίπεδο, έρχεται να ενισχύσει την επιστημονική μελέτη και την καινοτομία στον κρίσιμο αγροδιατροφικό τομέα της αμπελουργίας και της οινοποιίας. Το συγκεκριμένο Τμήμα αναμένεται να συμβάλει καθοριστικά στην αναβάθμιση της παραγωγής και της ποιότητας του ελληνικού κρασιού, με βάση τις σύγχρονες τεχνολογίες και την έρευνα αιχμής.
Η ανάγκη προστασίας από την κλιματική κρίση
«Ο βασικός σκοπός του τμήματος Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Ανθεκτικότητας», τονίζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο πρόεδρος του τμήματος, καθηγητής Αντώνης Παπαδόπουλος, «είναι να εφοδιάσει τους αποφοίτους του, με όλες εκείνες τις απαραίτητες γνώσεις, δεξιότητες, και επιστημονικά εργαλεία, χρησιμοποιώντας τεχνολογίες αιχμής των επιστημών Περιβάλλοντος και Πληροφορικής, ώστε αυτοί να μπορούν να προσφέρουν λύσεις και προτάσεις αύξησης της ανθεκτικότητας και θωράκισης των κοινωνιών και του περιβάλλοντος απέναντι στην προαναφερθείσα προκύπτουσα τρωτότητα».
Στο πρόγραμμα σπουδών του, σύμφωνα με τον κ. Παπαδόπουλο, περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, μαθήματα που αφορούν τη διαχείριση υδάτινων πόρων σε συνθήκες κλιματικής κρίσης, την ανάλυση και εκτίμηση της επικινδυνότητας και της τρωτότητας αγροτικών και δασικών περιοχών, αλλά και μνημείων πολιτισμού και αρχαιολογικών χώρων, την περιβαλλοντική μοντελοποίηση σε συνθήκες κλιματικής προσαρμογής, τις μεταναστευτικές ροές αλλά και την μετατόπιση ειδών πανίδας και χλωρίδας λόγω της κλιματικής αλλαγής κ.λπ. «Η διεπιστημονικότητα και ευρύτητα που διέπει το πρόγραμμα σπουδών του τμήματος Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Ανθεκτικότητας, επιτρέπει την απόκτηση και εμβάθυνση σε γνώσεις και δεξιότητες που βρίσκουν εφαρμογή σε επιχειρησιακό επίπεδο σε πληθώρα γνωστικών πεδίων», υπογραμμίζει ο καθηγητής.
Να σημειωθεί πως οι απόφοιτοι θα έχουν τα ίδια επαγγελματικά δικαιώματα με αυτά του περιβαλλοντολόγου. Το Τμήμα θα δεχθεί τους πρώτους εισακτέους τον προσεχή Σεπτέμβριο, και θα εμφανίζεται στο μηχανογραφικό δελτίο των υποψηφίων, που θα διαγωνιστούν στις φετινές πανελλήνιες εξετάσεις.
Η Δράμα από τις πλέον αναγνωρίσιμες οινοπαραγωγικές περιοχές
Αναφερόμενος στο νέο τμήμα Αμπελουργίας και Οινολογίας, που θα λειτουργήσει σε μια γεωγραφική περιοχή, όπως η ανατολική Μακεδονία, που φημίζεται διεθνώς για την παραγωγή και εμφιάλωση άριστης ποιότητας κρασιού, ο πρόεδρος του τμήματος, καθηγητής Σπύρος Μάμαλης, υπογραμμίζει την υψηλή επιστημονική κατάρτιση που θα προσφέρει στους σπουδαστές.
«Το προπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών του τμήματος», σημειώνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Μάμαλης, «αντιμετωπίζει τόσο βασικά όσο και εφαρμοσμένα αντικείμενα των Γεωπονικών Επιστημών, με εξειδίκευση στην Αμπελουργία και Οινολογία. Λειτουργεί ως γέφυρα ευρύτερων αντικειμένων της Γεωπονίας, όπως της φυτικής παραγωγής, της τεχνολογίας τροφίμων και ποτών, της φυτοπροστασίας, της αγροτικής οικονομίας, του μάρκετινγκ αγροτικών προϊόντων και οινοτουρισμού, της ευφυούς γεωργίας και της διαχείρισης του περιβάλλοντος».
«Το συγκεκριμένο τμήμα», συνεχίζει ο καθηγητής του ΔΠΘ, «διαφοροποιείται από τα υπόλοιπα που προσφέρουν Γεωπονικές Σπουδές, καθώς είναι το μόνο που εξειδικεύεται και εμβαθύνει στον κρίσιμο για την οικονομία της χώρας, τομέα της Αμπελουργίας και Οινολογίας, προσαρμοσμένο στη διεθνή εμπειρία, παρέχοντας παράλληλα επαγγελματικά δικαιώματα Γεωπόνου και Οινολόγου. Το Τμήμα διαθέτει σύγχρονο πρότυπο πειραματικό αμπελώνα και οινοποιείο, καθώς και εργαστηριακό εξοπλισμό διασφαλίζοντας την άρτια κατάρτιση των φοιτητών. Επίσης, η έδρα του Τμήματος βρίσκεται σε μια όμορφη, ασφαλή και με χαμηλό κόστος ζωής πόλη της ενδοχώρας, τη Δράμα, η οποία διαθέτει ιδιαίτερο ιστορικό βάθος στην Αμπελουργία – Οινολογία, και αποτελεί μία από τις πλέον αναγνωρίσιμες οινοπαραγωγικές περιοχές της χώρας μας, σε διεθνές επίπεδο. Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με τη στενή συνεργασία του Τμήματος με την αγορά, αποτελεί εχέγγυο για την άμεση επαγγελματική αποκατάσταση και σταδιοδρομία των αποφοίτων».
Η Έδρα UNESCO Con-E-Ect και το Πανεπιστημιακό Εργαστήριο ASSIST
Πρέπει να τονιστεί ότι τα δυο παραπάνω καινοτόμα Τμήματα υποστηρίζονται επιστημονικά και ερευνητικά, από δυο παλαιότερες δομές της Σχολής Επιστημών Γεωπονίας και Δασολογίας του ΔΠΘ. Πρόκειται για την πανεπιστημιακή έδρα της UNESCO με το ακρωνύμιο Con-E-Ect και το θεσμοθετημένο πανεπιστημιακό εργαστήριο με το ακρωνύμιο ASSIST. Να σημειωθεί ότι το εκπαιδευτικό και ερευνητικό προσωπικό και των δυο προαναφερόμενων τμημάτων συμμετέχουν στο επιστημονικό δυναμικό της Έδρας και του Εργαστηρίου.
«Η έδρα UNESCO Con-E-Ect ιδρύθηκε το 2016, μετά από σχετική έγκριση και απονομή της UNESCO στο τμήμα Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος, το οποίο αποτελεί τον προκάτοχο του τμήματος Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Ανθεκτικότητας», υπογραμμίζει, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο διευθυντής της Έδρας, καθηγητής Δημήτρης Εμμανουλούδης.
«Η Έδρα, έχει ως αντικείμενο», συνεχίζει ο κ. Εμμανουλούδης, «τη διαχείριση και προστασία ευαίσθητων υδρολογικά οικοσυστημάτων, όπως π.χ. τα Δελταϊκά και τα Παρόχθια Οικοσυστήματα, αλλά και την ανάπτυξη οικοτουριστικών δράσεων σε αυτά. Γίνεται εύκολα αντιληπτό, ότι το σύνολο των επιστημονικών αντικειμένων που υπηρετείται από το επιστημονικό δυναμικό της Έδρας, είναι αντίστοιχο με τα επιστημονικά αντικείμενα των δυο τμημάτων».
Όσον αφορά το εργαστήριο ASSIST, αυτό ιδρύθηκε το 2021, με σχετικό ΦΕΚ και έχει ως αντικείμενο την ανάλυση και διαχείριση φυσικών και ανθρωπογενών κινδύνων και καταστροφών. «Επικεντρώνεται στη μελέτη αλλά και στην αντιμετώπιση κινδύνων, όπως πλημμύρες, καύσωνες, ξηρασία, δασικές πυρκαγιές, χιονοπτώσεις – χαλαζοπτώσεις κ.λπ. Ως εκ τούτου είναι σε απόλυτη αντιστοιχία και αυτό με το γνωστικό αντικείμενο των δυο τμημάτων που εδρεύουν στην πόλη της Δράμας, δεδομένου ότι η θωράκιση από τέτοιου είδους κινδύνους, αποτελεί πεδίο του τμήματος Κλιματικής Ανθεκτικότητας, ενώ οι επιπτώσεις αυτών στην Αμπελουργία και στα προϊόντα κρασιού, είναι εξίσου σημαντικές και άρα αφορούν άμεσα το τμήμα Αμπελουργίας – Οινολογίας», καταλήγει ο διευθυντής του Εργαστηρίου, καθηγητής κ. Εμμανουλούδης.
Τα δυο νέα τμήματα αποτυπώνουν τη στρατηγική επιλογή του ΔΠΘ να επενδύσει σε τομείς κρίσιμης σημασίας για το μέλλον της χώρας και του πλανήτη. Με την κλιματική κρίση να απειλεί ολοένα και περισσότερο την οικολογική ισορροπία και την οικονομική ευημερία, η δημιουργία εξειδικευμένων επιστημονικών φορέων που θα παράγουν γνώση, πολιτικές και λύσεις, είναι περισσότερο αναγκαία από ποτέ. Οι καινοτόμες αυτές πρωτοβουλίες του ΔΠΘ στέλνουν ένα ισχυρό μήνυμα στην ελληνική κοινωνία, για τον ρόλο που μπορεί και πρέπει να διαδραματίζει η ακαδημαϊκή κοινότητα στην αντιμετώπιση των μεγάλων προκλήσεων της εποχής.
Η επίσημη παρουσίαση των δυο αυτών νέων Πανεπιστημιακών Τμημάτων του ΔΠΘ, που εδρεύουν στην πόλη της Δράμας, πρόκειται να γίνει σε ειδική εκδήλωση που θα πραγματοποιηθεί στο Δημοτικό Ωδείο Δράμας στις 16 Μαΐου 2025.
*Φωτογραφίες παραχώρησε η Σχολή Επιστημών Γεωπονίας και Δασολογίας του ΔΠΘ
